Ályktun velferðarnefndar fyrir landsfund 4.-6.nóvember 2022

Góður fundur með Guðrúnu Hafsteinsdóttur, dómsmálaráðherra laugardaginn 5.10.24 í Valhöll

Sat, 05 Oct 2024 21:27:09 GMT

Afar góður fundur með Guðrún Hafsteinsdóttir, dómsmálaráðherra á laugardagsmorgun 5.10 í

Valhöll. Fjölmennasti laugardags-morgunfundur sem ég man eftir. Í boði hverfafélags Grafarvogs. Takk fyrir frábærar veitingar/morgunmat.

Mig langar að segja nokkur [mörg] orð um það helsta sem kom fram hjá ráðherra í hennar yfirgripsmiklu ræðu. Svör hennar við spurningum voru einnig skýr að mínu mati. Nokkrar myndir og video fylgja hér með.

Fjallaði ráðherrann fyrst um ýmis mál einsog starfsemi lögreglunnar almennt og þær alvarlegu áskoranir sem verið væri að fást við. Verið væri að styrkja starfsemi lögreglunnar eftir megni til að fást við þetta. Fjöldi glæpagengja og vaxandi vopnaburður o.fl.

En það sem var áhugaverðast og afar fróðlegt var ítarleg umfjöllun um svokölluð innflytjendamál sem snúast um fjölmargt. Innflytjendur sem koma hingað til starfa og vilja búa og starfa í okkar góða samfélagi, einnig hælisleitendur, flóttamenn og aðrir sem sækja hingað til lands af ýmsum ástæðum. Fólk í skammtímaatvinnuleit t.d. til starfa í ferðaþjónustu eða byggingaiðnaði. Innflytjendum auk ferðamanna hefur fjölgað gífurlega á undanförnum árum. Raunverulega langt umfram það sem innviðir og stærð samfélagsins ræður við.

Kostnaður vegna hælisleitenda fyrir ríkissjóð er um 25 milljarða á síðasta ári. Þeir fá margir synjun til búsetu hér, en halda þarf þeim uppi, en með frumvarpi sem dómsmálaráðherra fékk í gegn í júní tókst að ná nokkuð utan um þetta. Þakkaði dómsmálaráðherra Bryndís Haraldsdóttir sem var einnig á

fundinum sérstaklega fyrir hennar mikilvæga starf sem formaður allsherjar- og

menntamálanefndar.

Ef ég man rétt þá hefur fjölda umsókna

fækkað um 54% það sem af er þessu ári miðað við á sama tíma í fyrra. Örfáir

koma nú frá Venesúela, flestir koma frá Úkraínu, en ennþá hafa margir komið frá

Palestínu miðað við nágrannalönd okkar og þá ekki miðað við höfðatölu heldur

raunverulegan fjölda eins og ég skildi það. Brottfluttum hefur fjölgað mikið,

voru um 600 í fyrra, en 1.200 það sem af er þessu ári. Hafnað hefur verið um

búsetu það sem af er þessu ári fleirum en síðustu 13 árin. Á sama tíma og þetta

er sagt er ekki verið að hafna fólki í neyð og koma hingað gegnum eðlilegt

ferli.

Það kom skýrt fram hjá ráðherra að þungar

byrðar hafa verið lagðar á okkar velferðarkerfi; menntakerfi, heilbrigðiskerfi

og húsnæðismarkaðinn svo dæmi séu tekin með innflutning á fólki sem er ekki

endilega í neyð eða hefur komist í gegn með tilhæfulausum umsóknum. Nóg hefur

fjölgunin samt verið. Kerfin hafa illa ráði við þetta og margt bitnað þess

vegna á landsmönnum sem fyrir eru í landinu.

Gangrýnin snerist ekki að þeim sem eru í

neyð í gegnum eðlilegt ferli eða gegn þeim sem koma hingað til starfa til

lengri eða skemmri tíma, oft í afar mikilvæg verkefni í okkar atvinnulífi. Fólk

kemur hingað til að afla tekna, og það greiða skatta, eykur hagvöxt og

þjóðartekjur og halda mörg hver uppi mikilvægum þáttum í okkar velferðarkerfi,

ferðaþjónustu og byggingastarfsemi. Einnig fjöldi fólks komið erlendis frá inn

í fyrirtæki í lyfjageiranum, háskólana, nýsköpunarfyrirtækin, skapandi greinar

og mörg hálaunastörf sem eru samfélaginu mikilvæg.

Athyglisvert þótt mér að heyra að kostnaður

á þessu ári væri núna orðin 13-14 milljarðar vegna hælisleitenda sem væri

helmingslækkun frá því sem var í fyrra, en er samt of mikið eins og fram kom

hjá ráðherra. Þá er ekki búið að meta óbeinan kostnað vegna þessa með aukið

álag á velferðarkerfi, skólakerfi og alla innviði meðan þeir dvöldu hér,

stundum í nokkur ár, þar til þeir fara úr landi. Þess vegna þarf að bæta um

betur með okkar löggjöf. Fram koma að ráðherra mun leggja núna fram frumvarp um

að afturkalla megi heimild hælisleitenda til búsetu hér á landi gerst þeir

brotlegir (væntanlega alvarlega) við lög. Ef VG ætlar að vera á móti þá ætlar

Guðrún, dómsmálaráðherra að vera því algjörlega ósammála !! Það yrði mjög

sérstök afstaða hjá VG að vera á móti slíku.

Hluti af aðgerðaráætlun ráðherra er að koma upp sérstakri aðstöðu fyrir þá sem eru hér í ólöglegri stöðu um 200-300 manns, en eru núna oft og tíðum hluti af samfélaginu og jafnvel ekkert vitað hvar þeir eru. Koma þarf einnig upp greiningarmiðstöðu á Keflavíkurflugvelli enda aðstaðan í Domus alls ekki í lagi. Hraða þannig afgreiðslu þeirra sem hingað leita, innan fárra sólarhringa. Fólk á ekki að geta sest að í samfélaginu í almennri búsetu og farið hvert sem er en ekki skilað sér í Domus.

Ég vona að ég hafi farið sæmilega rétt með

það sem fram kom á fundinum. Athugasemdir eru vel þegnar. Einhverju kann ég

hafa bætt við úr eigin hugarheimi. Margar spurningar og almennar umræður urðu

um þessi mál. Ráðherra var vel að sér um flest öll mál og innkoma hennar í

stjórnmálin og í ráðherrastól hefur styrkt stefnu flokksins í þessum

málaflokki. Það fann ég á spjalli við fundarmenn eftir fundinn. Reynsla úr

atvinnulífinu og m.a. sem formaður Samtaka iðnaðarins o.fl. skiptir einnig

miklu máli. Það mun skila sér og á eftir að gera enn betur í vetur ef stjórnin

lifir, sem ég vona a.m.k. frá á næsta vor.

Að klúðra ekki stórum verkefnum

Fri, 16 Aug 2024 00:24:11 GMT

Hvatinn að þessari grein í Morgunblaðinu 12.ágúst 2024 er lestur bestu og ég vil segja skemmtilegustu bókar sem ég hef lesið um stjórnun stórra framkvæmda. Bókin „How Big Things Get Done“ er eftir Bent Flyvbjerg og blaðamanninn Dan Gardner, kom út árið 2023 og var valin ein af bestu bókum ársins af Economist, Financial Time, CEO Magazine o.fl.

Um höfundana Bent Flyvbjerg og Dan Gardner.

Bent Flyvbjerg er prófessor við Oxford háskóla og við Upplýsingatækniháskólann í Kaupmannahöfn. Hann er doktor í skipulagsfræðum borga frá Aarhus University og University of California. Hefur lagt áherslu á skipulagningu og áætlanagerð stærri verkefna. Hann hefur skrifað 8 bækur, flestar um stærri framkvæmdaverkefni og hefur verið ráðgjafi í yfir eitt hundrað verkefnum sem hafa kostað hvert um sig yfir einn milljarð dollara.

Meðhöfundur Flyvbjerg, Dan Gardner er rannsóknarblaðamaður, lögfræðingur og sagnfræðingur og þekktur fyrir ritstörf og ráðgjöf.

Dæmið um hraðlestina LA til San Francisco

Oft sjáum við hvað stærri verkefni standast illa tíma- og kostnaðaráætlun erfitt virðist vera að læra af reynslunni. Tekið er nýlegt dæmi um háhraðalest frá LA til San Francisco í Kaliforníu þar sem framúrkeyrsla stafar af óraunhæfri framtíðarsýn og skorti á skipulagningu verkefnisins og aðlögun að veruleikanum. Verkefnið var kallað California High-Speed Rail og átti að kosta um 33 milljarða dala. Verkefnið stækkaði og kostnaðaráætlanir hækkuðu upp í 43 og síðan smátt og smátt upp í 83 milljarða dollara. Áætlunin er núna um 100 milljarðar dollara, en enginn veit hver heildarkostnaðurinn verður eða hvenær verkefnið verður tilbúið.

Samgöngusáttmálinn ljóslifandi dæmi hér á landi.

Upp í hugann koma skólabyggingar, samgönguáætlun, samgöngusáttmálinn á höfuðborgarsvæðinu og borgarlínan. Inn í mörg verkefni blandast pólitík og hagsmunir ráðgjafa og hönnuða sem hafa ekki endilega hagsmuni af því að takast á við vandamálið og finna ódýrar praktískar lausnir. Kjörnir fulltrúar eru oft með takmarkaða þekkingu á verkefninu eða blindaðir af hugsjónum, glærukynningum eða hagsmunum síns flokks.

Hugsið hægt og framkvæmið hratt

Stjörnuarkitekt Frank Gehry kemur að sjálfsögðu við sögu. Hans boðskap er lýst og nokkrum verkefnum sem byrja með skýrt úthugsað markmið. Hönnuðir kalla ákveðið eftir tilgangi verkefnisins og þeim markmiðum eða ávinningi sem búist er við.
“Think slow in planning and act fast in execution” eða “Hugsið hægt við hönnun og áætlanagerð, en hratt að framkvæmdir” eru skilaboð höfunda. Dæmið um hönnun og byggingu hins stórfenglega og flókna Guggenheim safns í Bilbao er ótrúlegt þar sem allt stóðst; - safnið tilbúið á réttum tíma og kostnaður 3% undir áætlun.

Empire State byggingin í New York

Annað dæmi er Empire State byggingin í New York. Hún var byggð á árunum 1930-1931. Byggingaframkvæmdir hófust í mars 1930 og þeim lauk á einu ári og 45 dögum. Hreint ótrúlegt miðað við hversu há og flókin þessi bygging er.
Áætlað var að hún mundi kosta 50 milljón dollara, en endaði í 41 milljón dollurum á verðlagi þess tíma. Áður en hafist var handa var búið að ljúka allri hönnun og teikningum fyrir tíma Excel og hönnunarforrita.

Óperuhúsið í Sidney

Andstæðan er hönnun og bygging hins glæsilega Óperuhúss í Sidney eftir danska arkitektinn Jon Utzon. Þar fóru tíma og kostnaðaráætlanir algjörlega úr böndum. Bygging hússins hófst 1961, en kláraðist ekki fyrr en 1973. Árið 1966 var honum ýtt út úr verkefninu. Tímaáætlanir stóðust engan vegin og kostnað fór upp úr öllu valdi. Utzon flúði land og var að sögn ekki einu sinni viðstaddur vígsluhátíðina. Byggingin hefur aftur á móti margborgað sig og milljónir koma á hverju ári til að sjá hana.

Ólympíuleikar fram úr áætlun

Af því að vel heppnuðum Ólympíuleikum er rétt lokið í París þá nefni ég dæmi úr bókinni. Frá því 1960 hefur kostnaður við Ólympíuleikanna alltaf farið fram úr áætlun. Að meðaltali hafa þeir farið 157% fram úr áætlun, stundum lítið en metið eiga leikarnir í Montreal sem fóru 720% fram úr áætlun og hífir meðaltalið talsvert upp. Þar komu mikil verkföll við sögu og fjárhagslegir timburmenn Montreal vöruðu í 40 ár. París fer vonandi ekki yfir meðaltalið.
Ólympíuleikarnir eru alltaf haldnir á nýjum stað. Það er enginn einn aðili ábyrgur fyrir verkefninu frá einum leikum til þeirra næstu á sama stað og lítil reynsla er til staðar hjá þeim sem halda leikana í borginni næst.

Lærdómurinn við lestur bókarinnar

Flyvbjerg og Gardner draga skýrt fram hvers vegna mörg stórverkefni mistakast. Umtalsverð fjárhagsleg framúrkeyrsla og tafir skýrist oft af því að ráðist er í framkvæmdir án nægs undirbúnings, skipulagningar og hönnunar.
Á heildina litið er „How Big Things Get Done“ einstök bók fyrir alla sem hafa áhuga á að skilja gangverk stórra framkvæmda; - bera ábyrgð á eða vinna að hönnun og framkvæmd þeirra. Alþingismenn, borgarfulltrúar og embættismenn þeirra hefðu gagn og gaman af því að lesa bókina fyrir utan að sjálfsögðu þá sem framkvæma verkin.

Þorkell Sigurlaugsson er sjálfstætt starfandi ráðgjafi og varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.

Skortur á bílastæðum og þétting byggðar er að umbylta Reykjavíkurborg

Sun, 14 Jul 2024 15:23:41 GMT

Ekki hefur farið fram nein lýðræðisleg umræða um það hvort borgarbúar vilja umturna borginni.

- Frá nægum bílastæðum, greiðri umferð fyrir fjölskyldubílinn, vöruflutningabíla og þokklegum almenningssamgöngum ..

... yfir í bílastæðaskort, tafir sem kosta tugir milljarða á ári fyrir fólk og fyrirtæki og almenningssamgöngur sem festast einnig í öngþveitinu og eru síst að batna.

- Gangandi og hjólandi geta blessunarlega verið þokkalega sáttir.

Hér að ofan er ágæt mynd af því hvernig fólk sem er að koma í Grósku neyðist til að leggja á götunni og það ástand gæti versnað ef byggð þéttist og ekki verða tryggð bílastæði skv. raunverulegu mati á þörf. Búið að setja upp hlið við Öskju sem eignar sér þau stæði þótt þau séu ekki öll full nýtt. Allir reyna að bjarga sér. Með því að takmarka fjölda bílastæða og leyfa byggingu íbúðarhúss eða skrifstofuhúsnæðis þá verður fólk að leggja á götunni og jafnvel upp á gangstétt að hluta. Um tíma var lagt einnig bílum á þröngri götu við Thorfhildargötu sem liggur milli Grósku og Íslenskrar erfðagreiningar, en nú er búið að koma í veg fyrir það með gulum kantsteinum og bílastæðabannmerkjum. Búið að bjarga þessu í bili með bílastæðum á óbyggðir lóð bak við Grósku. Kjallarinn er þó illa nýttur en talsvert dýrara að leggja þar.

Hér að neða er birtingarmynd þess ástands sem meirihlutinn í borginni er að kalla yfir íbúana. Hús nánast án bílastæða við Snorrabraut 62 (hús fyrir neðan blóðbankann) er byggt og að sjálfsögðu var það draumsýn að það fólk ætti ekki bíla. Þá leggur fólk hinum megin við götuna í Norðurmýrinni. Íbúar mótmætu en lítið hlustað á þá. Það er smátt og smátt verið að eyðileggja borgina, skerða frelsi og lífsgæði íbúanna og útrýma bílastæðum og í leiðinni þvinga bíla upp á gangstéttar.

Hér birtir DV áhugaverða frétt um bílastæðavandamálin í hverfinu. Þetta gerist víðar í næstu færslu sem ég er líka með.
https://www.dv.is/frettir/2024/7/13/gangandi-folk-kemst-ekki-lengur-eftir-gangstettum-nordurmyri-bilastaedavandinn-mikill/

Undirritun samnings um stækkun Grensás

Tue, 09 Jul 2024 23:50:58 GMT

Undirskrift samning milli Ístaks og heilbrigðisráðuneytisins um viðbyggingu við Grensás

Í dag 9. júlí 2024 undirrituðu heilbrigðisráðherra, Willum Þór Þórsson, og Karl Andreassen, forstjóri Ístaks, samning Nýs Landspítala ohf. vegna nýbyggingar við núverandi húsnæði Grensásdeildar Landspítala. Auk þess vottuðu samninginn Runólfur Pálsson forstjóri Landspítala og Guðrún Pétursdóttir formaður Hollvina Grensásdeildar.

Samningurinn nær til uppsteypu burðarvirkja og fullnaðarfrágangs á ytra byrði og vinnu við innanhússfrágang. Nýbyggingin verður um 4.400 m2verður vestan við núverandi húsnæði þar sem komið verður upp aðstöðu fyrir sjúkraþjálfun og iðjuþjálfun með tengingum við núverandi byggingar. Í nýbyggingunni verður einnig komið fyrir nýrri 19 rúma legudeild og aðstöðu fyrir sjúklinga, útisvæði og tómstundarými ásamt nýju eldhúsi og matstofu. Stefnt er að þvi að framkvæmdir hefjist í ágústmánuði og ljúki á árinu 2026.

Willum Þór Þórsson heilbrigðisráðherra : „Grensásdeild er leiðandi í endurhæfingarþjónustu hér á landi og ég er sannfærður um að hið nýja húsnæði mun styðja vel það öfluga starf sem fram fer á Grensásdeild Landspítala á hverjum degi,“.

Gunnar Svavarsson framkvæmdastjóri Nýs Landspítala: „Ennþá eitt skrefið hér í Grensásverkefninu með þessum samning um fullnaðarfrágang nýbyggingarinnar. Jarðvinnuþátturinn og hönnunarstörfin gengu almennt vel og ber að þakka öllum þeim sem hafa komið verkefninu hingað á þennan stað. Það er engin bilbugur á neinum gagnvart markvissri uppbyggingu hér á þessum góða og mikilvæga stað,“.

Karl Andreassen forstjóri Ístaks: "Við hjá Ístak erum stolt af því að vera hluti af uppbyggingu Grensás verkefnisins. Það er ánægjulegt að taka þátt í verkefni sem þessu í þágu samfélagsins sem fellur vel að þeim verkum sem að við höfum unnið að í nær 55 ára sögu fyrirtækisins,”.

Sjá nánar : https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/07/09/skrifa_undir_staekkun_grensasdeildar/

Bráðavandi í samgöngumálum á höfuðborgarsvæðinu

Fri, 21 Jun 2024 11:45:04 GMT

Grein í Morgunblaðinu 21.6.2024

The body content of your post goes here. To edit this text, click on it and delete this default text and start typing your own or paste your own from a different source.

Jarðgöng í stað Miklubrautarstokks

Sun, 26 May 2024 23:33:07 GMT

Ánægjulegt að sjá að Vegagerðin velur jarðgangna-lausnina. Eins og fram kemur í fréttinni hefur þessu stokkalaus gífurlega truflandi áhrif á alla umferð þau ár sem framkvæmdir standa og ónæði fyrir íbúa, og kostnaður fyrir eigendur fjölskyldubíla og atvinnubíla er gífurlega mikill.

Þessi hópur ber ábyrgð á gerð samgöngusáttmálans sem smátt og smátt er að koma í ljós að er stórgallaður bæði hvað kostnað og eðli framkvæmda.

Upphafsmaður þessara jarðgangahugmynda var Holberg Masson og samstarfsmanna okkar í Sjálfstæðisflokknum. Hugmyndin var að vísu full rótttæk þar sem gera átti göng um alla borg, en þetta vakti strax athygli og farið var að skoða þennan möguleika. Þetta er vonandi ekki fyrsta breytingin sem á eftir að gera á þessari upphaflegu furðulegu Borgarlínuframkvæmd.

Hér er ítarlegri frétt um þetta eins og Vegagerðin sér þetta fyrir sér. Vonandi mun Vegagerðin fá sjálfstæði til að gera áfram róttækar breytingar á Borgarlínuhugmyndinni t.d. að taka burtu miðjusetningu borgarlínu vegna óhóflegs kostnaðar og rasks á allri umferð t.d. á Suðurlandsbraut og víðar þar sem hugmund er um miðjusetningu Borgarlínu og fækka um eina akrein í hvora átt.

https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/05/25/jardgong_talin_betri_og_liklegri_kostur_en_stokkur/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR0B0M9egLwBeW57-IFOBWtpz30BmmJmdD0bw9EB5iiXSq6vyx5aA9kircc_aem_Aado486WGOfBQdR-7WXg3N2cE11FH6zeZzmIQ14y5OqNem15tYXGFXyuuSSoaN0vCZbgKnMgqMuL0IQbz5cMNSht

Vildi bæta hér við hugmynd teiknistofunnar Tröð, Kanaon arkitekta og VSO ráðgjafar um Miklubrautarstokk. Ekki datt höfundum í hug að benda á hversu óraunhæft það væri að gera svona stokk heldur er hlaupið á eftir öllu sem borgin eða aðstandendur Borgarlínunnar láta sér detta í hug. Hlægilegt núna að horfa að þetta og takið eftir hversu þétt á alls staðar að byggja við Miklubraut og Samgöngumiðstöð er hent þarna inn, sem einhvern vegin virðist ekki vera neinn áhugi á núna en þarf að hugsa uppá nýtt þegar jarðgöng koma upp úr jörðinni á svæðinu við Snorrabraut eða Landspítala.

https://www.borgarlinan.is/utgefid-efni/fraedsluefni/miklabraut-i-stokk-tillaga-teiknistofunnar-trod-kanon-arkitekta-og-vso-radgjafar?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR2y9XGnnOEEJag-SoECs72pg9SRQSIH68ig2TLCS99nCVUbbt_cKUhaXfc_aem_Aad7f0R6Zfy0cw81-62VMOYrnJLzE6KTe6ADmwIIuzBRX1CL1mq-aWaXJXl-PbVwxpJL4wBffkP7ssly8X_kFM0u

Allt þetta skýrir hvers vegna endurskoðun Samgöngusáttmála ríkis og sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu hefur gengið hægt, en alveg frá því í fyrrasumar 2023 hefur verið sagt að endurskoðaður samningur sé alveg að koma. Best væri núna að viðurkenna að endurskoða þarf allt verkefnið, hönnun þess og forsendur, bæði fjárhagslegar og framkvæmdalegar.

Það nýjasta sem ég fékk kynningu á var staða verkefnisins hjá Ásdísi Kristinsdóttur, forstöðmanns Borgarlínu eins og hún er kölluð. Þar kom fram að rekstur Strætó og Borgarlínu yrði sameinaður en það er í fyrst skipti sem ég fékk staðfestingu á því. Það mun gjörbreyta öllu fjárhagslíkani fyrir sameinað félag og er algjörlega óunnið verkefni. Hvernig skal fjármagna fjárfestingu í öllum vögnum, skipuleggja samgöngukerfið og áætla kostnað við það og fargjöld.

Skelfilegt ástand í samgöngumálum í Reykjavík

Fri, 26 Apr 2024 23:08:06 GMT

Ætlum við að horfa uppá núverandi meirihluta í borgarstjórn Reykjavíkur eyðileggja samgöngu- og skipulagsmál borgarinnar, svo vitnað sé í Einstein?

Við Reykvíkingar upplifum nú breytingar úr; „Borginni sem var“, í „Borgina sem enginn veit hvernig verður.“ Hvort sem litið er til samgöngumála eða skipulagsmála þá er unnið að róttækum breytingum, boðið upp á óvissuferð, þar sem íbúar eru ekki upplýstir, en eiga bara að fylgja með.

Nær engar úrbætur hafa orðið á gatnakerfi Reykjavíkur síðustu 15 árin og er nú svo komið að ástandið er óbærilegt og á bara eftir að versna næstu árin. Allt er gert til að hægja á og tefja umferð ökutækja, fækka bílastæðum og hækka bílastæðagjöld óhóflega. Tilkostnaður fólks og fyrirtækja hækkar um tugi milljarða á ári vegna umferðatafa og dregið úr frelsi og lífsgæðum. Verið er að veikja samkeppnisstöðu sem greiðfærra og hagkvæma borg að búa í. Þakka má þó fyrir miklar úrbætur fyrir gangandi og hjólandi.

Stórgallaður Samgöngusáttmáli milli ríkis og sveitarfélaga frá 2019.

Vonir voru bundnar við „Sáttmála um samgöngur á höfuðborgarsvæðinu milli ríkis og sveitarfélaga“, frá 26.9.2019. Fljótlega komu gallar og vanáætlanir í ljós, en mikil þöggun og meðvirkni var samt framan af, t.d. í aðdraganda borgarstjórnarkosninga vorið 2022.

Þöggunin var loksins rofin þann 16. mars í fyrra, þegar Vörður, fulltrúaráð Sjálfstæðisfélaganna í Reykjavík, hélt fjölmennan fund um Samgöngusáttmálann. Vilhjálmur Árnarson, alþingmaður Sjálfstæðisflokksins, ritari hans og þáverandi formaður umhverfis- og samgöngunefndar alþingis upplifði að allir sem tjáðu sig lýstu miklum efasemdum um verkefnið og að endurmeta þyrfti sáttmálann.

Gallarnir koma upp á yfirborðið

Í Morgunblaðinu þann 18.3 fyrir ári síðan, strax eftir áðurnefndan Varðarfund, birti Morgunblaðið á forsíðu áhyggjur Vilhjálms á sáttmálanum. Þar rifjaði hann upp athugasemdir við það ferli sem endurskoðun verkefnisins er í og átti að ljúka sem fyrst 2023, en er ekki enn lokið. Í fyrsta lagi er stjórnskipun sáttmálans flókin og skapar upplýsingaóreiðu. Í öðru lagi eru fjárhagsleg samskipti ríkis og sveitarfélaga óljós. Í þriðja lagi þarf að uppfæra allar áætlanir, hvað varðar fjárfestingar og framkvæmdir sem fyrirhugaðar eru.

Vegagerðin sá fljótlega að fresta þyrfti framkvæmd um tvö ár og kallað var eftir endurskoðun hans. Það koma sífellt óvæntir hlutir í ljós; kostnaðarsamur stokkur við Sæbraut. Óframkvæmanlegur stokkur við Miklubraut, arfavitlaus miðjusetning Strætólínu (kölluð borgarlína) á fjölmörgum stöðum samhliða helmingsfækkun almennra akreina og nú síðast gríðarlega hár og óvæntur kostnaður við Fossvogsbrú, þótt hugmynd um venjulega brú séu skynsamar og hagfelldar fyrir Fossvog og Vatnsmýrarsvæðið.

Plantað hafði verið „skógi ófjármagnaðra hugmynda“.

Formaður Sjálfstæðisflokksins, Bjarni Benediktsson, lýsti því í hvassri grein í Morgunblaðinu þann 8. september sl. að við værum að; „Villast inn í skóg ófjármagnaðra hugmynda“ eins og hann orðaði það í fyrirsögn.

Garðyrkjumennirnir sem vinna við verkefnið, svo áfram sé notuð þessi samlíking, eru allir týndir milli trjánna í sínum verkefnum og taka þátt í þögguninni svo þeir fái ekki borgarstjórnarvaldið gegn sér. Þrátt fyrir „skóg ófjármagnaðra hugmynda“ og afleitrar reynslu af fyrstu árum verkefnisins hefur alþingi ekki enn komið að málinu sem vekur furðu í ljósi hækkunar á áætluðum verkkostnaði úr 120 milljörðum í 300 milljarða króna.

Betri samgöngur ohf. standa ekki undir nafni.

Opinbera hlutafélagið Betri samgöngur ohf. (BS) var stofnað árið 2020 til að hafa umsjón með og stjórna framgangi Samgöngusáttmálans. Formaður og framkvæmdastjóri hins nýja félags sem áttu ekki að vera þekktir aðdáendur borgarstjórnarmeirihlutans í Reykjavík, vinna samt meðvitað eða ómeðvitað í anda hugsjóna núverandi meirihluta borgarstjórnar.

Verkefni sem átti að klára á 15 árum er varla hafið þegar bráðum þriðjungur tímans er liðinn. Ekkert bólar á mikilvægum innviðaframkvæmdum eins og bættri stýringu umferðarljósa eða mislægum gatnamótum á mótun Bústaðavegar og Reykjanesbrautar.

Keldnalandið afhent Betri samgöngum ohf.

Ríkið afhenti BS eitt verðmætasta landsvæði í borginni, Keldnalandið og Keldnaholt, um 116 hektara. Ríkið eða matsmenn þess töldu landið 15 milljarða kr. virði. Nú hefur verið viðurkennt að landið er miklu verðmætara, en andvirðið fer í hítina við fyrirhugaða framkvæmd Samgöngusáttmálans.

Hlutverk BS er að ná sem mestum hagnaði út úr Keldnalandinu. Ekki er tekið tillit til þess hvað sé skipulagslega best fyrir Reykjavík og íbúa borgarinnar heldur á þetta allt að þjóna stefnumörkun um þétta byggð, nýjustu hugmyndir um bílastæðahús og Strætó sem treyst er á að flestir nýti.

Bráðaaðgerðir nauðsynlegar til að bæta samgöngur fyrir alla.

Endurskoða þarf Samgöngusáttmálann frá grunni, ekki eingöngu lengja í verkefninu og láta borgarbúa kveljast lengur.

Mjög áhugaverðar hugmyndir eru fyrirliggjandi hvernig bæta má samgöngu- og skipulagsmál til skemmri og lengri tíma. Meira um það í annarri grein. Borgarstjórnarflokkur Sjálfstæðisflokksins er einhuga í að vinna gegn þeim alvarlegu ágöllum sem eru á hugmyndum meirihluta borgarstjórnar í samgöngu- og skipulagsmálum. Við látum ekki grín Heimdallar um dauða Reykjavíkur og útför í Tjarnarbíó þann 20 febrúar sl. verða að veruleika.

Þorkell Sigurlaugsson, varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.

Aðalfundur og málþing landsamtakanna Spítalinn okkar 23.apríl 2024

Tue, 23 Apr 2024 00:56:08 GMT

Aðalfundur landsamtakanna Spítalinn okkar var haldinn á Nauthól 23.apríl 2024. Hlotnaðist sá heiður að vera kjörinn formaður samtakanna en Anna Stefánsdóttir gaf ekki kost á sér eftir 10 ára starf.

Að afloknum aðalfundi var haldið málþing í tilefni af 10 ára afmæli Spítalans okkar þar sem erindi fluttu Runólfur Pálsson, forstjóri Landspítala, Jón Hilmar Friðriksson, forstöðumaður hjá Landspítala og Gunnar Svavarsson, framkvæmdastjóra Nýja Landspítala (NLSH) sem sér um uppbyggingu nýbygginga og breytinga eldra húsnæðis.

Áttum góðann aðalfund hjá landsamtökunum Spítalanum okkar þann 23.apríl 2024 á 10 ára afmæli samtakanna. Talsvert miklar breytingar urðu á stjórn. Fyrst skal nefna að Anna Stefánsdóttir gaf ekki kost á sér, en hún hefur verið formaður frá stofnun Spítalans okkar árið 2014. Þær Guðrún Ágústsdóttir og Anna Lilja Gunnarsdóttir gáfu heldur ekki kost á sér. Í þeirra stað voru kjörnar þær Anna Sigrún Baldursdóttir, skrifstofustjóri öldrunarmála hjá Reykjavíkurborg, Guðlaug Rakel Guðjónsdóttir, forstjóri Heilbrigðisstofnunar Suðurnesja og Maria Heimisdóttir, starfsmaður hjá heilbrigðisráðuneytinu, en nú forstöðumaður hjá stýrihóp Nýja Landspítala ohf. og tengiliður ráðuneytisins við stýrihóp Nýja Landspítala ohf. (NLSH ohf.) https://www.stjornarradid.is/raduneyti/nefndir/nanar-um-nefnd/?itemid=d821c013-e87e-11ea-811d-005056bc8c60 . Allar tengjast þær því velferðarmálum mjög náið. Áfram eru í stjórn Erling Ásgeirsson f.v. formaður NLSH, Gunnlaug Ottesen, tölvunarfræðingur, Jón Ólafur Ólafsson, arkitekt og Þorkell Sigurlaugsson, viðskiptafræðingur og varaborgarfulltrúi í Reykjavík.

Mér hlotnaðist sá heiður að vera kjörinn formaður í stað Önnu, en ég hef verið í stjórn samtakanna Spítalinn okkar frá stofnun sem varaformaður. Fyrir hönd stjórnarinnar þakkaði ég Önnu fyrir einstaklega öfluga baráttu fyrir uppbyggingu fyrsta áfanga Nýja Landspítala á árunum 2014-2018 þegar mikil óvissa var upp tímasetningar og fjármögnun framkvæmda. Samstarf okkar við Önnu var afar ánægjulegt og hún hefur skráð sig á spjöld sögunnar sem ein þeirra nokkurra kvenna sem hafa átt sinn þátt í uppbyggingu spítalabygginga og spítalastarfsemi í meira en 100 ár.

Samþykktar voru breytingar á lögum samtakanna þar sem hlutverkið var víkkað út og nær til samstarfsaðila sem tengjast bæði aðflæði og fráflæði Landspítala, aðbúnaði starfsmanna og sjúklinga og þeim mönnunarvanda sem er viðvarandi. Munum því leggja auka áherslu á þessa þætti auk áframhaldandi mikilvægi sjúkrahúsbygginga og endurnýjun eldri bygginga.

Að loknum aðalfundi var haldið afar fjölmenn málþing sem fyllti salinn á Nauthól þar sem Runólfur Pálsson, forstjóri LSH, Jón Hilmar Friðriksson, forstöðumaður hjá LSH og Gunnar Svavarsson, framkvæmdastjóri Nýja Landspítala (NLSH) fluttu afskaplega fróðleg erindi sem gáfu svo sannarlega innsýn í þau krefjandi verkefni sem framundan eru næstu 5 árin og reyndar lengra inn í framtíðina.

Nokkrar myndir frá aðalfundi og málþinginu hér að neðan.

Afhending aðgengisviðurkenningar Reykjavíkurborgar

Thu, 21 Mar 2024 01:21:35 GMT

Bíó Paradís fékk aðgengisviðurkenningu Reykjavíkurborgar 2024.

Afhent í Sjóminnjasafni Reykjavíkur í tengslum við aðgengi fatlaðs fólks að listasöfnum

Nokkrir í aðgengisnefnd, starfsfólk, listamenn og verðlaunahafar . F.v. efst: Elín S. M. Ólafsdóttir , listamaður, Þórir Gunnarsson , listamaður, Bragi Bergsson , aðgengisfulltrúi Reykjavíkurborgar , Þorkell Sigurlaugsson , varaborgarfulltrúi og nefndarmaður, Elísabet Guðrún Jónsdóttir , formaður nefndarinnar, Hallgrímur Eymundsson , nefndarmaður, Ása Baldursdóttir, sýningarstjóri Bíó Paradís, Hrönn Sveinsdóttir framkvæmdastjóri Bíó Pardís og neðri röð Valgerður Jónsdóttir , starfsmaður nefndarinnar og starfsmaður hjá Reykjavíkurborg og Anna Kristín Jensdóttir, nefndarmaður . Á myndina vantar nokkuð marga úr nefndinni sem voru farnir þegar myndir var tekin eða komust ekki á athöfnina.

Gott aðgengi í víðum skilningi þess hugtaks er mikilvægt mannréttindamál og undirstaða þess að fólk með fjölbreyttar aðgengisþarfir geti tekið þátt í samfélaginu á jafnréttisgrundvelli. Á þessum opna fundi aðgengis- og samráðsnefndar í málefnum fatlaðs fólks sem ég á sæti í sem varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins var fjallað um aðgengi að söfnum auk þess sem aðgengisviðurkenning Reykjavíkurborgar var afhent.

Dagskráin var fjölbreytt frá kl. 14.00-16.00 í Sjóminjasafni Reykjavíkur:

Bragi Bergsson fór yfir "Aðgengisstefnu" Reykjavíkurborgar. https://reykjavik.is/sites/default/files/2023-05/Adgengisstefna%20Reykjavikurborgar.pdf

Í framhaldi af því fóru Þær Helga Maureen Gylfadóttir, Hlín Gylfadóttir og Halla Margrét Jóhannesdóttir yfir aðstöðu á sýningarstöðum Borgarsögusafns Reykjavíkur og Listasafns Reykjavíkur.

Því næst var farið yfir það sem kallað var Inngildingu (sem er nýyrði yfir e. diversity & Inclusion) eða það sem kalla mætti "án aðgreiningar". sjá:, https://www.stjornvisi.is/is/frettir/nyyrdid-inngilding . Þar fór Jóhanna Ásgeirsdóttir listrænn stjórnandi "Listar án Landamæra" yfir málið https://www.listin.is/frettir/jhanna-sgeirsdttir-rin-listrnn-stjrnandi-listar-n-landamra , og Þórir Gunnarsson listamaður kallaður Listapúkinn, https://www.listvinnslan.is/thorir-gunnarsson-listapukinn og Elín S. M. Ólafsdóttir, listakona, https://www.listvinnslan.is/esmo , yfir sín mál. Margrét M. Norðdahl er framkvæmdastýra og ráðgjafi hjá Listavinnzlunni. https://www.listvinnslan.is/margret-m-norddahl

Að lokum var afhent aðgengisviðurkenning Reykjavíkur til Bíó Paradís https://bioparadis.is/ Hér að neðan sjáum við þær Elísabetu Guðrúnar Jónsdóttur, formann aðgengis og samráðsnefndar í málefnum fatlaðs fólks og Hrönn Sveinsdóttir framkvæmdastjóri Bíó Pardís og Ásu Baldursdóttur , sýningarstjóri Bíó Paradís.

Umræða um sóun í heilbrigðiskerfinu

Sat, 16 Mar 2024 17:41:55 GMT

Læknafélag Íslands er með áhugaverða umræðuþætti undir nafninu Læknaráð . Þessi 2. þáttur fjallar um sóun í heilbrigðiskerfinu.

Á mynd hér að ofan eru áttakendum í Þættinum var stjórnað af Sirrý Arnardóttur, þekktum rithöfundir, fjölmiðlakonu og háskólakennara. Viðmælendur voru þau Anna Björg Jónsdóttir yfirlæknir, Margrét Ólafía Tómasdóttir heimilislæknir og formaður Félags ísl. heimilislækna, Ólafur Orri Sturluson læknir og Ragnar Freyr Ingvarsson gigtlæknir og formaður Læknafélags Reykjavíkur.

Margar áskoranir í heilbrigðismálum

Í þessum góða umræðuþætti Læknafélags Íslands um sóun í heilbrigðiskerfinu kom fram að margar áskoranir eru í heilbrigðismálum og margar þeirra valda sóun sem takast þarf að við. Ég vil hér rekja nokkur atriði sem voru til umræðu en bæti inn á milli ýmsu frá eigin „hjarta“ þ.e. réttara sagt eigin heila.

Þjóðin er að eldast hratt og innflytjendum fjölgar mikið sem kallar á lengri viðtals- og meðferðartíma. Álag eykst vegna ferðamanna ekki síst yfir sumartímann þegar skemmtiferðaskip eru um allt land og flestir sjúklingar kunna ekki önnur ráð en að fara á bráðamóttöku.

Það vantar mannafla á öllum sviðum auk þess sem sjúkrahús eru gömul, úrelt og of lítil. Þótt framkvæmdir séu í gangi er langt í umtalsverðar úrbætur eða til ársins 2030 þegar vonast er til að meðferðarkjarninn verði tilbúinn til notkunar. Umtalsverð stækkun og lagfæringar á Grensás-endurhæfingarmiðstöð mun þó ljúka á næstu tveimur árum.

Sóun á tíma lækna

Tíma lækna er sóað m.a. vegna þess hve álag er mikið á Landspítala (LSH) þar sem hægt væri að nýta heilsugæslu, heimahjúkrun og hjúkrunarheimili og létta þar með mikið álag á LSH. Einnig er oft farið í dýrar og óþarfa rannsóknir vegna tvíverknaðar í kerfinu og skort á yfirsýn um ástand einstakra sjúklinga. Allir sem hafa farið spítala kannast við sífellt endurteknar spurningar, sem skýrist m.a. af því að nauðsynlegt er að skrá upplýsingar aftur og aftur sem skýrist af sundurlausu upplýsingakerfi sem byggir á miklum bútasaum. Ekki er alltaf vitað að búið er að gera rannsóknir. Í þættinum nefndi Margrét Ólöf ágætt dæmi um sjúkling með botnlangabólgu sem þurfti að fara fyrst á heilsugæslustöð til að fá niðurstöðu úr rannsókn, síðan á bráðamóttöku í stundum sambærilegar rannsóknir og síðan á leigudeild sem tafði svo aðgerðina fram á næsta dag.

Þróun, óskilvirkni og ofnotkun eða misnotkun upplýsingakerfa.

Origo sem var þróunaraðili og rekstraraðili heilbrigðislausna, hefur núna fært sína starfsemi undir dótturfélagið Helix sem mun sinna heilbrigðislausnum, sem er út af fyrir sig ágæt þróun. Origo og svo Helix hefur tekið við þróun á Sögu hugbúnaðarkerfisins sem er lykilkerfi, en þróun þess hófst fyrir bráðum 30 árum. Origo (Nýherji eftir nafnaskiptin) tók við rekstri og þróunar kerfisins á síðari stigum en að margra mati er þetta lykilkerfi á margan hátt úrelt kerfi. Spurning hvernig er hægt að komast út úr þessu kerfi og taka upp nýtt kerfi eða nokkur samtengd kerfi. Ný kerfi eins og Leviosa, kerfi Kara Conect og ýmis fleiri eru dæmi um kerfi sem hafa sprottið upp sem nýsköpunarlausnir fyrir heilbrigðiskerfið.

Heilsuvera er eitt mikilvægt kerfi sem hefur verið í þróun undanfarin ár hjá Origo og er orðið að sífellt stærra og mikilvægara upplýsinga- og samskiptakerfi sem bæði nýtist sjúklingum og heilbrigðisstarfsfólki. Kerfið hefur bæði orðið til að hraða og auðvelda utanumhald og samskipti við sjúklinga og milli heilbrigðisstarfsfólks. Kerfið hefur aftur á móti aukið mjög á þann tíma sem heilbrigðisstarfsfólk ver við tölvuna, vissulega í samskiptum við umbjóðendur sína. Á sama tíma hefur heilsuvera aukið þann tíma sem fer í tölvunotkun á sama tíma og bein samskipti við sjúklinga t.d. á heilsugæslustöð og jafnvel spítala hefur minnkað, bæði til góðs og ills. Sífellt meiri tími stundum meirihluti tími lækna fer við innskráningu upplýsinga og að svara misjafnlega mikilvægum upplýsingum.

Vantar úrræði á réttu þjónustustigi.

Mikið skortir á að skjólstæðingar séu á réttum stað í heilbrigðiskerfinu og fái þar af leiðandi rétta eða viðunandi þjónustu. Milli 70 og 80 manns bíða reglulega á LSH eftir að komast á hjúkrunarheimili og dagur á sjúkrahúsi kostar frá 130-200 þúsund á sólarhring á um 50 þúsund á hjúkrunarheimili þetta kostar því ríkið aukalega um 2-4 milljarða aukalega á ári (þ.e. kostnað við spítalasjúkrarými umfram hjúkrunarheimilisrými) fyrir utan hvað þetta tekur upp dýrmætt rými á LSH þar sem fólk liggur þess í stað langtímum saman á bráðamóttöku og á göngum spítalans. Þetta er auk þess mannréttindabrot og frelsisskerðing fólks. Vel yfir 400 manns bíða eftir að komast á hjúkrunarheimili í Reykjavík og oft álíka fjöldi um allt land þar af yfir 40 manns á Akureyri um þessar mundir.

Mikill tími í óþarfa vottorð

Óskiljanlegt er hvers vegna leita þarf til heilsugæslustöðvar, heimilislæknis eða sérfræðings til að fá vottorð vegna veikindaleyfis í nokkra daga, til að komast í sjúkraþjálfun eða til ýmissa sérfræðinga. Tilvísunarkerfið ætti að leggja niður. Þetta eru rútínufyrirspurnir sem læknar neita nánast aldrei að samþykkja og veldur bara óþarfa tímasóun og kostnaði fyrir alla aðila. Hættum að skrifa tilvísun á barnalækna, í talþjálfun eða til iðjuþjálfa. Margt af þessu fer hvort sem er fram í gegnum tölvu og í langfæstum tilfellum er fólki hvort sem er neitað um slíkt. Hvernig litist fólki á að þurfa að fá vottorð til að mæta hjá tannlækni eða augnlækni. Enginn fer þangað að ástæðulausu.

Samkeppni er nauðsynlegt

Oft er orðið samkeppni bannorð þegar rætt er um heilbrigðisþjónustu og litið svo á að það eigi ekki vera samkeppni um sjúklinga eða milli heilbrigðisstofnana. Sama gildir um orðið einkarekstur þótt hann sé víða stundaður og nauðsynlegur og skynsamlegur og þá reynt að sneiða frá orðinu einkarekstur með því að nota orðið sjálfstætt starfandi. Ánægjulegt er að heyra læknana tala um mikilvægi samkeppni. Rifjað var upp þegar fleiri en einn spítali var í Reykjavík. Samkeppni hefur hjálpað til á mörgum sviðum og dæmi var tekið um heilsugæslustöðvarnar sem eru núna bæði einkareknar og af opinberum aðilum og þær opinberu hafa fengið aðhald af hinum einkareknu og sama má segja um menntakerfið t.d. háskólana þótt vissulega geti fjölgun orðið óhófleg og stuðlað að óskilvirkni. Ríkið á alla vega ekki að einoka þróun heilbrigðislausna. Hvernig væri ef í dag væri bara til Tannlæknastofa ríkisins.

Afturför á undaförnum árum, en ljós við enda ganganna

Því miður hefur í heildina litið ekkert lagast í heilbrigðismálum síðan 2007 þ.e. kerfislegum rekstri eins og skilja mátti a.m.k. einn viðmælanda í þættinum og þá ekki síst í samanburði við aðrar þjóðir. Fram kom að við höfum farið út 3 sæti í 10 sæti á einhverjum lista yfir gæði eða almennt skilvirkni eða þjónustu í heilbrigðiskerfinu þótt ekki hafi komið fram nákvæmlega á hvaða sviðum hefur orðið stöðnun eða afturför. En augljóslega stafar þetta af því að mun meiri framfarir hafa orðið í heilbrigðismálum annarra þjóða og eflaust er dæmi um það árangur Karolinska sjúkrahússins í Stockholm og að því virðist í Danmörku m.a. með byggingu fjölmargra sjúkrahúsa á þessum tíma. Sumt af vandamálunum finna sjúklingar einnig á eigin „skinni“.

Jákvætt er hversu mikill skilningur er á fjármögnun nýrrar byggingar fyrir Landspítala m.a. sjúkrahótels, meðferðarkjarna, rannsóknarhúss, stækkunar Grensáss og nýtt geðsjúkrahús er komið á dagskrá. Meðal jákvæðra þátta er einnig að sprotafyrirtæki og nýjar tæknilausnir hafa sprottið upp. Sérnámið hefur byggst upp á Íslandi. Loksins er verið að fjölga þeim nemendum sem geta farið í grunnnám í t.d. læknisfræði. Skilningur er vonandi á því að nauðsynlegt er að læknar komi meira að stjórnsýslunni. Það eru fleiri lausnir í boði og vaxandi umræða um mikilvægi bættrar geðheilbrigðisþjónustu, endurhæfingar og forvarna. Vissulega jákvæðir þættir en halda varla í við þörfina.

Þessir jákvæðu þættir sem nefndir er hér að ofan eru vonandi dæmi um aukinn skilning stjórnvalda og landsmanna almennt á mikilvægi kröftugrar uppbyggingar heilbrigðiskerfisins, hvort sem það snýr að húsbyggingum, menntun, tæknivæðingar og almennt bæ ttrar þjónustu fyrir landmenn frá vöggu til grafar.

Pálmi M. Jónasson, lyf- og öldrunarlæknir á fyrsta miðvikudagsfundi nýrrar stjórnar SES

Wed, 13 Mar 2024 00:20:05 GMT

Ný stjórn SES heldur sinn fyrsta fund . Öll velkomin á fróðlegan fund með reynsluboltanum Pálma M. Jónassyni. Miðvikudag 13.3.24 kl. 12.00. Erfitt með bílastæði. Oftast næg stæðum í nágrenninu.

Á aðalfundi Samtaka eldri Sjálfstæðismanna (SES) þann 6. mars lét Halldór Blöndal af störfum sem formaður SES, þar sem hann hefur verið formaður í hartnær 15 ár, en hann tók við formennsku af Salóme Þorkelsdóttur fyrrverandi forseta Alþingis árið 2009.

Hafa haldið á sjötta hundrað hádegisfunda

Þórdís Kolbrún Gylfadóttir Reykfjörð, varaformaður Sjálfstæðisflokkinn sagði SES hafa haft yfir að búa afar öflugu fólki sem undir forystu Halldórs hafi haldið á sjötta hundrað vikulegra hádegisfunda í Valhöll, lagt til mikilvæga stefnumótunarvinnu fyrir landsfundi flokksins og kosningabaráttur.

„Án öflugra einstaklinga eins og Halldórs og annarra sem skipað hafa forystusveit SES, næði flokkurinn ekki að vera málsvari eins stórra hópa og raun ber vitni,“ sagði Þórdís Kolbrún.

Þá færði hún honum kveðjur frá Bjarna Benediktssyni formanni flokksins sem staddur er erlendis.

Nýr stjórn kjörin á aðalfundinum

Fráfarandi formaður hafði falið mér að tilnefna nýja stjórn og var tillaga mín samþykkt, eins og á síðata aðalfundi. Að þessu sinni gaf Halldór ekki kost á sér til áframhaldandi setu sem formaður.

Nýr formaður SES var kjörin Bessí Jóhannsdóttir, lengst til hægri á myndinni. Ingibjörg H. Sverrisdóttir var kjörin varaformaður í miðju og Drífa Hjartardóttir ritari samtakanna, lengst til vinstri. Aðrir í stjórn SES eru; Hafsteinn Valsson, Guðjón Guðmundsson, Finnbogi Björnsson, Guðmundur Hallvarðsson, Leifur A. Ísaksson og Þór Guðmundsson.

Sigurður Ágúst Sigurðsson var í dag kosinn formaður Félags eldri borgara í Reykjavík og nágrennis

Wed, 21 Feb 2024 22:33:37 GMT

Sigurður Ágúst var í dag kosinn formaður Félags eldri borgara í Reykjavík og nágrennis (FEB) á aðalfundi félagsins með rúmlega 60 prósent atkvæða

Fjórir voru í framboði til formanns og voru úrslitin eftirfarandi:

· Sigurður Ágúst Sigurðsson hlaut 215 atkvæði

· Sigurbjörg Gísladóttir hlaut 130 atkvæði

· Borgþór Kjærnested hlaut 6 atkvæði

· Sverrir Örn Kaaber hlaut 3 atkvæði

· Ógildir 2 atkvæði

Samtals kusu 356 í formannskjörinu.

Í stjórn og varastjórn voru r eftirfarandi kjörin.

Til tveggja ára í aðalstjórn voru kjörin:

· Guðrún Ósk Jakobsdóttir hlaut 290 atkvæði

· Elinóra Inga Sigurðardóttir hlaut 284 atkvæði

· Kristinn Eiríksson hlaut 276 atkvæði

Þrír voru kosnir í varastjórn til eins árs en þau eru:

· Ragnar Árnason hlaut 229 atkvæði

· Bessí Jóhannsdóttir hlaut 215 atkvæði

· Jón Magnússon hlaut 197 atkvæði

Samtals kusu 340 í stjórnarkjörinu.

Neyðarástand bitnar á eldra fólki

Þegar úrslitin lágu fyrir sagði Sigurður Ágústsson, nýkjörinn formaður; „Ég þakklátur fyrir þann mikla stuðning sem framboð mitt hlaut á fundinum í dag. Eins og ég benti á í ræðu minni í dag að þá eru sextán þúsund félagsmenn í félaginu sem eru rúmlega þriðjungur allra eldri borgara á höfuðborgarsvæðinu. Þessi fjöldi félagsmanna minnir á samtakamáttinn sem við eigum hiklaust að beita í þeirri baráttu sem fram undan er og það munum við gera fyrir bættum lífsgæðum eldra fólks“

Þá er haft eftir honum í framboðsræðu í dag að skortur á hjúkrunarheimilum væri orðinn að neyðarástandi sem bitnaði af sífellt meiri þunga á eldra fólki og sjúkrahúsum.

„Fyrir fundinum liggur ályktun vegna þessa ástands, en nú bíða 243 einstaklinga eftir því að fá úthlutuðu plássi. Hér þarf því að bregðast við án tafar, af festu og áræði.“

Var forstjóri Happdrættis DAS í 33 ár

Sigurður Ágúst lét nýverið af störfum sem forstjóri Happdrættis DAS, en hann gegndi því starfi í 33 ár og sat stjórnarfundi Sjómannadagsráðs höfuðborgarsvæðisins. Áður starfaði hann sem aðalbókari Hrafnistuheimilanna og sem slökkviliðs- og sjúkraflutningamaður hjá Slökkviliði Reykjavíkur (nú SHS).

Þá situr Sigurður í stjórn Malbikunarstöðvarinnar Höfða en hann hefur enn fremur víðtæka reynslu af stjórnar- og nefndarstörfum. Jafnframt hefur hann setið í fjölda nefnda á vegum dómsmálaráðuneytisins vegna starfa sinna fyrir happdrætti DAS.

Sigurður er fæddur árið 1953 og ólst upp í Smáíbúðahverfinu í Reykjavík. Hann er kvæntur Guðrúnu B. Björnsdóttur læknaritara og eiga þau þrjár dætur og fjögur barnabörn. Sigurður útskrifaðist úr Verzlunarskóla Íslands og er með próf frá Háskólanum í Reykjavík í fjármálum og rekstri.

Jarðaför Reykjavíkur í tengslum við 97 ára afmæli Heimdallar

Tue, 20 Feb 2024 00:20:15 GMT

Heimdellingar með skemmtilega hugmynd í anda ungs fólk um jarðaför Reykjavíkur laugardaginn 17.febrúar 2024 í Tjarnarbío.

Júlíus Viggo Ólafsson, formaður Heimdallar kynnti skilmerkilegla á Facebook síðu félagsins https://www.facebook.com/xdheimdallur og í viðtali á RÁS 2 frábæra og skemmtilega hugmynd með jarðarför Reykjavíkur s.l. laugardag á 97 ára afmæli Heimdallar.

Borgin á bráðamóttöku eða líknardeild

- Ég hefði reyndar frekar sagt að Borgin væri komin á bráðamóttökuna, jafnvel líknardeild og eingöngu alvöru læknir, en ekki skottulæknir gæti bjargað borginni. Í Wikipedia segir um skottulækna og skottulækninga. "Skottulækningar eða hjálækningar eru aðferðir til lækninga sem samrýmast ekki eða eru á skjön við hefðbundna læknisfræði. Ekki eru færðar fullnægjandi sannanir fyrir árangri af slíkum lækningum eða rannsóknir sýni að lækningaraðferðin skilar engum árangri. Skottulæknir er svikahrappur eða maður sem þykist búa yfir færni, þekkingu og hæfi á sviði læknavísinda. Orðið er oft notað um þá sem auglýsa hástöfum lækningu með undralyfjum eða aðferðum og orðatiltækið „snákaolíusölumaður“ notað."

- Þessi skilgreining á Wikipedia á ágætlega við þann sem hefur stjórnað borginni undanfarin ár og hefur brugðist sem læknir og mun ekki bjarga Borginni eða endurlífga hana þótt hann sé enn í áhrifamiklu embætti sem formaður borgarráðs.

Að endurlífga borgina frá dauðum

- Það eina sem getur bjargað borginni frá dauða er að fá alvöru borgarstjórn og borgarstjóra sem getur beitt hefðbundnum og þekktum stjórnunar- og læknavísindum til að bjarga borginni eða þá endurlífga hana frá dauðum sem þarf þá að gera úr því að haldin hefur verið jarðarför. Reykjavíkurborg getur átt sér framhaldslíf. Frábært ef Heimdallur heldur áfram endurlífgunartilraunum. Þótt allir trúi ekki á líf eftir dauðann, þá er mögulegt að endurlífga borgina enda er hún lífseig ef rétt er á málum haldið.

Heimadulbún sjúkdómur

Sumum fannst þessi "húmor" ósmekklegur einkum Samfylkingarfólki. Auðvitað pirrar þetta þau og áreiðanlega mín færsla hér. Ungt fólk a.m.k. í Heimdalli hefur áhyggjur af borginni okkar og vekur athygli á alvarleika málsins. Borgin er að kljást við alvarlega sjúkdóma svo sem SAMGÖNGU[HÆGA]TREGÐU sem lýsir sér í því að fólk og almenningsvagnar komast ekki áfram í umferðinni, allir fastir í ristlinum og endaþarmi samgangna. SKULDAHOLISMI sem er viðvarandi sjúkdómur sambærilegur við alkóhólisma þar sem hinn sjúki áttar sig ekki á veikindunum og leitar sér ekki aðstoðar, LÓÐAFRAMBOÐSGIGT þar sem gigtin hamlar allri hreyfingu í átt til aukins lóðaframboðs og BANKABÓLGU þar sem bólgan er að fæla banka og aðrar lánastofnanir frá því að koma nálægt sjúklingnum. Fleiri sjúkdómar hrjá borgina eins og samdráttur í mörgum líffærum Borgarinnar vegna ÞÉTTLEIKASÝKINGA íbúabyggðar á öllum reitum og grænum svæðum sem finnst; -þar sem allir innviðir svo sem æðakerfi (samgönguæðar) er að þrengjast og valda kransæðastíflu og þrengingu orkuinnviða sem kallar á hjáveituaðgerðir og bílastæðaskort sem veldur því að æðakerfi bresta og blóðkorn sem blóðið flytur (það er einkabílar, vöruflutningabíla og súrefni atvinnulífsins) ryðjast inn á aðliggjandi líffæri svo sem græn svæði líkamans sem eru óðum að hverfa.

- Þetta eru allt alvarlegir sjúkdómar sem leiða til dauða ef ekkert að gert og Heimdallur telur reyndar að borgin sé dáin. Alveg óþarfi af Siðmennt og Samfylkingunni að rjúka upp til handa og fóta og hneykslast á þessu eins og Kolbrún Baldursdóttir bendir á í grein sinni í sunnudagsmogganum þann 18.2.2024.

Laxaþjóð | A Salmon Nation

Sat, 17 Feb 2024 18:10:38 GMT

Áhugaverð kvikmynd á frumsýningu í Gamla bíó í febrúar 2024

Hér að neðan er linkur inn á myndina sem er um hálftíma löng. Hún nær yfir hluta af vandamálinu varðandi sjókvíaeldið, en hefði þess vegna mátt vera helmingi lengri til að ná utan um alla vitleysuna og hætturnar sem tengist sjókvíaeldinu.

https://www.google.com/search?q=Laxa%C3%BEj%C3%B3%C3%B0&rlz=1C1GCEA_enIS928IS928&oq=Laxa%C3%BEj%C3%B3%C3%B0&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIGCAEQRRhAMggIAhBFGCcYOzILCAMQABgKGBMYgATSAQg2NzcwajBqNKgCALACAA&sourceid=chrome&ie=UTF-8#fpstate=ive&vld=cid:b8f75e12,vid:rfLBmMK1SAg,st:0

Það þarf tvö sjúkrahús í Reykjavík.

Fri, 16 Feb 2024 13:51:16 GMT

Afar yfirgripsmikil og fróðleg grein eftir Pálma V. Jónsson lyf- og öldrunarlækni í Morgunblaðinu 16.2.2024

Það er virkilega þörf fyrir annað sjúkrahús í Reykjavík og það jafnvel fleiri en á tveimur stöðum enda margt breyst á undanförnum árum. Meiri vitund um öldrun þjóðarinnar, fjölgun innflytjenda og þar með aukinn fólksfjöldi auk um 200 þúsund ferðamanna í landinu á hverjum tíma. Hælisleitendur koma hingað í þúsundatali, margir alvarlega slasaðir eða illa farnir líkamlega og andlega eftir stríðsátök, ofbeldi, vannæringu eða önnun vandamál. Allt kallar þetta á aukna þörf fyrir sjúkrahúsþjónustu. Það eru því gjörbreyttar aðstæður þegar upp úr aldamótum og jafnvel fyrir 10 árum síðan þegar forsendur voru gefnar fyrir nýja byggingu við Hringbraut.

Það þarf að takast á við aukið aðflæði sjúklinga en á sama tíma auka forvarnir og þar með draga úr aðflæðivanda og ekki síður fráflæðivanda með byggingu heilbrigðis- og öldrunarkjarna og svo hjúkrunarheimili. Eins gott að viðbygging við Landspítala við Hringbraut fór í gang og það er þá hægt að bregðast núna tímanlega við áframhaldandi uppbyggingu á árunum 2030-2040 og horfa síðan a.m.k. 50 ár fram í tímann. Skammsýni og þröngsýni dugar skammt á sviði heilbrigðismála og sjúkrahúsbygginga.

Í viðtali við Runólf Pálsson, forstjóra Landspítala þætti Stefáns Einars Stefánssonar kom fram að Landspítali er ekki sérstaklega viðbúin undir það að taka við fjölda hælisleitenda t.d. alvarlega slasaðs og veiks fólks frá stríðshrjáðum löndum. Landspítali hefur ekki verið í sérstöku samtali við stjórnvöld eða aðra aðila um þetta verkefni. Þetta er dæmi um nýjar áskoranir sem takast þarf á við á næstu árum, jafnvel langveik börn og fullorðið fólk til framtíðar.

Sjókvíafúskið mikla

Sun, 14 Jan 2024 18:42:40 GMT

Það er hægt að teikna sjókvíeldið upp í "skemmtilega" myndasögu eins og Rán Flygenring gerir.

Hér að neðan er myndasagan góða með því að smella á tengilinn. https://www.visir.is/g/20242573788d?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR2GPsDAo1_XEgaYFfL672Ew8_ruBaOCN7QVhWppXDvpsqRZY6JZ0EAND8Y_aem_ZmFrZWR1bW15MTZieXRlcw

Að sprengja eða sprengja ekki ríkisstjórn

Sat, 13 Jan 2024 05:35:00 GMT

Lögleysa og skortur á meðalhófi hjá Svandísi Svavarsdóttur og hennar gjörðir yfirtaka alla pólitíska umræðu

- Ekki er hægt annað en vera óánægður með VG og margar þeirra áherslur. Síst af öllu vil ég gera lítið úr lögleysu og skort á meðalhófi hjá Svandísi, en þetta mál má ekki yfirtaka alla aðra pólitíska umræðu. Þegar þetta er skrifað þá hefur annað mál, eldgos við og í Grindavík tekið alla okkar athygli. En það eru svo mörg önnur mál en hvalveiðabann sem eru núverandi stjórnvöldum til minnkunar. Innflytjendamál og það mikla flæði sem hefur verið inn í landið í samanburði við aðrar t.d. norrænar þjóðir. Palistínumönnum vex fiskur um hrygg hér á landi og fá fulla samúð m.a. ljósvakamiðla. Íslendingar t.d. eldra fólk fengi aldrei leyfi til að tjalda fyrir framan Alþingishúsið dögum saman og nota rafmagn borgarinnar til að mótmæla fátækt eða misskiptingu eigna eða sjókvíaeldi.

- Hvernig mun þessi hópur Palestínumanna beita sér þegar þeir verða nokkur þúsund hér á landi og koma frá landi sem virðir ekki mannréttindi eins samkynhneigð og trúfrelsi og hafa alist upp undir stjórn hryðjuverksamtaka Hamas. Norðurlöndin hafa lært af biturri reynslu að flæðið má ekki verða óhindrað með þessa sem aðra sem ekki geta aðlagast samfélaginu.

- Hvað með sjókvíaeldið? Stjórnmálamenn forðast að ræða það af hræðslu við kjósendur, en misskilja það að flestir kjósenda hafa andúð á því hvernig rekstur sjókvíaeldis er og afleiðingar sífellt að koma betur í ljós á lífríki vilta laxins og reyndar lífríki fjarðanna. Ekki bætir úr skák að þetta er undir stjórn Norðmanna sem hagnast á þessu og greiða ekki auðlindagjöld eða almenn aðstöðugjöld í samræmi við t.d. það sem viðgengst í Noregi. Er þetta ekki mikilvægara mál en dráp nokkurra tuga stórhvala? Hvað með heilbrigðismálin sem eru nánast við það að kallast neyðarástand og mikill misskilningur að heilbrigðiskerfið sé svo gott á Íslandi. Skólakerfið í mjög slæmu ástandi nema háskólarnir sem eru að bæta sig og ráðherra að vinna í góðum verkefnum. PISA, unga fólkið getur margt ekki lesið sér til gagns og fíkniefnaneysla og geðræn vandamál að fjölga öryrkjum sem aldrei fyrr. Ekki er nú allt upp talið.

Svandís í sviðsljósinu

Á sama tíma er endalaust verið að þvarga yfir Svandísi Svavarsdóttur út af hvalamálum. Þótt málið sé ekki léttvægt þá eru fjölmiðlar duglegir að mata áheyrendur á því máli. Andrés Magnússon í Dagmálum með Bergþór Ólason þingmanna Miðflokksins og Teit Björn Einarsson þingmann Sjálfstæðisflokksins í meira en klukkutíma löngum í síðustu viku, þátturinn nánast eingöngu um þetta og hugsanlegar afleiðingar. Endalausar vangaveltur um hvað geti gerst og Sjálfstæðismenn hröklast undan að svara, eðlilega, enda ekki tilbúnir í kosningar við þessar aðstæður. Margítrekaðir sömu frasarnir allan þáttinn.

- Sama gerði Gunnar Smári á Samstöðinni, en ég slysaðist þar inn, þar sem voru 4 viðmælendur þeir Jón Kristinn Snæhólm Sjálfstæðismaður, Helga Vala Helgadóttir, f.v. þingkona Samfylkingar, Andres Skúlason, í stjórn VG og í Landvernd og Hallur Magnússon, með rætur í framsóknarflokknum þótt hann hafi sagt sig úr flokknum fyrir 13 árum. Þar var blaðrað út og suður um málefni Svandísar Svavarsdóttur og annað hvort verið að verja hana eða deila á hana, verja hvalveiðar eða mótmæla þeim og Andrés einn með þá sérstöðu að verja Svandísi en vilja hafa hvalveiðar.

Heimildin fjallar um þessi mál og Mogginn nánast alla daga.

- Svo hlustaði ég á "VIKULOKIN" á Rás 1 á laugardagsmorgun og hvað var þar. Orrri Páll Jóhannsson frá VG, Hanna Katrín Friðriksson frá Viðreisn og Teitur Björn Einarsson þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Hvað skyldi hafa verið þar uppistaðan í umræðunni, helmingurinn þáttarins? Auðvitað málefni Svandísar og þar hljómaði eðlilega mjög skýrt aftur hjá Teiti Birni hver sjónarmið Sjálfstæðismanna eru a.m.k. flestra innan þingflokksins. Teitur orðin vel æfður í þeirri umræðu.

Niðurstaða umboðsmanns Alþingis.

Hér að neðan er niðurstaða umboðsmanns Alþingis og öllum má vera ljóst nema að því virðist ráðherra sjálfum að um lögbrot er að ræða, brot á sjórnsýslulögum og meðalhöfs ekki gætt. Þar til viðbótar er ákvörðun um hvaðveiðibann tekin daginn áður en það átti að hefjast. Afleiðingarnar því miklar og alvarlegar fyrir starfsfólk.

"Það er álit mitt að útgáfa reglugerðar nr. 642/2023, um (12.) breytingu á reglugerð nr. 163/1973 um hvalveiðar, hafi ekki átt sér nægilega skýra stoð í 4. gr. laga nr. 26/1949, um hvalveiðar, eins og sú grein verður skýrð með hliðsjón af markmiðum sínum, lagasamræmi og grunnreglum stjórnskipunarréttar um vernd atvinnuréttinda og atvinnufrelsis. Án tillits til þessarar niðurstöðu tel ég einnig með hliðsjón af aðdraganda og undirbúningi reglugerðarinnar, svo og réttmætum væntingum Hvals hf., að útgáfa hennar hafi ekki, við þær aðstæður sem uppi voru, samrýmst kröfum um meðalhóf eins og þær leiða af almennum reglum stjórnsýsluréttar.

Þar sem það ástand sem leiddi af útgáfu reglugerðarinnar er liðið undir lok tel ég ekki ástæðu til að beina sérstökum tilmælum til ráðherra um úrbætur þar að lútandi. Þá tek ég fram að með niðurstöðu minni hef ég enga afstöðu tekið til hugsanlegra einkaréttarlegra afleiðinga hinna ólögmætu stjórnvaldsfyrirmæla. Hef ég af þeim sökum ekki heldur forsendur til að beina tilmælum til ráðherra um að leita leiða til að rétta hlut Hvals hf. Yrði það að vera verkefni dómstóla að leysa úr slíkum álitaefnum ef málið yrði lagt í þann farveg. Ég beini því þó til ráðherra að hafa þau sjónarmið sem fram koma í álitinu í huga til framtíðar."

Hvernir vilja brjóta upp stjórnarsamstarfið?
Andstæðingar ríkisstjórnarinnar vilja gjarnan brjóta upp ríkisstjórnarsamstarfið og sumir innan Sjálfstæðisflokksins eru þar líka a.m.k. í orði. En flokkurinn er með allt niður um sig og fylgið aldrei lakara eins og hjá hinum stjórnarflokkunum af ólíkum ástæðum þó. Eðlilegt að fýlupúkafélagið, eins og það kallar sig í Sjálfstæðisflokknum, sé óánægt. Margir kenna hinum um lélegt fylgi en líta ekki í eign barm. Það er alveg rétt sem margir segja að ástæða hávaðans hjá sumum innan Sjálfstæðisflokksins er hræðslan við framhald sjávarútvegsmálaráðherrans með breytingar. Ég tel þó frekar að búast megi við "einhverjum lagfæringum" á sjávarútvegskerfinu/kvótakerfinu og sjókvíaeldismálum, en ekki róttæka uppstokkun. En eðlilega hræða sporin í þessu hvalamáli, en reyndar ekki líku saman að jafna.

- Þeir sem vilja helst engar breytingar á sjávarútvegskerfinu óttast umræðuna fyrir kosningar og ráðandi öfl innan Sjálfstæðisflokksins vilja engar breytingar í sjávarútvegsmálum nema þá til rýmkunar á aflaheimildum.

- Það er flokknum og fylgi hans ekki til góðs að vilja ekki breytingar. Það þarf breytingar og losa um óhagstæða og afturhaldssama hluta "íhaldsstefnunnar" og

fá inn "frjálslyndari" og nútímalegri viðhorf og þannig sókn til meira fylgis. Þar þarf bæði að styrkja stuðning þeirra sem hafa íhaldssöm sjónarmið, grunngildi flokksins hvað varðar sjálfstæði þjóðarinnar, stétt með stétt og það sem kalla mætti harðari hægri stefnu og svo jafnframt umburðarlyndi fyrir frjálslyndari stefnu og umræðu en ekki ýta fólki í burtu. Þeir verða að geta starfað innan Sjálfstæðisflokksins sem aðhyllast annan gjaldmiðil og jafnvel aðild að Evrópusambandinu a.m.k. fá vel upplýsta þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefja ætti aðildarviðræður og svo hvort samþykkja ætti endanlega aðild. Segja má að Sjálfstæðisflokkurinn hafi búið til Viðreisn með Benedikt Jóhannesson í forystu en síðan hefur flokkurinn þróast til verri vegar yfir í systuflokk Samfylkingarinnar a.m.k. í mörgum málum meðan Kristrún tekur Samfylkingu örlítið til hægri.

Sjálfstæðisflokkurinn verður að óbreyttu ekki með í næstu ríkisstjórn.
- Miðað við stöðuna í dag og nýjar kosningar verður Sjálfstæðisflokkurinn ekki með í næstu ríkisstjórn og þá verður skaðinn enn meiri en í núverandi samstarfi og hugsanlega viðvarandi í meira en eitt kjörtímabil. Flokkurinn þarf því að nýta tímann vel. Vinna jákvætt að eðlilegum breytingum á forystu flokksins (þótt vissulega megi telja Bjarna fremsta stjórnmálamann á Íslandi undanfarin meira en áratug). Bjarni var svo heppinn að geta tekið skrefið út með því að fá tilefni til að fara úr fjármálaráðuneytinu í utanríkisráðuneytið á leiðinni út (ekki út í heim, því hann hefur engann áhuga á sendiherrastöðu hefði ég haldið). Gæti farið að sinna fjármálum fjölskyldunnar sem þurfa nýjan fjármálalegan forystumann og í því hlutverki mundi hann sóma sér vel.

- Á næsta landsfundi verða breytingar á forystu og jafnvel fyrr

og á þeim fundi þarf að marka skýra stefnu, ég vil segja nýja langtíma stefnumörkun

og skammtima PR stefnu sem nær til stærri hóps. Þannig getum við aukið fylgi

flokksins í næstu alþingiskosningum og svo næstu borgarstjórnarkosningum.

Borg Dags að líða undir lok?
- Það er Reykjavíkurborg og íbúum hennar lífsspursmál að fá nýtt dagsljós; - bjartari tíma í stað skuggavarps þéttbyggðrar borgar, greiðar samgöngur fyrir alla en ekki þrengja að og útiloka bíleigendur og ekki síður betri menntun, skóla m.a. sjálfstætt starfandi fyrir borgarbörn. Atvinnufyrirtæki af öllum gerðum, ekki síst lítil og meðalstór þurfa að hafa aðstöðu og áhuga á að starfa í Reykjavík. Að endurreisa fjármála borgarinnar er síðan mikið átaksverkefni sem þolir enga bið.

- Þetta gerist ekki nema Sjálfstæðisflokkurinn í heild, þar með talið flokkurinn á landsvísu og svo ári seinna í Reykjavík nái verulega auknu fylgi og það gerist ekki ef ný ríkisstjórn með Samfylkinguna sem leiðandi flokk nær áfram forystu í Reykjavík í framhaldi af sigri í alþingiskosningum. Einhver "hvalræðisumræða" má ekki sprengja okkur enn meira út í buskann og Samfylkingarstjórn taki við á Alþingi ásamt

fylgistapi í Reykjavík í framhaldinu. Nei takk.

Förum að tala um pólitík og stefnumál

Við í Sjálfstæðisflokknum þurfum að og vinna inn á við í okkar málum. Málefni ungs fólks og húsnæðismála, málefni eldra fólks, samgöngumál, skipulagsmál í Reykjavík,

málefni lítilli og meðalstórra fyrirtækja, skýra stefnu í heilbrigðismálum sem

einstaklingar, hvort sem er hugsað er um hag sjúklinga eða

heilbrigðisstarfsfólk, skólamál o.s.frv. Engin þörf er á að kasta sprengjum á móti sprengju Svandísar og sprengja núverandi ríkisstjórn og ákveða dauðdaga hennar fyrir eitthvað rugl, lögbrot og skort á meðalhófi Svandísar. Kristján Loftsson fer að sjálfsögðu í málaferli og niðurstaða fæst og á meðan lýsir Sjálfstæðisflokkurinn yfir megnustu óánægju með framferði ráðherrans.

- Látum þjóðarhag ráða för fram að næstu kosningum vorið 2025 nema eitthvað

stórkostlegt annað komi uppá. Sýnum hvað við getum gert í efnahagsmálum og

keyra niður verðbólgu og vexti og upp með velferð fólks og fyrirtækja.

Mikil sjónvarpsumfjöllun um sjókvíaeldi

Fri, 05 Jan 2024 00:06:03 GMT

Hvers vegna hættir lögreglustjórinn á Vestfjörðum rannsókn á máli Arctic Fish. Fréttir hjá Stöð 2

Bæði RUV og Stöð 2 hafa fjallað mikið um þessi alvarlegu mál sem snúa að sjókvíaeldi Arctic Fish og almennt um vandamál í kringum Sjókvíaeldi. Lítið er fjallað um þessi mál í Morgunblaðinu af einhverjum ástæðum. Arctic Fish er í meirihluta í eigu fyrirtækis í eigu norska fyrirtækisins Mowi sem er stærsta sjókvíaeldisfyrirtæki í heimi og í um þriðjungshlut í eigu Síldarvinnslunnar. Í kvöldfréttum Stöðvar 2 var fjalla um þetta 4. janúar og hér og tengli að neðan er rakið það helsta sem kom fram í fréttinni.

Gunnar Örn Petersen framkvæmdastjóri Landssambands veiðifélaga segir það sem kemur fram í nýrri skýrslu MAST um sjókvíaeldi Arctic Fish í Patreksfirði ekki endilega nýtt. Hann spyr hvort önnur öfl hafi haft áhrif á ákvörðun lögreglustjórans að láta mál embættisisins niður falla.

Gunnar Örn segir að í skýrslunni sé alvarlegri vanrækslu lýst og að tvennt standi upp úr við lestur hennar.

„Það er bæði það að á þessum tíma virðist starfsemi Arctic Fish á svæðinu hafa verið í einhvers konar lamasessi. Stjórnendur og starfsmenn svara MAST þannig að það hafi verið svo mikið að gera að þeir ráði ekki neitt við neitt. Staðreynd málsins er í raun sú að alveg sama hversu mikið þú vandar þig þá mun eldislax sleppa í opnu sjókvíaeldi. Þá einhvern veginn lýsir þetta bara því fúski sem viðgengst í greininni,“ segir Gunnar Örn en hann var til viðtals í Kvöldfréttum Stöðvar 2.

Í öðru lagi segir hann að starfsmenn viðurkenni að það hafi átt að framkvæma neðansjávareftirlit fyrir löngu í þessari kví en að því hafi ítrekað verið slegið á frest.

„Það er mjög alvarlegt mál þegar það er svona mikið í húfi.“ Sjá nánar https://www.visir.is/g/20242510785d/spyr-hvort-onnur-ofl-hafi-haft-a-hrif-a-a-kvordun-log-reglu-stjorans

Norðmenn ábyrgir fyrir skaðlegu sjókvíaeldi á Íslandi

Tue, 02 Jan 2024 00:03:12 GMT

Hvernig geta Íslendingardregið dregið lærdóm af bókinni "The New Fish". Skaðlegt sjókvíaeldi er á ábyrgð Norðmanna og nokkurra íslenskra samstarfsmanna þeirra á Íslandi.

Árið 2020 áttaði ég mig á því að hörmungar gætu fylgt stórfeldu sjókvíaeldi í opnum kvíum í fjörðum landsins. Þá skrifaði ég grein í Þjóðmál „Um nýsköpun og sjálfbærni“ þar sem ég lagði áherslu á að við héldum auðlindum landsins sem mest í okkar eigu og varaði við yfirgangi Norðmanna. Ekkert er að því að fá erlenda fjárfesta en þeir þurfa ekki að koma inn eins og nýlenduherrar og við taka á móti þeim eins og fávísar nýlenduþjóðir gera. Ófullkomin löggjöf og regluverk var smíðað um fiskeldi með hagsmunaaðilum þar sem spillingin innan og utan stjórnsýslunnar varð síðar meir augljós. Slakt eftirlit með nýlenduherrunum og leppum þeirra varð síðan til þess að laxar sluppu úr kvíum, voru kynþroska og sýktir. Það var svo kaldhæðni örlaganna að fá þurfti hingað norska kafara til að drepa laxana, þennan vágest í laxveiðiám landsins.

Greiðsla fyrir auðlindina var afar takmörkuð og leppar Norðmanna hér á landi sitja margir eftir með digra sjóði eftir að hafa komið herlegheitunum á hlutabréfamarkað á Íslandi og erlendis og selt aftur hluta sinna bréfa. Nokkrir íslenskir lífeyrissjóðir, sérstaklega einn, tók þátt í þessu samfélagslega óábyrga, ósjálfbæra og sóðalega verkefni enda gróðavonin mikil. Hér fylgdu Norðmenn sömu aðferðinni og víða annars staðar; - það væri verið að bjarga dauðvona byggðarlögum, og meira segja búa til búskaparhætti sem mundi að lokum toppa allar þorskveiðar við Íslandsstrendur og jafnvel verði að aðalundirstöðuatvinnugrein þjóðarinnar. Áhugaverð framtíðarsýn eða hitt þó heldur eins og vikið verður að hér að neðan.

Í fyrri grein minni á Visi.is þann 27. desember fjallaði ég um bókina „The New Fish“ og fer ekki að endurtaka umfjöllun um hana, en tengi m.a. boðskap hennar við þessa grein varðandi stöðuna á Ísland.

Lúsafaraldur herjar á eldislaxinn hér á landi

Lús varð sífellt ágengari hér á landi og nota þarf kröftug lúsalyf til að vinna á lúsinni. Laxalús í eldislaxi hefur verið vandamál í áratugi í Noregi. Norskur framkvæmdastjóri eins fyrirtækisins á Íslandi lét að því liggja eins og þetta væri nýr og jafnvel óvæntur hlutur. Í tilfelli Tálknafjarðar nýlega var farið yfir strikið í þéttleika o.fl. og bæði Arnarlax og Arctic Fish hafa lent í fjárhagslegu tjóni. Matvælastofnun hefur talið fjölda lúsa á löxum úr sex sjókvíum Arctic Fish í Hvannadal í Tálknafirði. Þá fundust rúmlega 96 lýs á hverjum laxi að meðaltali. Laxalúsin étur roðið á laxinum þannig að sár myndast og bakteríur komast í sárin og stækka þau; laxarnir verða svo veikburða vegna þessa og drepast á endanum ef þeim er ekki slátrað áður en til þess kemur. Fólk spyr sig eðlilega hvaða áhrif þetta hefur á humar og rækju, þorsk í fjörðum landsins og önnur sjávardýr.

Tjón vegna sjókvíaeldis á Íslandi er að raungerast

Þann 27. desember, í lok síðasta árs, var athyglisvert viðtal í síðdegisútvarpi RUV 2 við Elvar Örn Friðriksson, framkvæmdastjóra Verndarsjóðs villtra laxastofna (Sjá mynd). Þá var ég einmitt að vinna að ritun þessarar greinar. Honum var tíðrætt um kæru Matvælastofnunar á hendur Arctic Fish. Matvælastofnun kærði þann 13. september Arctic Fish vegna slysasleppinga á eldislaxi úr kvíum fyrirtækisins í Kvígindisdal í Patreksfirði. Tvö göt komu á sjókví fyrirtækisins.

Á fjórða þúsund laxar sleppa og hluti þeirra fer upp í árnar og hrygnir með villtum íslenskum laxi. Fengnir voru kafarar frá Noregi í haust til að ná fiski. Fram kom að 500 eldislaxar hafa veiðst í 50 ám í allt að 400 km. Langflestir laxanna voru kynþroska sem hefði ekki verið raunin ef ljós hefðu verið nýtt í kvíunum til að koma í veg fyrir kynþroska laxanna.

Þann 21. desember tilkynnti lögreglan á Vestfjörðum að hún teldi ekki grundvöll fyrir áframhaldandi rannsókn vegna þessara slysasleppinga. Taldi lögreglan að lagaumhverfið í málum sem þessum sé erfitt. Lögin séu meira leiðbeinandi um starfsemina fremur en refsilög. Því hafi verið útilokað að halda rannsókn áfram á starfseminni. Ég hugleiddi það eftir viðtalið hvort vestfirska lögreglan sé ekki vanhæf a.m.k. í erfiðri stöðu að fjalla um þetta mál vegna öflugrar starfsemi þessa fyrirtækis í sinni heimabyggð og jafnvel góðra tengsla við starfsfólk. Fram kemur í frétt á Vísi þann 30.12. að Landsamband veiðifélaga hyggst kæra ákvörðun lögreglustjórans á Vestfjörðum vegna vanhæfi hans.

https://www.visir.is/g/20232509018d/segir-logreglustjoran-a-vest-fjordum-van-haefan-i-malinu

Í lögum númer nr. 71/2008 er fjallað um fiskeldi. Í 22. grein laganna kemur fram að það varði framkvæmdastjóra og stjórnarmenn rekstrarleyfishafa sektum eða fangelsi allt að tveimur árum, séu sakir miklar. Til dæmis ef eldisfiskur sleppur úr fiskeldisstöð þar sem umbúnaði við fiskeldi hefur verið áfátt vegna athafna eða athafnaleysis þeirra sem framið hefur verið af ásetningi eða gáleysi. Er þetta ekki nokkuð skýrt?

Þess vegna var Elvar eðlilega undrandi í þessum útvarpsþætti og nefndi nokkur atriði því til stuðnings.

Í fyrsta lagi hefur komið fram að ekkert eftirlit hafði verið haft með kvíunum í a.m.k. 3 mánuði.
Í öðru lagi var fóðrari skilinn eftir í kvíinni í nokkra daga sem gerði göt á hana.
Að lokum nefndi hann að yfirmaðurinn, sem sá um þetta eftirlit, var ekki búsettur á landinu.

Og Elvar heldur áfram: „Þessi niðurstaða eru skilaboð um að komast má upp með stærsta mengunarslys sögunnar hér á landi og það hefur engin eftirmál.

Þessu fyrirtæki og öðrum sjókvíaeldisfyrirtækjum er umbunað með lækkun á auðlindagjöldum í lokaumræðu fjárlagafrumvarpsins á alþingi. Hér kemur í ljós, eins og oft áður, eiginhagsmunapólitík stjórnmálamanna til að afla sér vinsælda í eigin kjördæmum.

Kolefnisspor sjókvíaeldis er mjög mikið

Samkvæmt rannsókn sem birt var árið 2020 hefur laxeldi í sjókvíum margfalt hærra kolefnisspor en villtur fiskur. Þarf ekki að koma á óvart því villtur fiskur er á allan hátt umhverfisvænni afurð og á það m.a. við um þorsk, ýsu, ufsa, síld og makríl. Ástæðan fyrir hærra kolefnisspori eldisfisks er m.a. vaxandi fiskidauði í sjókvíaeldi, lúsafár, lakari fóðurnýting og mun hærra hlutfall fóðurs kemur úr plönturíkinu. Sojabaunir eru t.d. ræktaðar fjarri laxeldistöðvum svo sem í suður Ameríku. Langar flutningsleiðir fóðurs og afurða á markað vega þungt þegar kemur að losun gróðurhúsalofttegunda þótt það telji ekki inn í kolefnisspor Íslendinga. Fóðurskortur þ.e. hráefni úr uppsjávarfiskum fór þverrandi í heiminum og farið var að nota sojamjöl blandað alls konar efnum, misjafnlega góðum fyrir eldisfiskinn. Þegar litið er til Íslands þá er fiskafóður flutt inn frá Noregi eftir að hafa komið upphaflega frá fjarlægum stöðum svo sem Suður Ameríku. Þegar allt þetta og fleiri þættir fara saman skilur eldisfiskurinn eftir sig mikið kolefnisspor. Landeldi væri mun hagkvæmara hvað þetta varðar og reyndar einnig varðandi ýmsa aðra þætti nema orkuöflun sem verður þó vonandi græn en ekki keyrð með jarðefnaeldsneyti.

Við förum skynsamlega með nýtingu okkar sjávarauðlindar og erum til fyrirmyndar í vinnslu sjávarafurða. Hagkvæmni í sjávarútvegi hefur aukist. Fiskiskipaflotinn er hagkvæmari hvað eldsneytisnotkun varðar og við fullnýtum sjávarafurðirnar mun betur eins og dæmi sanna og Dr. Þór Sigfússon með sjávarklasann og útgáfustarfsemi sína hefur bent rækilega á og stuðlað að með sínu góða starfi undanfarin ár.

Ísland er eitt síðasta vígi villta Norður-Atlandshafslaxins.

Íslenski Atlantshafslaxinn er í útrýmingarhættu meðal annars vegna loftslagsbreytinga, skilyrða í hafinu og svo núna vegna sjókvíaeldis sem á eftir að taka sinn toll hér á landi. Laxveiðum hefur fækkað verulega á undanförnum árum og til að mynda horfið að mestu úr mörgum ám í Bretlandi. Ekki að ástæðulausu að frumkvöðullinn Orri Vigfússon (1942-2017) stofnaði Verndarsjóð villtra laxastofna árið 1989, North Atlantic Salmon Fund (Sjá NASF.is).

Einn kaflinn í bókinn The New Fish fjallar um ferðalag höfundanna til Íslands og hittu þeir meðal annars Sturlu Birgisson sem hætti í kokkalandsliðinu árið 2018 vegna samning þess við Arnarlax. Fjölmargir aðrir gerðu það sama og skömmu eftir að samningurinn var gerður ákvað stjórn Klúbbs matreiðslumeistara að segja samningnum upp vegna vanefnda Arnarlax þar sem greiðsla hafði ekki borist á réttum tíma. Núna árið 2023 lætur HSÍ sér detta í hug að gera samning við Arnarlax enda hafa mótmæli orðið enn háværari nú vegna þessa enda komið betur í ljós sá skaði sem hlýst af laxeldi þessara og annarra stórra aðila hér á landi.

Ókindin í íslenskri náttúru

Ókindin prýðir kápu nýjast tölublaðs Veiðimannsins veturinn 2023-2024 þar sem tennur Ókindarinnar eru eldislaxar sem sleppa úr eldiskvíum. En þetta er svo sannarlega ekki einvörðungu hagsmunamál veiðimanna. Rúmlega 2.000 lögbýli á Íslandi treysta á tekjur af laxveiðiám og í mörgum tilfellum væri ekki hægt að halda úti búi ef þessara tekna nyti ekki við. Fjölmargir aðrir aðilar starfa í tengslum við þessa atvinnustarfsemi. Einnig skaðlegt fyrir ferðaþjónustuna því þá fækkar þeim verðmætu ferðamönnum sem hingað koma til laxveiða. Ímynd þjóðarinnar skaðast einnig, þar sem við höfum lagt áherslu á náttúrvernd, sjálfbærni og samfélagslega ábyrgð.

Hér hefur íslenski laxinn alist upp í 10.000 ár jafnvel alltaf í sinni heimaá. En núna erum við að hleypa þessum kynbóta norska laxi inn í íslenska náttúru. Þess er ekki langt að bíða að stórfelldur skaði verður á villta laxastofninum sem gengur upp í íslenskrar laxveiðiár, ef ekki verða gerðar verulega úrbætur, sjókvíaeldi dregið saman í nokkra tugi þúsunda tonna, í stað 100 eða jafnvel 200 þúsund tonna. Þetta þarf að gera að mínu mati á nokkrum árum, samhliða mjög ströngu regluverki og eftirliti því vissulega er búið að byggja upp væntingar og fjárhagslega hagsmuni á sjókvíaeldi á nokkrum stöðum á landinu og þjónustustarfsemi víða um land.

Andstaða gegn sjókvíaeldi á Íslandi.

Afgerandi andstaða gegn sjókvíaeldi er meðal íslensks almennings ef marka má niðurstöður skoðanakönnunar sem Gallup gerði í október fyrir Verndarsjóð villtra laxastofna (NASF). Þar segjast 75,8% af þeim 682 sem svöruðu telja villta laxastofninum stafi frekar eða mjög mikil hætta af eldi í opnum sjókvíum og 57,5% telja að banna ætti laxeldi í opnum sjókvíum. Það er augljóst að Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi og Landsamband fiskeldisstöðva eiga litla samleið og mistök að sameina þessi hagsmunasamtök. Þær reglur gilda um sjávarútvegsfyrirtæki sem hafa leyfi til fiskveiða á viltum fiski innan okkar landhelgi að þau verða að meirihluta að vera í eigu Íslendinga en annað gildir um sjókvíaeldi.

Það er ömurlegt að Heiðrún Lind Marteinsdóttir framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) sé að verja sóðalegt sjókvíaeldi sbr. grein hennar í Viðskiptablaðinu þann 5.september. Hún talar um að treysta vísindunum, en nú hefur komið í ljós að vísindin sjálf hafa endurskoðað sínar niðurstöður og vanmetið ástandaði og þar að auki er ekki hægt að treysta mörgum þeirra stóru, að uppistöðu til norsku fyrirtækjum, sem stunda sjókvíaeldi. Ömurlegt fyrir hefðbundin sjávarútvegsfyrirtæki að þurfa að hafa tekið við þessum sjókvíaeldisfyrirtækjum inn í þessi samtök . Þegar þessi grein er skrifuð 5. september var skrítið að tala um að treysta vísindunum því þau hafa margbent á hætturnar og svo er ekki heldur hægt að treysta fyrirtækjunum enda boðskapur margra að hafa sem minnst eftirlit. Hér er greinin á heimasíðu samtakanna ef ekki verður búið að taka hana út eða breyta henni því hún stenst enga skoðun.

https://www.sfs.is/frett/treystum-visindunum

Breytinga er þörf og það hratt

Vanræksla hvað varðar upplýsingamiðlun um laxalús, slysasleppingar o.fl. er ekki sjávarútvegi til framdráttar. Í sjávarútvegi er lögð áhersla á sjálfbærni, vernd og góða nýtingu á okkar auðlind. Það er áskorun fyrir laxeldisbændur að finna sér tilverurétt í samfélaginu í sátt og í takt við náttúruna og þjóðfélagið í heild, alveg eins og bændur, sjómenn og iðnaður hafa þurft að gera. Sem betur fer eru mörg smærri fiskeldifyrirtæki víða um land, ekki síst í landeldi, með sína starfsemi til fyrirmyndar.

Draga þarf úr sjókvíaeldi á næstu árum á sama tíma og miklu strangari kröfur verði gerðar til starfseminnar. Ef stórbættir framleiðsluhættir og eftirlit dugar ekki verður að hætta þessari starfsemi algjörlega í opnum sjókvíum. Það á eftir að koma í ljós hvort okkur takist að skapa sérstöðu með árangursríku landeldi, þar sem lús, sýkingar og slæm meðferð á laxinum hverfur að mestu og umhverfinu og villta laxinum ekki ógnað. Það er spennandi verkefni. Þá getum við stolt lagt áherslu á sjálfbærni og umhverfisvernd, rekjanleika á afurðunum og talað um íslenskan lax sem réttnefndi fyrir okkar afurðir með yfirburði umfram þann norska. Reynsla okkar, þekking og fjárhagsleg geta á að vera nægilega sterk svo við þurfum ekki að vera eins og nýlenduþjóð og láta framleiðsluhætti nýlenduherra í fiskeldi stjórna hér uppbyggingu þessarar atvinnustarfsemi eins og hún hefur verið rekin fram til þessa.

Skattsvik tengd reiðufé og félagaformi. Ekkert breyst frá 2017

Thu, 28 Dec 2023 03:22:36 GMT

Skattsvikaskýrsla frá 2017 enn legið niðri í skúffu

Enn er ekki búið að ná neinum árangri gegn skattsvikum og peningaþvætti og notkun seðla enn vandamál. Tillaga úr skattsvikaskýrslu frá 2017 hefur ekki enn verið tekin til greina.

Sjá frétt á DV og Mbl.

https://www.dv.is/frettir/2023/12/27/svona-thvaetta-glaepamenn-peningana-sina-islandi-umsvifamiklir-glaepamenn-luxusbilum-leppar-og-skuffufelog-velta-milljordum/

https://www.mbl.is/frettir/innlent/2023/12/29/miklir_veikleikar_i_einkahlutafelagaforminu/

Hér er svo tengill inn á skattsvikaskýrsluna sem var gerð árið 2017 og ég var formaður fyrir starfshópnum sem vann skýrsluna og var skipaður af þáverandi fjármálaráðherra Benedikt Jóhannessyn. Hún var með mikið af tillögum sem því miður voru ekki innleiddar m.a. varðandi virðisaukaskattsmál og taka úr umferð 10.000 krónu seðilinn. Þeir sem hafa áhuga ættu endilega að lesa þessa skýrslu sem því miður fór í skúffuna sem var ekki opnuð aftur af þeim Bjarna Benediktssyni, fjármálaráðherra og Guðmundi Árnasyni, ráðuneytisstjóra sem eru núna báðir á útleið.

https://www.stjornarradid.is/library/02-Rit--skyrslur-og-skrar/Skattsvikask%c3%bdrsla%20lokaeintak.pdf

Tjón vegna sjókvíaeldis á Íslandi er að raungerast

Wed, 27 Dec 2023 16:39:46 GMT

Viðtal við Elvar Örn Friðriksson, framkvæmdastjóra Verndarsjóðs villtra laxastofna.

Þann 27. desember 2023 var athyglisvert viðtal við Elvar Örn Friðriksson, framkvæmdastjóra Verndarsjóðs villtra laxastofna í síðdegisútvarpinu á Rás 2. Viðtalið er hér að neðan og byrjar á min.16.08.

https://www.ruv.is/utvarp/spila/siddegisutvarpid/23825/7h2im2

Þar var margt til umræðu sem tengist sjókvíaeldi, en Matvælastofnun hafði þann 13. september kært Arctic Fish vegna slysasleppingar á eldislaxi úr fiskeldisstöð í Kvígindisdal í Patreksfirði. Á fjórða þúsund eldislaxar sluppu eftir að tvö göt komu á sjókví fyrirtækisins.

Mér þótti þetta stutta viðtal afar athyglisvert og vildi draga saman það helst af því fjölmarga sem Elvar gat komið að. Þann 21. desember tilkynnti lögreglan á Vestfjörðum að hún teldi ekki grundvöll fyrir áframhaldandi rannsókn vegna þessara slysasleppinga. Taldi lögreglan að lagaumhverfið í málum sem þessum sé erfitt. Lögin séu meira leiðbeinandi um starfsemina fremur en refsilög. Því hafi verið útilokað að halda rannsókn áfram á starfseminni. Ég hugleiddi það eftir viðtalið hvort vestfirska lögreglan sé ekki vanhæf a.m.k. í erfiðri stöðu að fjalla um þetta mál vegna öflugrar starfsemi þessa fyrirtækis í sinni heimabyggð og jafnvel góðra tengsla við starfsfólk.

Er löggjöfinni ábótavant?

Til dæmis ef eldisfiskur sleppur úr fiskeldisstöð þar sem umbúnaði við fiskeldi hefur verið áfátt vegna athafna eða athafnaleysis þeirra sem framið hefur verið af ásetningi eða gáleysi. Er þetta ekki nokkuð skýrt?

Þess vegna var Elvar eðlilega undrandi og nefndi nokkur atriði því til stuðnings.

Í fyrsta lagi hefur komið fram að ekkert eftirlit hafði verið haft með kvíunum í a.m.k. 3 mánuði.

Í öðru lagi var fóðrari skilinn eftir í kvíinni í nokkra daga sem gerði göt á hana.

Að lokum nefndi hann að yfirmaðurinn, sem sá um þetta eftirlit, var ekki búsettur á landinu.

Og Elvar heldur áfram: „Þessi niðurstaða eru skilaboð um að komast má upp með stærsta mengunarslys sögunnar hér á landi og það hefur engin eftirmál. Ekki hægt að sýna framá athafnir eða vítavert athafnaleysi að mati lögreglunnar á Vestfjörðum.“

Búið að vara við þessu lengi

Á fjórða þúsund laxar sleppa og hluti þeirra fer upp í árnar og hrygnir með villtum íslenskum laxi. Fengnir voru kafarar frá Noregi í haust til að ná fiski. Fram kom að 500 eldislaxar hafa veiðst í 50 ám í allt að 400 km. fjarlægð frá sleppistað. Það er ekki nema hluti af því sem slapp, en ekki hægt að aðhafast neitt yfir veturinn. Viðkvæmur tími núna fyrir utan veðráttuna.

Stjórnendur tala um að þetta sé einstakt dæmi, en er það svo? Elvar minnti á að búið er að vara við þessu í mörg ár og allt hefur raungerst. Heil stétt kafara er í vinnu í Noregi við þetta svo þetta er ekki einsdæmi og er fylgifiskur sjókvíaeldis. Auðvitað sleppa misjafnlegar margir úr kvíunum.

Lúsafaraldur og sýkingar, en ekkert kynnt fyrir almenningi

Lúskvíafaraldurinn hér á landi er sá versti sem þekkist og undrast Norðmenn á því hversu skæður hann er hér. Fylgifiskur þessa lúsafaraldurs er oft sýking og dauði fisksins. Varðandi merkingar á vörum sem seldar eru hér á landi þá er þeim víða ábótavant. T.d. varðandi reyktan og grafinn lax. Elvar sagði 70% þjóðarinnar á móti sjókvíaeldi og lágmarkskrafa að fólk ætti rétt á að vita uppruna vörunnar. Tvö fyrirtæki lítil fyrirtæki; Betri vörur á Ólafsfirði og Hnýfill á Akureyri eru með allan reyktann og grafinn fisk úr landeldi en þrjú af stærstu fyrirtækjunum á markaðnum nota bæði sjókvía- og landeldislax í sína framleiðslu. Það eru Eðalfiskur, Norðanfiskur og Reykhólar.

Nýtt frumvarp um fiskeldi liggur núna í samráðsgátt Alþingis. Í þessu frumvarpi er jákvætt að lögfesta friðunarsvæði, en að mörgu leyti gengur lagabreytingin allt of skammt. Skilafrestur athugasemda er til 10 janúar 2024 og hvatti Elvar fólk til að koma með athugasemdir.

Ókindin í íslenskri náttúru

Umhverfissóðar framleiða „nýjan fisk“

Mon, 18 Dec 2023 13:31:35 GMT

Hinn nýi fiskur (The New Fish).

Það eru ekki margar bækur um fiskeldi sem hafa haft jafn sterk áhrif á mig og bókin The New Fish (The Truth about Farmed Salmon and the Consequences We Can No Longer Ignore). Bókin er rituð af þeim Simon Sætre, sem var blaðamaður hjá vikublaðinu Morgenbladet, og höfundur fimm bóka og svo Kjetil Östli sem er einnig blaðamaður og handhafi Brage verðlauna bókaútgefenda og höfundur og ritstjóri Harvest Magazine. Bókin fjallar all ítarlega um tímabil frá bernskuskeiði laxeldis aðallega á áttunda áratugi síðustu aldar til ársins 2021. Bókin var þýdd á ensku í byrjun þessa árs. Hvað gerist þegar þú framleiðir nýtt afbrigði af fiski og sleppir honum í sjóinn. Getur verið að það taki aðeins örfá ár í viðbót að útrýma villta laxinum og til verður nýtt afbrigði einhvers konar Frankenstein nútímans svo notuð sé samlíking höfunda? Bókin fjallar mikið um þessa spurningu og hvernig til mun takast að fikta með þessum hætti í lífríki villta laxins. https://www.mbl.is/greinasafn/grein/720167/?t=682117202&_t=1703492952.2443988

Læsilegur og lifandi texti á 360 blaðsíðum í 30 köflum.

Bókin dregur lesandann áfram nánast eins og í spennusögu og er á sinn hátt hrollvekja um afleiðingar sjókvíaeldisins. Svo sannarlega ekki skáldsaga enda afleiðingar slysasleppinga sífellt betur að koma í ljós. Vandamálið erlendis fór vaxandi og þegar í kringum 1988-1989 var orðið ljóst hvað ástandið var orðið alvarlegt. Í ánni OSA nálægt Bergen er um helmingur hænga eldisfiskur, en sums staðar er þessi tala mun lægri en í Noregi. Á Írlandi er þessi tala 28% en í Skotlandi 20%. Noregur er með um helming þeirra 3 milljón tonna af eldislaxi sem framleiddur er í heiminum og hefur vaxið úr 2 milljónum tonna á 10 árum. Á sama tíma og eldislaxinum fjölgar fækkar villta laxinum og á 30 ára tímabili frá 1986-2006 hafði honum fækkað um 80%.

Borðið meiri fisk, en er eldislax heilsusamlegur?

Vísindamenn hófu rannsóknir á því hvernig mætti auka matvælaframleiðslu á próteini til að fæða vaxandi þörf fjölgandi mannkyns. Þróuðu með rannsóknum nýja tegund af laxi sem var feitari og óx hraðar. Þá var ekki aftur snúið sjókvíaeldi hófst. Vandamálin létu ekki á sér standa þegar þessi nýi fiskur var alinn. Sýkingar komu upp og þá þurfti að þróa bóluefni. Lús var sífellt ágengari og þróa var sífellt sterkari og nýrri lúsalyf. Fiskurinn var í upphafi ekki bleikur heldur grár eða fölur og ekki mjög girnilegur. Úr því varð að bæta með litarefnum t.d. í fóðrinu. Fóðurskortur þ.e. hráefni úr uppsjávarfiskum fór þverrandi og farið var að nota sojamjöl blandað alls konar efnum, misjafnlega góðum fyrir eldisfiskinn. Þegar allt þetta fer saman vöknuðu spurningar um það hversu hollur þessi eldisfiskur væri. Um það er fjallað í einum kafla bókarinnar.

Lúsafaraldur herjar á eldislaxinn

Laxalús í eldislaxi hefur verið vandamál í áratugi í Noregi. „Hver heyrir það þegar fiskurinn grætur“. Fiskar geta litið út fyrir að vera heimskir og tilfinningalausir, en þeir finna fyrir sársauka ekki síst þegar lúsin étur sig inn í holdið og saltur sjórinn berst í sárin. Bakteríur berast síðan í sárin.

Í bókinni eru talin upp öll þau eiturefni sem notuð eru til að kljást við lúsina. Fólk spyr sig eðlilega hvaða áhrif þetta hefur á humar og rækju, þorsk í fjörðum landsins og önnur sjávardýr. Einn kafli í bókinni fjallar um notkun á alls konar efnum sem sett er í fiskifóður, en var að lokum bannað að nota í laxafóður þótt engar öruggar sannanir lægju fyrir skaðsemi þess.

Vandamálin í Chile

Í bókinni er lýst erfiðleikunum sem hafa orðið í Chile, en þar í landi er næst mesta framleiðsla á eldislaxi á eftir Norðmönnum. Sýkingar hafa komið upp í Chile t.d. svokölluð ISA sýking (Infectious salmon anaemia). Lýst er átakanlegu viðtali við Karl Samsing sem var reyndar síðar ásakaður um að hafa misnotaða aðstöðu sína innan fóðurframleiðandans EWOS og framkvæmdastjórn Cermaq laxeldisfyrirtækisins. Um ISA sýkinguna sagði hann. „Þetta var allt okkur að kenna. Þéttleikinn í kvíunum var of mikill. Fyrst voru þeir með t.d. 1 milljón fiska og það virtist ganga ágætlega, svo var farið í 2 milljónir og reynum svo 3 milljónir.“ Hann kallaði þetta gullaldartímabilið. Mikill hagnaður safnaðist upp. Síðan þagnaði hann í smá stund og sagði svo: „ Græðgin var of mikil. Við fórum of langt. Við vanmátum náttúruna !“

Kjúklingar sjávarins.

Protein kemur úr kjúklingi, en ekki síður úr sjávarafurðum þar með talið „kjúklingi hafsins“ eins og laxinn hefur stundum verið kallaður. Í Noregi er einn gúrú, Torger Reve hámenntaður hagfræðingur f.v. rektor BI háskólans. Hann telur að fiskeldi (lagareldi) verði eitt af þeim þremur sviðum sem Norðmenn geta státað af sem alþjóðleg forystuþjóð hvað þekkingu varðar og það er fiskeldi, olíuvinnsla og sjóflutningar (e.shipping). Í bókinni er mikið fjallað um spádóma Norðmanna um framtíð fiskeldis og í skýrslu sem gerð var í tíð Lisbeth Berg-Hansen sem sjávarútvegsráðaherra árið 2013 var því spáð að árið 2050 yrði tekjur af fiskeldi um 550 milljarðar NOK eða um 7.000 milljarðar ISK eða 6 sinnum meira en 2021 þegar þessi bók var rituð.

Algengt er að heyra að laxeldi í sjókvíum geti leyst stóran hluta af fæðuvandamálum heimsins. Framlag Norðmanna á þessu sviði stuðlar að „grænni heim“ sé bæði umhverfisvænt og kolefnissporið sé lítið. Þetta sé liður í „Bláu byltingunni“ þar sem vísað er til aukins fiskeldis í víðum skilningi þess orðs sem andstæða við „Grænu byltinguna“ sem snýst fyrst og fremst um landbúnað. Lang stærsti hluti fiskeldis fer fram í Asíu og laxeldi skiptir þar afar litlu máli.

Þess misskilnings gætir að laxeldi sé hagkvæmur hvað þá hagkvæmasti kosturinn til að leysa fæðuþörf heimsins. Lax hefur mikla fæðuþörf og sem dæmi þá er áætlað að það þurfi 1,39 kíló af fiskafóðri til að framleiða hvert kíló af laxi. Margar fisktegundir sem eru nýttar til fóðurframleiðslu gætu nýst til manneldis. Það gildir um loðnu, makríl, sardínur og aðrar smáfiskategundir sem fara í framleiðslu á fiskimjöli. Í fátækum ríkjum Afríku og á Indlandi er margvísleg spilling, þrælahald og ólögleg, eftirlitslaus starfsemi í verksmiðjum og verksmiðjuskipum sem vinnur úr þessu sjávarfangi. Skortur á fiskimjöli leiðir síðan til landbrots og eyðingu skóga t.d. í Brasilíu til að fiskafóðurs. SINTEF er eitt elsta og virtasta rannsóknarfyrirtæki í Evrópu og er með höfuðstöðvar í Þrándheimi og með um 2.200 starfsmenn.

Samkvæmt rannsókn sem fyrirtækið birti árið 2020 þá hefur laxeldi í sjókvíum allt að fimm sinnum meira kolefnisspor en villtur fiskur og villtur fiskur á allan

SINTEF er eitt elsta og virtasta rannsóknarfyrirtæki í Evrópu og er með höfuðstöðvar í Þrándheimi og með um 2.200 starfsmenn. Samkvæmt rannsókn sem fyrirtækið birti árið 2020 þá hefur laxeldi í sjókvíum allt að fimm sinnum meira kolefnisspor en villtur fiskur og villtur fiskur á allan hátt umhverfisvænni afurð. Þetta á t.d. við um þorsk, ýsu, ufsa, síld og makríl, eins og sniðið að íslenskum sjávarútvegi. Ástæðan er m.a. vaxandi fiskidauði í sjókvíaeldi, lúsafár, lakari fóðurnýting og mun hærra hlutfall fóðurs sem kemur úr plönturíkinu. Sojabaunir eru t.d. ræktaðar fjarri laxeldistöðvum svo sem í suður Ameríku. Mikil landnotkun er ekki umhverfisvæn og langar flutningsleiðir fóðurs vega þungt þegar kemur að losun gróðurhúsalofttegunda.

Kanadamenn berjast gegn Norðmönnum.

Skammt norðan við Vancouver í Kanada er eyjan Alert Bay. Þar höfðu norsku fyrirtækin Cermaq og Marine Harvest (nú Mowi) komið sér fyrir með laxeldi. Í bókinni er kafli þar sem heimamenn og umhverfisverndarsinnar börðust gegn innrás Norðmanna inn á svæðið og náðu góðum árangri. Forsprakki heimamanna Chief Ernest Alfred virkjaði heimamenn í mótmælum gegn laxeldi í opnum sjókvíum og þeirri sýkingu, óheilbrigða fiskeldi og „skít“ sem Norðmenn höfðu sent þeim. Eldisfiskur blandaðist saman við laxinn á vesturströnd Kanada. Þegar höfundar bókarinnar komu á staðinn var augljóst að heimamenn höfðu andstyggð á sjókvíaeldi, en þorðu ekki að mótmæla. Margir höfðu atvinnu við þessa starfsemi.

Chief Ernest sagði. „Það er eitthvað sérstakt við Noreg sem ég átta mig ekki á. Þið fjárfestið í grænni umhverfisvænni tækni og orku. Hvernig geta fyrirtæki frá Noregi hegðað sér svona. Þeir framleiða og ala nýja laxfiskategund í opnum sjókvíum nálægt laxveiðiánum okkar, þar sem er villtur lax. Þeir menga landið okkar og sjóinn. Þessu þarf að linna. Þess vegna hendum við þeim út.“

Fyrirtækin skipta um eigendur og fjarlægjast uppruna sínum.

Í bókinni er því lýst hvernig færri og færri fyrirtæki eru í eigu heimamanna eða Norðmanna sjálfra. Erlendir aðilar og ýmsir fjárfestar hafa keypt þau á markaði. Fyrirtækin hafa orðið færri og færri. Fjögur fyrirtæki eru núna með helming af laxeldinu í Noregi og þau eru jafnframt þau stærstu í heimi. Það eru Mowi, Lerøy, SalMar og Cermaq þar á eftir kemur AlquaChile, Canadian Cook Aquaculture og að lokum hið færeyska Bakkaforst. Stærstu fyrirtækin eins og t.d. Mowi er í eigu Geveran Trading á Kýpur til að forðast skatta og svo t.d. American bank State Street Corporation, JP Morgan, Citibank, Clearstream og Folketrygfondet. Um 35% af laxi sem framleiddur er í Noregi er í eigu útlendinga og helmingur af hagnaðinum fer úr landi, en mengunin að sjálfsögðu skilin eftir heima. Þeir sem reka fyrirtækin leggja áherslu á hversu mikla atvinnu þau skapa, fiskeldi og sláturhúsin eru áhugaverðir vinnustaðir.

En fyrir hverja eru þetta áhugaverðir vinnustaðir. Í sláturhúsum SalMar er aðeins þriðjungur starfsmanna Norðmenn. Í Noregi hafa aftur á móti 37 Norðmenn orðið milljarðamæringa (í norskum krónum) á síðasta áratug og dæmisagan um einn í bókinni minnti á þá félaga í EXIT þáttunum þótt talsvert ýkt útgáfa sé í þáttunum.

Eftir fimm áratugi er laxeldi í sjókvíum ennþá „flókin líffræðileg tilraun til að búa til nýjan fisk“ er haft eftir Harald Skjervold sem var prófessor og í raun frumkvöðull að stofnun „Norwegian Institute for Aquaculture Research“. Áskorunin er fyrir laxeldisbændur að finna sér tilverurétt í samfélaginu í sátt og í takt við náttúruna og þjóðfélagið í heild, alveg eins og bændur, sjómenn og iðnaður hefur þurft að gera. Það er ekki fyrr en þá að laxeldi getur orðið ásættanlega atvinnustarfsemi fyrir okkur Íslendinga alveg eins Frakkar geta verið stoltir af sinni vínrækt. Líklega verður slíkt afar erfitt nema hætta að hugsa um magn, heldur gæði, en ekki beita norskum aðferðum undir stjórn og eignarhaldi Norðmanna.

Í næstu grein sem mun koma eftir nokkra daga mun ég fjalla um þessi mál út frá áhrifum á íslensk fyrirtæki sem eru enn og verða líklega áfram að stórum hluta í eigu Norðmanna og annarra þjóða en Íslendinga. Sóðaskapurinn er nú þegar farin að hafa áhrif hér á landi og mun halda áfram nema gerðar verði róttækar breytingar á sjókvíaeldi í opnum kvíum og dregið verulega úr því og því vonandi hætt, nema tryggt sé að gæði, dýravernd og sjálfbærni sé gætt og eldið skaði ekki villta laxastofna.

Galið hvernig borgaryfirvöld eru að breyta gatnamótum Sæbrautar og Skeiðarvogs/Kleppsmýrarvegar

Thu, 19 Oct 2023 23:34:21 GMT

Athyglisverð umfjöllun um málið í Morgunblaðinu 19.10.23

- Ótrúlegt að borgaryfirvöld skuli taka burtu aðra af tveimur vinstri beygjuakreinum frá Kleppsmýrarvegi til suðurs inn á Sæbraut. Þarna er mikil umferð vöruflutningabifreiða frá Aðföngum, Samskipum, Líflandi, Holtagörðum þar sem er fjöldi verslana m.a. Bónus, Húasmiðjan o.fl. Umferð bifreiða úr Vogabyggð bætist við. Bíða þarf í 4-6 umferðarljós oft og tíðum til að ná vinstri beygju.

- Þetta er sagt eigi að bæta umferðaröryggi. Með ólíkyndum að ekki sé hægt að bæta það með öðrum hætti. Nú eykst mengun til muna, kostnaðarsamar tafir umferðar og mun meiri hætta á að ökutæki þar með talað stórar vöruflutningabifreiðar reyni að troða sér þarna yfir á stuttum ljósum. Sjá grein í morgunblaðinu

Baráttan gegna sjókvíaeldi á Seyðisfirði og víðar

Thu, 12 Oct 2023 01:55:48 GMT

Baráttan gegn opnu sjókvíeldi mun vonandi fara að skila sér um allt land.

Benedikta Guðrún Svavarsdóttir formaður VÁ, sem er félag til verndar Seyðisfjarðar gegn sjókvíaledi, skrifar kraftmikil grein gegn sjókvíaeldi í greinasafninu "skoðun" á Vísi í fyrradag 11.október. Vek athygli á henni. En greinina er hægt að sjá hér

Vagga velferðarþjónustu er hjá Reykjavíkurborg

Sat, 30 Sep 2023 23:42:18 GMT

Það er ekki að ástæðulausu að fjölmargt hefur verið gagnrýnt í rekstri Reykjavíkurborgar, en þakka ber fyrir það sem vel er gert. Sviðstjórar og starfsfólk velferðarþjónustu hafa haldið borgarstjóra og borgarstjórn við efnið og mikilvægt að slá ekki slöku við.

Ekki hef ég heyrt háværar raddir um stjórnleysi eða almennar kvartanir um rekstur og þjónustu velferðarsviðs Reykjavíkurborgar eins og í skólamálum, samgöngumálum og skipulagsmálum svo dæmi séu tekin. Nýlega fékk ég góða kynningu í öldungaráði á starfsemi velferðarsviðs, en þar eru samt áskoranir og tækifæri til að gera betur.

Umfangsmikil starfsemi velferðarsviðs borgarinnar.

Starfsemi velferðarþjónustu borgarinnar er afar umfangsmikil, en þar eru 117 starfseiningar þar sem 77 þeirra veita sólarhringsþjónustu. Árið 2022 veitti velferðarsvið yfir 19.000 íbúum þjónustu sem er 4.6% aukning milli ára. Starfsmenn eru um 3.500 í 2.300 stöðugildum. Heildarútgjöld til málaflokksins voru 49 milljarðar árið 2022 sem er um fjórðungur útgjalda A-hluta reksturs borgarinnar, næst á eftir skóla- og frístundasviði.

Á ábyrgð bæði ríkis- og sveitarfélaga

Ríkið ber ábyrgð á heilbrigðisþjónustu, en sveitarfélög bera ábyrgð á félagsþjónustu, þjónustu við eldra fólk, fatlað fólk, félagslegu húsnæði auk þess sem sveitarfélög bera ábyrgð á heimaþjónustu, félags- og tómstundastarfi o.fl. Árið 2009 þegar Guðlaugur Þór Þórðarson var heilbrigðisráðherra og Hanna Birna Kristjánsdóttir borgarstjóri var gerður tímamótasamningur þar sem Reykjavíkurborg, eitt sveitarfélaga, tók að sér heimahjúkrun samkvæmt sérstökum samningi. Það hefur sparað ríkinu milljarða þar sem með samþættingu er rétt þjónusta veitt af réttum aðila á réttum tíma, en jafnframt bætt þjónusta við borgarbúa. Reykjavíkurborg sinnir hjúkrunarþjónustu fyrir ríkið allan sólarhringinn og kemur oft í veg fyrir að kostnaðurinn lendi af fullum þunga á heilbrigðiskerfinu.

Þjónusta við eldra fólk er vaxandi verkefni

Um 4.500 einstaklingar 67 ára og eldri fá þjónustu velferðarsviðs og þar vegur heimaþjónusta og heimahjúkrun mjög þungt. Um 13% íbúa Íslands eru núna 67 ára og eldri, en verða 20% árið 2050. Víðtæk þjónusta Reykjavíkur við eldra fólk léttir mikið undir með heilbrigðiskerfinu. Verkefnið SELMA sem fór í gang hjá borginni árið 2020 er teymi hjúkrunarfræðinga og lækna sem hefur það markmið að efla heilbrigðisþjónustu við fólk sem notar heimahjúkrun og forða mögulega fólki frá innlög á bráðamóttöku vegna veikinda sem hægt er að meðhöndla heima.

Málefni fatlaðs fólks og barna

Málefni fatlaðs fólks tekur til sín mikla og vaxandi starfskrafta og fjármuni. Þegar sveitarfélögin tóku yfir þennan málaflokk árið 2011 hafði ríkið sinnt þessum málaflokki illa og hann var vanfjármagnaður. Síðan hafa einnig komið íþyngjandi reglur og verkefni t.d. í tengslum við samning Sameinuðu þjóðanna um málefni fatlaðs fólks og mikilvæg NPA þjónusta hefur orðið mun umfangsmeiri. Umkvartanir eru mestar þar sem fatlað fólk og ekki síst fötluð og langveik börn eiga hlut að máli. Þar þarf borgin að bæta sig.

Gott starfsfólk og sviðsstjórar

Framþróun í þjónustunni í gegnum árin hefur veitt borginni forskot á hin sveitarfélögin og er það fyrst og fremst góðu starfsfólki og sviðstjórum velferðarsviðs borgarinnar að þakka. Sviðstjórar hafa haldið borgarstjóra og borgarstjórn við efnið enda allir haldið vel utan um sína starfsemi. Fyrst og fremsta vil ég nefna Láru Björnsdóttur sem á árunum 1995-2005 var frumkvöðull og baráttukona í að innleiða nútímalega velferðarþjónustu í borginni og hefur hlotið fjölda viðurkenninga á því sviði og mannréttinda, velferðar, félagsþjónustu og málefnum fatlaðs fólks.

Reykjavík - fremst Norðurlandanna í velferðartækni á sviði félagsþjónustu

Á sviði rafrænnar miðlunar er mikil þróun í gangi og í undirbúningi gangsetning öldrunarráðgjafar, fjarvöktun hjartabilunareinkenna, fjarstuðningur við líkamsrækt o.fl. Samkvæmt samantekt „Nordic Welfare Center“ þá sker Ísland, eitt Norðurlandanna, sig úr hvað varðar fjárfestingu við að innleiða velferðartækni í félagsþjónustu – þar er Reykjavíkurborg í forystu. Regína Ásvaldsdóttir f.v. sviðsstjóri velferðarsviðs á mikinn þátt í góðum árangri, en hefur nú tekið til hendinni á öllum sviðum sem bæjarstjóri í Mosfellsbæ. Núverandi stjórnendur eins og Styrmir Erlingsson, framkvæmdastjóri rafrænnar miðlunar hafa fylgt þessu eftir m.a. með velferðartæknismiðju.

Áskoranir og tækifæri til að gera enn betur

Reykjavíkurborg má ekki missa forystu sína þegar kemur að málefnum eldra fólks og tryggja að þeir fái sem besta heimaþjónustu og heimahjúkrun. Það dregur úr þörf á dýrum úrræðum innan Landspítala eða á hjúkrunarheimilum og eykur lífsgæði eldri Reykvíkinga. Tækifæri eru mikil í velferðartækni og rafrænni miðlun og þjónustu. Brýn þörf er aftur á móti á byggingu hjúkrunarheimila í borginni og óskiljanlegur og óábyrgur sá dráttur sem orðið hefur á því.

Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins hafa ávallt talað fyrir nýsköpun og stutt nýjar og notendavænum lausnir í velferðarþjónustu. Það verður gert áfram til hagsbóta fyrir alla borgarbúa sem þurfa á velferðarþjónustu að halda.

Grein birt í morgunblaðinu 30. september 2023.

Þorkell Sigurlaugsson er varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík

Í vikulokin 23.9.23

Sat, 23 Sep 2023 14:50:41 GMT

Einn neikvæðasti þáttur Í VIKULOKIN sem ég hef hlýtt á.

- Oftast eru skiptar skoðanir í þættinum "Í vikulokin" en Sunna Valgerðardóttir var óvenju heppin að velja viðmælendur í morgun 23.9.2023 sem voru nánast alfarið sammála. Sunnu tókst líka að draga fram nánast samhljóm allra og neikvæðni í garð ákveðinna málefna, stjórnvalda og stjórnmálaskoðana og jafnvel einstaklinga. Þeim sem fannst þátturinn góður ættu ekki að lesa áfram og láta skemma fyrir sér gleðina.

- Ég get því ekki orða bundist hér á Fésbókinni. Rætt við Axel Sæland, formann Garðyrkjubænda, Dóru Björt Guðjónsdóttur, borgarfulltrúi Pírata og Andrés Jónsson almannatengil sem mjög oft er kallaður til auk Friðjóns Friðjónssonar sem er reyndar orðinn meira stjórnmálamaður en almannatengill í hinum almenna skilningi þess orð. Það tókst óvenju vel að fá alla til að vera nánast sammála enda val viðmælanda og skoðanir þeirra þess eðlis. Hvað var svo rætt?

1. Rætt var fyrst um GARÐYRKJU og hversu illa stjórnvöld stæðu sig að veita fjármagni í þann málaflokk og öll rök tínd til sem eflaust eiga mörg rétt á sér. Víða er kallað eftir meira fjármagni.

Allir viðmælendur sammála að þetta væri afleitt en blandað saman garðyrkju og

landbúnaði almennt þegar það hentaði í umræðunni.

2. HVALVEIÐAR voru næst á dagskrá og snerust að sjálfsögðu mest um Kristján Loftsson og spiluð upptaka úr Kastljósþætti þar sem Kristján fór mikinn og á köflum getur orðið eins og besti uppistandari. Hann gerði Kastljósþáttinn óvenju skemmtilegan og meira segja Bergsteinn Sigurðsson umsjónarmaður þáttarinn gat ekki annað en brosað nokkrum sinnum. Ekki er ég að verja sérstaklega hvalveiðar, en garðyrkjubóndinn reyndi að verja nýtingu þessarar auðlindar eins og aðrar við litla hrifningu þáttastjórnanda og annarra viðmælenda.

3. Svo kom umræðan að RÍKISSTJÓRNINNI. Hún var auðvitað öll á neikvæðum nótum, hvort stjórnin mundi lifa, óeining og alls konar vandamál plaga þessa ríkisstjórn. Ekki voru aðrir viðmælendur eða þáttastjórnandi að tala máli ríkisstjórnarinnar, en ef eitthvað er þá nyti aumingja VG sín illa í þessari ríkisstjórn.

4. Næst var talað um NÝJA BORGARSTJÓRANN sem

tekur bráðum við og Píratinn að sjálfsögðu bjartsýnn með hann og ekki yrði um

nein vandamál uppi í tengslum við þau skipti. Nýju "föt keisarans"

mundu litlu breyta. Lítil rætt um þá breytingu sem Framsóknarflokkurinn ætlaði

að gera á stjórn borgarinnar í kosningabaráttunni þegar "best átti að vera

að kjósa Framsóknarflokkinn."

5. Svo barst talið að SAMGÖNGUSÁTTMÁLANUM og

Píratinn greip boltann og talaði um verðbólguþróun og gerði lítil úr

kostnaðaraukningu sáttmálans. Aðalatriðið væri að nýta peningana sem best og

þeir ættu að nýtast sem flestum og það staðhæft að flestir vildu sjá

Samgöngusáttmálann uppfylltan (án þess að almenningur vissi mikið um hann og

ekki vitnað í tilteknar skoðanakannanir um þetta) en ekkert minnst á hugmyndir um einfaldari útgáfu af borgarlínu. Píratinn fékk eins og áður að flytja langa ræðu. Minntist auðvitað á það hversu neikvæður fjármálaráðherra væri í garð þessa mikla kostnaðarauka t.d. á fjármálaráðstefnu sveitarfélaga og víðar og hún áleit að með því talaði hann þannig að höfuðborgarbúar ættu að vera einhver afgangsstærð í huga fjármálaráðherra. 30 milljarða á ári næstu 10 ári sem væru áætlanir í þetta og það væri ekki miklir peningar. Setja ætti peninga þangað sem fólkið er sem er höfuðborgarsvæðið. Landsbyggðin fengi allt of mikið. Píratinn fékk endalaust að telja upp tölur og prósentur, allt einhliða áróður. Garðyrkjubóndinn komast aðeins að og ræddi um mikilvægi landsbyggðarsamgangna. Svo var haldið áfram og rætt um strætó og talað jákvætt um mikilvægi hans, en ekkert minnst á að samkvæmt Samgöngusáttmálanum væri fyrst og fremst fjallað um Borgarlínu sem almenningssamgöngubót í Reykjavík, sem ekki kemur fyrr en að hluta eftir 10 ár og svo eftir 20 eða 30 ár. Ekkert minnst á alla möguleikana að laga almenningssamgöngur strax næstu 3-4 árin með úrbótum á rekstri Strætó og að sjálfsögðu stofnvegaframkvæmdum sem hafa verið sviknar. Svo kom almenningstengillinn og bætti um betur og fór að tala um að það væri svo dýrt að reka bílinn og fjárfesta ætti í almenningssamgöngum þar með Borgarlínu og losa fólk undan þeirra áþján að reka bíl. Ekki minnst á að sem betur fer hafa lífskjör batnað og fleiri hafa möguleika á að nýta sér kosti fjölskyldubílsins og langflestir nýta hann, en borgarlínan kemur til með að þrengja verulega að bílaumferð.

6. Svo var farið út fyrir landsteinana og rætt um um BANDARÍKIN og almannatengillinn fór þá með sínar sínar skoðanir sem voru auðvitað andvígar Donald Trump (eins og reyndar okkar flestra) og rætt um FOX news og verði stöðinni hugsanlega breytt til góðra verka þegar erfingjarnir taka við og breyta FOX news í nokkurs konar CNN útgáfu. Repúblikanaflokkurinn að sjálfsögðu talaður niður. Svo var reyndar talað um spillingu hjá Demókrötum og gullstangir í því sambandi og þá gætu þeir því miður tapað fylgi við það og þar að auki væri Joe Biden orðin hrumur. Allt stefndi í óefni. Ekki mikil bjartsýni þar í landi.

Í lok þáttar kom skemmtilegi og jákvæði hluti þáttarins í nokkrar mínútur og spurt hvað viðmælendur ætluðu að gera um helgina. Það verður ekki rakið hér.

- Þannig líkur minni sýn á þennan þátt, sem var meira einhliða og neikvæðari en ég hef áður heyrt. Vona að ég hafi ekki gleymt mörgu jákvæðu. Leitt að þurfa að vera svona neikvæður, en ég vil samt ekki draga úr fólki að hlusta á þáttinn sem verður bráðum aðgengilegur á spilaranum eins og aðrir þættir Vikulokanna. Margir munu líka gleðjast við að hlusta á þáttinn

Um áhyggjur "grátbræðra" og skrif "fýlupúkafélaga" í Sjálfstæðisflokknum.

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Sun, 30 Jul 2023 23:21:09 GMT

Það er full ástæða til að fjalla um ástandið innan Sjálfstæðisflokksins, en það fer ekkert sérstaklega vel í suma í hópi forystufólks flokksins sem telur sig vita best hvernig eigi að auka fylgi flokksins.

Það er ýmislegt athyglisvert í grein í Heimildinni þann 28. júlí sem er hvatinn að þessum skrifum mínum hér og á Facebook þann 30.7.2023.

https://heimildin.is/grein/18479/brunin-thyngist-a-sjalfstaedismonnum-sem-uppnefndir-eru-karlakorin-gratbraedur/
- Það er vissulega "hrútalykt" hjá þessum "Grátbræðrum" innan flokks okkar D fólks eins og Heimildin kallar þá, enda halda konurnar sig frá þessum hóp og því miður margar konur sem hafa yfirgefið flokkinn og eldra fólks sem er samt um 35% af stuðningsfólki flokksins. Lítið heyrist í þingkonum okkar eða ráðherrum og Brynjar talar vissulega ekki til kvenna í pistli sínum sem er mjög "karllægur". Við eldri karlarnir látum okkur fátt um finnast þótt fyrrum "fýlupúkafélagar" agnúist út í flokksforystuna. Haraldur Benediktsson er reyndar farinn úr félaginu og komin í skemmtilegan hóp á Akranesi þar sem gleðin og uppbygging er við völd. Ég skyldi reyndar aldrei þessa sjálfseyðingarhvöt að kalla sig "fýlupúkafélag"; - stundum má satt kyrrt liggja.
- Margir eldri Sjálfstæðismanna eru ekkert sérlega hrifnir af stefnu eða stefnuleysi flokksins og hvað gert hefur verið fyrir eldra fólk, einkum konur, en lika láglauna karla sem standa oft illa eftir langa og oft erfiða starfsævi. Frelsi er tekið af eldra fólki, ekki leyft að starfa nema upplifa óhóflegri skerðingu launa almannatrygginga. Sjálfstæðisflokkurinn hefur ekki tekið heilbrigðismálin að sér frá því Kristján Þór var þar ráðherra. Hann kom a.m.k. sjúkrahótelinu í gang, en lítið var þá eða síðar barist fyrir hagsmuni þeirra sem þurfa að komast á hjúkrunarheimili eða hafa frelsi til að velja sér búsetuform/hjúkrunarheimili. Auðvitað hafa sem betur fer lang flestir eldri borgarar það gott fjárhagslega, en það þarf að sinna betur þeim sem illa standa. Heilbrigðismál eru reyndar afar mikilvægur málaflokkur sem Sjálfstæðisflokkurinn þarf að taka forystu í að lagafæra.
- Öll þessi umræða um að stjórnarsamstarfið sé í hættu er vonandi orðum aukin og bara til að skemmta "skrattanum" eins og sagt er. Bjarni Ben talaði skýrt í viðtalið sínu í hlaðvarpi Þjóðmála nýlegal og sagði að þessi hvalveiðimál hefðu ógnað samstarfinu þá hefði það gerst strax. Það er ömurlegt mál að flestra mati hvernig að þessu var staðið, en ekki heppilega til þess fallið að slíta stjórnarsamstarfinu. Þessar hvalveiðar eru áhugamáli eins manns sem hefur næga fjármuni til að stunda þetta. Það verður látið reyna á lögmæti þessa gjörnings.
- Bjarni heldur enn í vonina að stjórnarsamstarfið haldi áfram þótt "hrúttarnir" innan flokksins látið mikið í sér heyra. Jón Gunnarsson sagði skýrt sína skoðun í hádegisfréttum RUV varðandi hverfandi líkur á stjórnarslitum eða klofningi innan flokksins. Hann er skynsamur, stóð sig vel sem ráðherra og hefur hagsmuni flokksins sannarlega í huga. Hann veit að við þurfum að vera harðari í ýmsum málum en stjórnarslit og klofningur skilar engu nema tapi.
- Auðvitað var það áfall fyrir formanninn að Guðlaugur Þór Þórðarson keppinautur hans í formannskosningu hafi fengið 40% fylgi gegn sitjandi formanni. Mikil áhersla var lögð á og því flaggað óspart að hann væri mikilvægur til að halda ríkisstjórnarsamstarfinu áfram því hann ynni svo vel með forsætisráðherra. Margir studdu hann út af því og það væri niðurlæging að tapa, en ætla ekki að fara út í aðrar ógeðfeldar aðferðir sem notaðar voru til að safna fylgjendum Bjarna á Landsfundinn. Bjarni vill að sjálfsögðu ekki slíta stjórnarsamstarfinu núna og þurfa að hröklast frá ef farið er í aðrar kosningar. Flokkurinn þarf að halda þetta út og reyna að styrkja sína málefnastöðu og forystu ef hann á að eiga einhvern séns fyrir næstu kosningar. Formaðurinn þarf að hafa frumkvæði um breytingar. Núverandi kannanir, sem engin ástæða er til að taka ekki alvarlega, sýna fylgi vel innan við 20%. Sú staða kemur mér ekkert á óvart, en er óviðunandi enda er klipið af flokknum frá hægri og vinstri eða réttara sagt flokkurinn hefur ýtt frá sér eða ekki sinnt og haldið í þá sem hafa skapað breidd flokksins nánast alla tíð eða fram undir bankahrun þegar í ljós komu mistökin við einkavæðingu bankanna árið 2003. Flokkurinn hefur ekki náð sér vel eftir bankahrunið. Miðjufylgið hefur líka farið, ekkert horft til lítilla og meðalstórra fyrirtækja þar sem stærsti hluti vinnuaflsins er heldur mest þóknast stórum fyrirtækjum.
- Borgarstjórnarflokkur Sjálfstæðisflokksins á vonandi eftir að herða sig, en hann líður því miður fyrir almennt slaka stöðu flokksins og meira segja fyrri Íslandsbankasalan rétt fyrir borgarstjórnarkosningar fór ekki vel í kjósendur. Það fann ég vel í síðustu kosningum til borgarstjórnar þegar ég ræddi við hundruð flokksfólks og ekki hefur staðan batnað síðan þá með seinni bankasöluna og Lindarkvolsmálið.
- Það er ekki til að auka fylgi flokksins að skrifa pistla eins og Brynjar Níelsson fráfarandi þingmaður og aðstoðarmaður dómsmálaráðherra er að skrifa á Facebook og reyna svo að draga eitthvað í land vegna ótta við að einhverjir fælist í burtu eða stofni nýjan hægri flokk eins og hann virðist óttast. Hann fer svo í drottningarviðtal við sig í Mogganum um helgina og heldur þar áfram og lýsir þar vantrausti á forystuna, þótt hann lýsi ekki vantrausti á formanninn eins 40% landsfundarfólks gerðu, en notar þessa aðferð að lýsa mörgum góðum kostum formannsins sem flestir geta fallist á. Honum finnst þó eðlilegt horfa til breytinga. Tveggja síðna viðtalið við Brynjar, sem er næst á undan Reykjavíkurbréfinu, er áreiðanlega ekki tekið í óþökk ritstjórans.
- Það þarf að vinna að því að byggja upp innra starf flokksins nýta stjórn flokksráðsins sem er skipað formanni, varaformanni og ritara og formönnum málefnanefnda til að undirbúa vel flokksráðsfund flokksins í lok ágúst. Tala frekar innávið og innan flokksins en áhrifafólk og fyrrverandi þingmenn eiga ekki að gaspra með sínar áhyggjur á vinsælu fésbókarsíðum sínum sem allir fjölmiðlar grípa og enduróma eins og Staksteinar og leiðarar í Morgunblaðinu eða andstæðingar flokksins eins og Heimildin o.fl. Vonandi verða á flokksráðsfundi flokksins einhver góð tímamót, ekki bara verið að bæta, hressa og kæta stefnuskránna heldur horfa til róttækari breytinga. Fer ekki út í það hér á þessum vettvangi en það er mjög stutt í næstu kosningar og kosningabaráttan augljóslega hafin. Ég vil vera bjartsýnn og held að flokkurinn eigi fullt af tækifærum ef rétt er á málum haldið.
- Þá er komið að lokum þessa pistils mína og tengill inn á Heimildina sem er áhugaverð lesning þótt ekki sé meira sagt og var tilefni þessa pistils.

https://heimildin.is/grein/18479/brunin-thyngist-a-sjalfstaedismonnum-sem-uppnefndir-eru-karlakorin-gratbraedur/

Erfðablöndum á laxi enn ein ógn sem stafar af sjókvíaeldi

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Sun, 16 Jul 2023 15:26:19 GMT

Núna er augljós hvers vegna þeir sem stunda sjókvíaeldi hafa verið andsnúnir sýnatöku á laxi úr laxveiðiám.

Erfðablandaðir laxar er alvarlegt mál og ef skaðinn af þessu verður mikill þá getur þetta haft umtalsverðar afleiðingar fyrir lífríkið og líka þá milljarða í tekjur sem bændur og leigutakar hafa af fengsælum veiðiám og allt það starfsfólk sem vinnur við þessa starfsemi. Það þarf að taka þessi mál alvarlega. Fjarlægð fiskeldisstöðvar frá fengsælum laxveiðiám skiptir ekki öllu máli. Þetta hefur áhrif þótt sjókvíaeldið sé langt frá.
- Jens Garðar Helgason aðstoðarforstjóri Fiskeldis Austjarða, bregst þannig við í umræðum um þessi mál til dæmi í hádegisfréttum RUV 16. júlí að ekki sé stefnuleysi stjórnvalda eða löggjöf um að kenna heldur taki umhverfismat og fleira allt of langan tíma. Ég held að þessu sé alveg eins óskýrri löggjöf um að kenna enda var hún smíðuð af samblandi hagsmunaaðila og vanbúinni og vanhæfri stjórnsýslu á sínum tíma. Þetta verður lagfært á komandi þingi enda er rót vandans þar sem hefur svo áhrif í ferlinu. Loksins er verið að taka á þessu með erfðablöndum. Það gerist núna þegar farið er að taka laxa í laxveiðiám til skoðunar, sem þeir sem ráku fiskeldifyrirtækin voru alltaf á móti. Nú skýrist það augljóslega af hverju þeir voru á móti því.
- Leiðin hlýtur að vera að koma þessum laxeldisiðnaði upp á land eins og áform eru um víða á Reykjanesi og takmarka síðan sjókvíaeldi, auka verulega eftirlit og auka gjaldtöku til hagsbóta fyrir sveitarfélögin og almenning, vegna gjaldtöku af þessari auðlind. Lærum af mistökum annarra þjóða í þessu efni.
- Ef landeldi á laxi gengur einhvers staðar vel, þá er það á Íslandi þar sem orka er græn og ódýrari, vatnið heilnæmt og kolefnisspor mun minna þar sem landeldisstöðvarnar eru nálægt flutningaleiðum með skipum frá Þorlákshöfn og Reykjavík og í flugi frá Keflavíkurflugvelli. Gæði laxins eru einnig meiri, enda ekki verið að fást við laxalús og sjúkdóma og þar með eiturefnanotkun og hægt að stýra hitastigi vatnsins sem blandast oft sjó sem er dælt upp úr jarðlögum nálægt sjó. Enn er þessi aðferð dýrari en sjókvíaeldi en sá munur mun minnka með eðlilegum kröfum og gjaldtöku á sjókvíaeldi og aukinni sjálfvirkni, stærðarhagkvæmni, öryggi í rekstri landeldis, meiri gæðum, framleiðslu á betra fóðri úr fiskafurðum/fiskimjöli í stað sojamjöls og fleiri þáttum.
- Við megum aldrei gleyma því að leggja áherslu á sjálfbærni, hreinar afurðir og umhverfisvernd í öllu því sem við gerum. Að minnka kolefnissporið er einnig hlut af því að koma laxeldinu sem næst útflutningshöfnum til sjó- og flugflutninga. Getum gert laxeldi að afar hagkvæmri framleiðslu á proteini og einna umhverfisvænustu og heilbrigðustu neyslu á próteini sem hægt er að hugsa sér.

Aukin ógn af sjókvíaeldi

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Thu, 13 Jul 2023 22:27:56 GMT

Ekki skrítið þótt Seyðfirðingar hafi áhyggjur og 2/3 bæjarbúa á móti fiskeldi í firðinum.

Loksins er að koma upp á yfirborðið hve mikil ógn er af sjókvíaeldi. Norðmönnum tókst að grafa um sig hér á landi og gera heilu byggðarlögin háð þessari atvinnustarfsemi. Að sjálfsögðu á hún og mun fara á land, eins og á Reykjanesinu þótt vonandi hún geti eitthvað hófstillt lifað í fjörðum landsins, en þá undir meira eftirliti og gegn eðlilegu endurgjaldi fyrir nýtingu auðlindarinnar í fjörðum landsins.

Sem betur fer átta íbúar sig á því t.d. Ísfirðingar að það er hægt að búa til verðmæti á annan hátt en með áhættusamri starfsemi fyrir lífríkið, þvert á móti búa til verðmæti og bætt lífsgæði fyrir almenning víða um heim. Þá á ég að sjálfsögðu við Keracis og þá 12 ára eða meira vegferð sem það félag hefur farið í gegnum og uppskorið rækilega. Og sú atvinna heldur áfram þótt seld hafi verið til Coloplast í Danmörku. Sama dæmi höfum við um Sæplast á Dalvík sem blómstrar þar enn þótt sé núna í eigu erlendra aðila. Hvernig Norðmönnum ásamt aðstoðarfólki sínu hér á landi tókst að koma sér fyrir í fjörðum landsins, nánast endurgjaldslaust, á eftir að rannsaka nánar.

Seyðfirðingar standa vel sína vakt og vonandi dugar það. Fjörðurinn og íbúar þar þurfa ekkert á fiskeldi í firðinum að halda.

Notkun peningaseðla fer sífellt minnkandi

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Wed, 14 Jun 2023 22:39:33 GMT

Fyrir nákvæmlega 6 árum síðan.

PENINGASEÐLAR SÍFELLT Á ÚTLEIÐ.
Í apríl sl. var kynnt skýrsla starfhóps á vegum fjármálaráðherra. Ein meginniðurstaða hópsins var: „Setja þarf hömlur á notkun reiðufjár í viðskiptum í atvinnurekstri“. Auk þess viðtækar heimildir til að takmarka heimild aðila til að stunda VSK skylda starfsemi hafi þeir verið ítrekað eða alvarlega verið uppvísir af brotum hvað þetta varða.“ Sjá: https://www.mbl.is/frettir/innlent/2023/04/26/leggja_til_homlur_a_notkun_reidufjar/
- Það rifjaðist upp núna að nákvæmlega fyrir 6 árum var gerð skýrsla á vegum þáverandi fjármálaráðherra um umfang skattundanskota og tillögur um aðgerðir. Þessi skýrsla var samin af stafshópi sem Benedikt Jóhannesson, þáverandi fjármálaráðherra, skipaði og ég var fengið til að stýra.

HVERJUM ÞJÓNAR 10.000 KRÓNU SEÐILLINN
- Ein af ábendingum var hætta á skattsvikum sem fylgir notkun reiðufjár þar sem háar fjárhæðir skipta um hendur með órekjanlegum hætti. Ein af tillögum okkar var t.d. að hætta notkun á 10.000 krónu seðlinum strax enda þjónar hann fyrst og fremst því hlutverki að vera nýttur til geymslu á peningum oft "svörtu fé". Meira en helmingur allra verðmæta seðla í notkun voru 10.000 krónu seðlar, en eru lítið í umferð í almennum viðskiptum og eru sjaldan í veski almennings. Að hefja útgáfu á þessum seðli árið 2013 var óþarfi.
- Fæstir sem gagnrýndu þetta á þessum tíma árið 2017 höfðu lesið skýrslu vinnuhópsins. Brynjar Níelsson hæddist að tillögunni, en auðvitað var það bara góðlátlegt grín hjá honum. Þetta gaf samt strax tóninn fyrir umræðuna sem varð ómálefnaleg og færsla hans fyrst og fremst skot á þáverandi ráðherra Viðreisnar í ríkisstjórn sem Sjálfstæðisflokkurinn leiddi undir forystu Bjarna Ben. Svo mátti skilja á Brynjari að gamalt fólk væri ekki tilbúið eða vanhæft til að nota greiðslukort en það er öðru nær, að nota kort er orðið daglegt brauð alls staðar. Klippa af færslu Brynjars árið 2017 er hér með neðst.
- Fleira var gagnrýnt eins og að einstaklingar gætu endalaust komist upp með að stofna ný fyrirtæki með VSK samningi við ríkið og ríkissjóður tapar eins og aðrir eftir hvert gjaldþrot. Allt gert undir merkjum „atvinnufrelsis“ en það gleymist að ríkissjóður þarf ekki endilega að samþykkja viðkomandi aðila til að gerast hæfan til að stunda VSK skylda starfsemi. Vera með öðrum orðum innheimtuaðili f.h. ríkissjóðs og endurgreiðsluhæfur á innskatti.

- Linkur inn á skýrslu okkar er hér að neðan og við lestur hennar ætti öllum að vera ljóst að grípa hefði strax átt til margvíslegra ráðstafana. Starfshópurinn var mjög einhuga með sína niðurstöðu.
Sjá: https://www.stjornarradid.is/library/02-Rit--skyrslur-og-skrar/Skattsvikask%c3%bdrsla%20lokaeintak.pdf

NOTKUN REIÐUFJÁR FER SÍFELLT MINNKANDI
Hugmyndin um það að draga úr umfangi reiðufjár var hvorki fundin upp af starfshópnum né þáverandi fjármálaráðherra. Víða um heim hefur notkun stærstu seðla verið hætt og t.d. í Svíþjóð taka verslanir ekki lengur við seðlum. Í flugvélum ICELANDARI hefur lengi eingöngu tekið við kortum. Þróunin er í þá veru að minnka enn frekar seðlanotkun, netverslun og t.d. sjálfafgreiðsla í matvöruverslun kallar á kortanotkun og dregur enn frekar úr seðlanotkun meira segja hjá elsta hópi eldra fólks.
- HOPP er að setja í gang áhugaverða leigubílaþjónustu þar sem greitt er fyrir fram með APPI og seðlar koma hvergi við sögu. Til þess að forðast það að umræðan fari í sama farveg og Brynjar Níelsson og aðrir sem ekki kynntu sér málin um árið er eðlilegt að draga úr notkun reiðufjár í áföngum. Banna ætti greiðslu launa í reiðufé og sjálfsagt að taka undir tillögu um að fyrirtæki hafi ekki viðskipti í reiðufé sín á milli.

- INDO er nýstárleg ekki-bankaþjónusta. Ekkert gjald tekið fyrir notkun á greiðslukorti. https://indo.is/ver%C3%B0skr%C3%A1
Af hverju að rukka þig fyrir að nota peningana þína. Vel má einnig huga sér að Seðlabankinn gæfi út kort sem væri ígildi seðla þannig að fólk legði inn tiltekna upphæð í Seðlabankann frá nokkrum tugum þusunda og t.d. allt að 1 milljón króna og fengið í staðinn kort sem hægt er að nota eins og Debit kort og þurfa ekki að liggja með seðla heima eins og eldra fólk sem er illa við að nota kredit kort. Reyndar væri skynsamlegt að allir Íslendingar ættu slíkan reikning í Seðlabankanum og eignaðist bankanúmer sem gilti alla ævi eins og nafnnúmer og einstaklingurinn fengi það á sama tíma og nafnnúmer, strax við fæðingu. Þá væri auðvelt að leggja inn á reikning barna afmælisgjafir, fermingargjafir eða aðrar gjafir sem oft eru peningar. Gefendur fengju kvittun sem hægt er að afhenda barninu.
- Skoða þarf alla möguleika í þessu efni til að auðvelda traust á kortanotkun, minni kostnað við það og draga úr kostnaði við seðlaprentun og myntslætti og seðlanotkun. Tryggja á sama tíma öruggt kerfi rafrænna lausna eða e-reikning eða e-kort tengt Seðlabankanum í stað þess að liggja með fjármuni undir koddanum eða á öðrum stöðum heima enda eru bankar að hætta notkun bankahólfa.

ÖR ÞRÓUN OG NÝSKÖPUN NAUÐSYNLEG FJÁRMÁLASTARFSEMI.
Stjórnvöld, fjármálafyrirtæki og ekki síst Seðlabankinn þurfa að huga vel að þessum málum. Láta ekki neikvæða umræðu árið 2017 trufla okkur, en hún hafði fyrst og fremst pólitískan og áróðurskenndan tilgang af sumum sem kalla sig "fýlupúka" og ber að skoða í því ljósi. Þessi svokölluðu fýlupúkar eru samt bráðnauðsynlegt skemmtiefni sem lífgar upp á stjórnmálin ef fólk kann að taka þessu þannig.

Staðreyndir tala sínu máli og „ekkert fær stöðvað tímans þunga nið" Rafræn samskipti eru að taka meira og meira yfir notkun pappírs hjá sýslumönnum, sveitarfélögum og í almennri stjórnsýslu og atvinnurekstri. Pappírsseðlar fara sömu leið.

50 ára stúdentafagnaður MR – inga frá 1973, haldinn 27 maí 2023

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Sat, 27 May 2023 23:25:40 GMT

Líf og fjör í Gamla bíó með hljómsveit og veislustjóra úr sama árangi.

Eftir fordrykki heima hjá bekkjafélögum og flottar veitingar í Gamla Bíó tók við ball á gamla mátann með hljómsveit nemenda sem flest allir útskrifuðust frá MR sama ár.

Hljómsveit sem engu hefur gleymt.

Þeir sem skipa hljómsveitina eru Guðjón Hilmarsson trommur, Ásgeir Guðjónsson, bassi, Helga Steinsen söngkona, Sigurður Einarsson, gítar og Meyvant Þorláksson, prófessor Emeritus HÍ og eitthvað koma Áskell Másson líka að þessu. Allir nema Guðjón og Ásgeir voru kallaðir til að fylla spila á tvö mikilvæg hljóðfæri, trommur og bassa. Sjá stuttar upptökur af hljómsveitinni og fjörinu á dansgólfinu.

Þeir þurftu ekki mikið að æfa enda gleymast ekki þessi gömlu góðu lög sem spiluð voru flest frá þessum tíma þegar Bítlarnir, Stones og margir aðrir voru í miklu uppáhaldi. Það voru þarna nokkrie bútar sem ég setti inn, en þau spiluðu stanslaust með fullt dansgólfið í um það bil eina og hálfa klukkustund en ballinu lauk eftir flottan fordrykk og mata.

Veislustjóri messaði yfir árganginum

Veislustjóri var Karl V. Matthíasson sjá www.facebook.com/karlvmatt, en fæstir gerðu ráð fyrir á námsárunum að hann yrði prestur, en líf margra breyttist með árunum. Hann er og var alltaf í ölum hlutverkum góður og líka sem veislustjóri. En svona er lífið, Í hópnum eru margir sem urðu frægir læknar jafnvel á heimsvísu, lögfræðingar, kennarar, athafnafólk o.fl. o.fl. Það er synd að hafa stytt þennan menntaskólatíma úr 4 í 3 ár, því þetta er svo verðmætur tími á allan hátt, ekki síst félagslega en ekki bara um námið. Grunnskólann hefði frekar mátt stytta um 1 ár og nýta þau ár sem þar eru miklu betur.

Við vorum 50 árum yngri á ballinu nema ekki jafn liðug og sum höfðu því miður fallið frá úr hópnum, eins og lífið er.

Vefúsending hjá Economist um stríði í Úkraínu 24. febrúar 2023

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Tue, 16 May 2023 01:02:29 GMT

Lítið hefur breyst um miðjan maí frá þessari færslu í febrúar. Er í fullu gildi, en Evrópa og BNA að auka sína aðstoð og Úkraína að ná betri árangri.

Vefútsending hjá Economist um stríðið í Úkraínu 24.febrúar 2023.

Hlustaði á áhugavert vefútsendingu (webcast) þar sem nokkrir sérfræðingar tengdir Economist voru að fjalla um stríðið í Úkraínu núna ári eftir að stríðið hófst. Tók hér saman nokkra punkta sem ég hripaði niður og reyni að skrifa út frá.

Stríðinu ekki lokið þótt hernaðurinn hætti.

Þeir voru sammála um að stríðinu yrði ekki lokið þótt hernaðurinn hætti eða samið yrði um frið eða annar hvor aðilinn „gæfist upp“. Þetta endar ekki eins og síðari heimstyrjöldin. Þetta heldur áfram næstu áratugina þótt samið sé um einhvers konar frið. Þau lýstu meiri svartsýni eftir fundinn í Munað tekur áratugi að halda friðinn. Það getur alltaf sprottið upp stríð. Þótt allir stæðu á bak við Úkraínu þá verður þetta langt stríð og helst þau lönd sem eru næst Úkraínu standa, halda þetta lengst út, en eru ekki endilega öflugust til að takast á við þetta hvað herafla og tækjabúnað varðar.

Það hefur tekið langan tíma að ná því sem Úkraínumenn hafa náð til baka af Rússum. Úkraínumenn munu ekki gefast upp þótt stuðningur vesturlanda minnki.

Rússar í veikri stöðu og hafa misst mikið af fólki og tækjabúnaði.

Rússar eru í mjög veikri stöðu og allt tal um að Rússar hafi mikið varlið er afar ólíklegt. Þeir eru í vandræðum með skotfæri. Það er mjög ólíklegt að Rússar komist neitt áfram og lagast ekkert í vor og sumar og frekar að Úkraína styrki sína stöðu. Rússar gætu verið að missa 1.000 hermenn á dag þegar stríðið stendur sem hæst, annað hvort fallna eða alvarlega slasaða.

Hverjir munu styðja Úkraínu og hvað lengi?

Úkraína þarf að fá orustuþotur til að styrkja sína stöðu og öflugri vopn, en vesturlönd eru því miður ekki í allt of sterkri stöðu til að veikja mikið sínar varnir. Það eru því helst Bandaríkjamenn sem styðja við Úkraínu. Um 5% af USA árlegum framlögum Bandaríkjamanna hafa farið í að styðja Úkraínu. Fyrir þá vinnst þrennt með þessu. Þeir ná að veikja herlið Rússa og það reynir á það hvers þeir eru megnugir. Í öðru lagi styðja þeir við Evrópu og NATO sem skiptir mál og svo gleðjast vopnasalar og það styrkir efnahag og hergagnaframleiðslu. Nú er spurning hvernig Kína muni styðja við Rússa.

Úkraína mun fara verlega í að sækja fram og tíminn vinnur flekar með þeim

En hvað gerist á þessu ári. Líklega verður erfitt að ýta Rússum mikið til baka á þessu ári og Úkraína mun far varlega að ráðast til öflugra átaka því hugsanlegan mundi það kalla á miklar fórnir í vopnum og mannafla. Úkraína mun fara varlega í að taka allt í einum bita, heldur gera hluti í rólegheitum. Því harðar sem þeir sækja fram þeim mun líklegra er að Rússar herði sóknina og fái meiri stuðning frá t.d. Kínverjum. Tíminn vinnur aftur á móti ekki með Rússum.

Zelensky mjög sterkur leiðtogi jafnt innávið sem útávið.

Zelensky hefur náð ótrúlegum árangri síðan hann tók við sem forseti árið 2019. Ótrúlega öflugur og virðist vera með gott samstarfsfólk en hann er yfirleitt andlitið útávið með örfáum undantekningum. Hann er eingöngu 45 ára gamall, leikari að mennt en hefur greinilega fleira hæfileika en leiklist og með sterkt teymi með sér.

Pútín gerði mikil mistök

Markmið Rússa var augljóst, en þeim urðu á skelfileg mistök og nú predika þeir heima fyrir að Vesturveldin með stuðningi Úkraínumanna hafi ráðist á Rússa. Þeir telja sig „eiga Úkraínu“ m.a. vegna sögulegra ástæðna. Pútín þykist vera í vörn, hafi verið þvingaður i stríð eins sem er svipaður boðskapur og Hitler notaði. Hann talar um þetta eins og hann sé að bjarga Rússlandi og reynir að normalisera stríðið. Hann vill að fólkið sætti sig við þetta og styðji það að halda áfram eins lengi og þarf. Hann talar um að allt gangi vel. Hann vonast til að Vesturlönd gefist upp og þá verði hægt að semja. Samningar við Pútín mun aftur á móti ekki halda eins og reynslan sýnir.

Staðan í Rússlandi mun versna á þessu ári.

Þetta stríð mun hafa mikil áhrif, en er að setja allt þjóðfélagið í nokkurs konar stríðsgír. Það sem hefur hjálpar Rússum er hærra verð á gasi og olíu. Rússar eru að missa þetta mikið núna. 2023 getur orðið erfitt vegna lægra orkuverðs og minna magns í sölu. Pútín hefur aftur á móti fengið stuðning frá Seðlabankanum og fjármálaráðherranum.

Kína gæti ekkert annað en hæft slæm áhrif. Rússar gætu festst í þessari stöðu eins og hún er og þeir munu reyna að fá vesturlönd til að semja, en samningsforsendur verða alltaf óásættanlegar. Kína ætlar að reyna að vera góði karlinn en það hjálpar alltaf Rússum. Kína vill ekki að Pútín tapi stríðinu.

Tiltölulega fáir Rússar vilja í raun hafa stríð áfram. 40% telja þó að stríðið gangi ekki vel. Um 10% íbúa þekkja einhvern náinn sem hefur fallið eða slasast alvarlega í stríðinu. Einvörðungu 25% vilja að stríðið haldið áfram. Stríðið og Pútín er því langt í frá með þjóðina með sér, nema rétt á yfirborðinu.

Úkraína hefur nægan mannskap til að berjast áfram. Rússar hafa gangsett 300-500 manns í stríðið og hafa því einnig mikinn mannskap. Það sem skiptir máli er aftur á móti leadership, baráttuvilji og þjálfun hermanna og tækjabúnaður. Þar hefur Úkraína forskot og ekkert sem bendir til þess að þeir tapi stríðinu. Notkun kjarnorkuvopna skyldi samt aldrei útiloka, en það gerist ekki á þessu stigi nema í mikilli nauðvörn og ekki talið líklegt.

Of mikill þéttleiki og of háar byggingar í Reykjavík

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Tue, 16 May 2023 00:10:06 GMT

Fyrirmynd gæti oftar verið hæð bygginga við Nónhæð-Nónsmára 9-15.

Þetta kom upp í hugann, sjá auglýsingu, hér að ofan, eftir að ég hlustaði á Silfrið sl. sunnudag. Af hverju tekur ekki Reykjavíkurborg sér þetta til fyrirmyndar víðar eins og Borgarúni 24 sem er núna í byggingu, á Sóltúnreitnum þar sem verða mun hærri byggingar eða bak við Cabin hótel. Á öllu þessu svæði verða byggðar nálægt 250 íbúðir og bílaumferð og þéttleikinn þolir þetta illa.

Sama er verið að gera víðar í borginni þrátt fyrir að meginstefnan var lengi sú að byggja ekki hærri byggingar en 4-5 hæðir og allra mest 6 hæðir í undantekningartilfellum. Þéttleikinn núna er allt of mikill víða eins og á Heklureitnum og allt gert með það í huga að íta undir notkun Borgarlínu og gera ráð fyrir minni en 1 bílastæði á íbúð og sums staðar nánast engin eins við Brautarholt vestan Nóatún (t.d. þar sem Þórskaffi var í gamla daga) og líka vestar alla leið að Stórholti og Þverholti. Aðrir íbúar á svæðinu líða fyrir þennan þéttleika og bílastæðaskort.

Svo er ekkert byggt í austurhluta borgarinnar og á Kjalarnesi þar sem mikil tækifæri eru og Keldnalandið mun byggja þétt með engum bílastæðum neðanjarðar. Búið að afhenda Betri samgöngum ohf. þetta landsvæði sem mun gera allt til að byggja sem mest og græða sem mest á landinu. Þess vegna vill Borgin ekki Sundabraut því hún bætir umferð, opnar Kjalarnes og fleiri tækifæri svo sem minnka umferð um Ártúnsbrekku og bæta og minnka umferð um Mosfellsbæ. Það greiðir fyrir umferð og umferðatafir verða síður letjandi fyrir bílaumferð og minnka nýtingu á Borgarlínu t.d. á Keldnalandi og Keldnaholti.

Elliði Vignisson sló í gegn á fundi eldri Sjálfstæðismanna í dag

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Thu, 13 Apr 2023 00:45:56 GMT

Það var gríðarlega fróðlegt að hlýða á Elliða Vignisson, bæjarstjóra Ölfuss segja frá öllu því sem er að gerast í Ölfusi einkum í nágrenni Þorlákshafnar. Stækkun hafnarinnar, landeldi á laxi, garðyrkja, malarnám við Þrengslaveg til útflutnings o.fl. o.fl.

Ég þakkaði Elliða Vignissyni fyrir besta erindi , skemmtilegasta og fróðlegasta og í bland það pólítískasta og atvinnulíflegalegasta sem ég hef hlýtt á. Afburðamaður er hér að reka þetta sveitarfélag og gaman verður að fylgjast með þessu næstu árin.

Viljum við Islendingar stóra alþjóðlega umskipunarhöfn í Finnafirði ?

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Mon, 10 Apr 2023 13:48:56 GMT

Undirritaður samningur árið 2019 um stofnun þróunarfélags um uppbyggingu "alþjóðlegrar stórskipahafnar" eins og það er orðað. Að meirihluta í eigu Bremenports í Þýskalandi.

Framgangur hugmynda um stórskipahöfn í Finnafirði við Langanes er sagt hafa tafðist vegna covid-faraldursins. Áform um að taka upp þráðinn á ný eru sögð stranda á því að engin áheyrn fáist hjá íslenska ríkinu.

Hvað fær þjóðin að vita?

En hvað með að þjóðin hefði fengið að vita meira um þetta? Hafa það ekki verið hagsmunir aðstandenda verkefnisins að þegja yfir því? Viljum við þess konar stóriðju? Stór skip sem koma með 10-15 þúsund gáma hvert til og frá Asíu og minni skip alls staðar í heiminum að sækja þessar vörur. Stóraukin umferð um íslenska hafsvæðið. Gríðarleg orkunotkun ef keyra á ljósavélar skipanna í höfn. Keyra hundruð ef ekki þúsund fyrstigáma á rafmagni. Hvað með mengunarslys? Af hverju hefur ekki verið gerð samfélagsleg úttekt á þessu? Atvinninnutækifæri og hvers konar atvinna. Vantar okkur aukna vinnu fyrir hafnarverkafólk, rekstur vöruhúsa, lyftara og kranastjóra.? Yrðu þetta ekki erlendir starfsmenn? Er eðlilegt að svona stórskipahöfn sé í eigu útlendinga? Hvað fær þjóðin í aðstöðugjald? Þetta yrði lang stærsta framkvæmd Íslandssögunnar. Kallar á mikla innviði í þjónustustarfsemi, íbúðabyggð, innviðastarfsem svo sem vegagerð. Það er verið að kalla eftir sambærilegum og líklega mun stærri stuðningi og fjáfestum en við Bakka því ekki er allt komi í ljos. Er ekki skiljanlegt að stjórnvöld hér á landi hafi látið lítið í sér heyra? Áhersla í útflutningsstarfsemi er Sjálfbærni, græn orka og auknar útflutningtekjur. Þetta tikker ekki í þau box.

Hver er ávinningurinn af rekstraraðilum?

Svo er skrítið að skipin ættu að spara sér 2 sólarhringa siglingu niður til Rotterdam og annarra hafna á meginlandinu og hér á landi er enginn markaður fyrir vörurnar og minni skip þurfa að koma hingað og sækja vörurnar og sigla aftur með þær á Evrópumarkað. Hver er ávinningurinn?. Er eitthvað vit í þessari viðskiptahugmynd? Þegar ég starfaði hjá Eimskip um síðustu aldamót þá skoðuðum við þetta vel og sáum ekki glóru í viðskiptahugmyndinni út frá rekstrarlegum forsendum. Hagkvæmni í umskipunarhöfn á Íslandi er langt í frá borðleggjandi og ætti ekki þjóðin að fá að vita eitthvað meira um þetta verkefni áður en lengra er haldið?

Erlendir aðilar tala um þagnarmur. Hvað eru þeir að biðja stjórnvöld um?
„Bremenports segist lenda á þagnarmúr hjá íslenska ríkinu,“ er fyrirsögn fréttar í austfirska héraðsmiðlinum Austurfrétt, sem birtist í dymbilvikunni. Þar er greint frá meginefni viðtals við Dr. Lars Stemmler, yfirmann alþjóðaverkefna hjá Bremenports, í nýjasta tölublaði Austurgluggans, sem ritstjórinn Gunnar Gunnarsson er höfundur að.

Hugmyndin um Gunnólfsvíkurhöfn þróaðist yfir í mun stærri áform en var í upphafi. Árið 2011 samþykkti sveitarstjórn Langanesbyggðar að setja stórskipahöfn við Finnafjörð inn á aðalskipulag ásamt lóðum undir olíu- og gasiðnað en einnig stóran alþjóðaflugvöll á Langanesi. Sveitarstjórnin var þó gerð afturreka með hluta áformanna áður en Skipulagsstofnun féllst á aðalskipulagið árið 2013.

Hér er áhugaverð frétt og samantekt um málið á Vísi og fréttum Stöðvar 2 um málið á undanförnum árum allt frá þeim tíma þegar Sigmundur Davíð var forsætiráðherra.

https://www.visir.is/g/20232400381d/segir-finnafjord-fastan-i-thagnarmur-rikisstjornar

Aðrar hugmyndir áhugaverðari.

Nýlegar, löngu eftir að þessi pistill var skrifaður, heyri ég af mun áhugaverðari hugmyndum um að framleiða þarna umhverfisvænt eldsneyti til útflutnings þar sem hin risastór höfn er slegin af eða a.m.k. frestað til nokkuð lengri tíma og þarf ekki endilega að verða að verauleika. Framleiðslan er þá fjarri íbúabyggð sem er jákvæt og snýr einnig að áherslum um baráttu gegn brennslu jarðefnaeldsneytist. Að þessu er unnið þessa mánuðina

Vilja fá að byggja íbúðahús á lóð við Langholtskirkju

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Thu, 06 Apr 2023 17:38:33 GMT

Alls staðar á að troða niður íbúðum. Ekki bara á bensínstöðvarétum og út við vegakanta, allt fyrir Borgarlínu, heldur verða lóðir og bílastæði við Guðshús ekki látin í friði, heldur tillaga um að skipta upp lóðinni.

Þessi grein er í skírdagsblaði Mogga. Reyndar sérstak að þetta sé tekið svona stekt upp í Mogga því þetta er eingöngu á verkefnafundi skipulagsstjóra. Það er reyndar ekki mörgum stæðum fórnað, en þau voru ekki mörg fyrir. Ekki er ljóst hvert hagnaðurinn fer af þessu verkefni og verkefnið mjög stutt á veg komið. En sjálfsagt að fylgjast vel með þessu þótt þessu sé eingöngu vísa til verkefnastjóra eftir afgreiðslufund skipulagsstjóra. Nú geta gestir sameinast um bíla eða tekið Borgarlínuna og þótt eftir standi 60 stæði munu íbúar í nágrenninu leggja þarna, því lóðir við íbúðir verða áreiðanlega takmarkaðar skv. kröfu borgarinnar niður í 0,8 stæði á íbúð. Það þarf ekki að skipta um vagn nema einu sinni hamark tvisvar sinum og ekki nema 10-15 min. gangur frá Sæbraut eða Suðurlandsbraut. Er ekki allt leggjandi á sig til að komast í kirkju.

Móttaka vegna opnunar Góða Hirðisins

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Wed, 05 Apr 2023 15:15:42 GMT

Sorpa tekur í notkun stórt húsnæði fyrir Góða hirðinn í gömlu Kassagerðinni við Köllunarklettsveg

Eftir að Jón Viggó Gunnarsson framkvæmdastjóri Sorpu bauð gesti velkomna hlýddum við á ræður Dags B. Eggertssonar, borgarstjóra og Guðlaugs Þ. Þórðarsonar, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra. Þær voru líflega og skemmtilegar og ekki skrifaðar af aðstoðarfólki þeirra eða þær ekki notaðar. Skemmtilegir brandarar í bland við reynslusögur fyrri tíma í anda þess varnings sem þarna er til sölu.

Dagur naut sín vel þarna enda ekki oft sem hann er laus við að þurfa að setja upp alvarlegan svip vegna vandamál í borgarrekstrinum, þótt stundum sé verið að klippa á borða. Bæði Dagur og Gulli voru sammála um að hringrásarhagkerfið fær notið sín þarna. Að loknum ræðuhöldum tók Bubbi Morthens ásamt hljómsveit nokkur vel valin góð og kraftmikil lög. Bubbi sannaði þarna að aldurinn segir ekkert til um getu fólks til að starfa langt fram yfir hinn löggilda eftirlaunaaldur. Röddinn og líkamlegir burðir Bubba aldrei verið sterkari;- það ásamt magnaðri hljómsveitinni sannaði að húsið er vel byggt.

Sannarlega búið að gera þarna upp rúmgott húsnæði fyrir Góða Hirðinn og mikið af alls konar "úrgangsmunum" til sölu á hóflegu verði. Húsgögn, bækur, hljómflutningstækni og hljómplötur í plasti og á geisladiskum eru dæmi um úrvalið. VHS, Super-VHS, VHS-C, Video 8, Betamax tæki er þarna til sölu eða hvað þetta heitir allt sama svo og ein vel með farinn rauð rafmagnsritvél frá áttunda eða níunda áratugnum, forverar IBM og Macintosh einkatölvanna. Ótrúlegt hve fjölbreyttum hlutum hefur verið safnað saman, en lítið fer eðlileg fyrir nýtísku varningi. Ekki laust við að ýmislegt rifjist upp frá sjöunda og áttunda áratugnum, en margt var þarna miklu eldra en mín kennitala.

Viðtal við Áslaugu Örnu Sigurbjörnsdóttur ráðherra háskóla, iðnaðar og nýsköpunar á Sprengisandi

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Sun, 02 Apr 2023 13:27:55 GMT

Eru háskólar á Íslandi virkilega að skrapa botninn miðað við háskóla á Norðurlöndum og fá falleinkunn?

Í þættinum Sprengisandur þann 26, mars ræddi Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, ráðherra háskóla, iðnaðar og nýsköpunar við Kristján Kristjánsson. Kristján fannst mér full neikvæður í sínum spurningum, en það er svo sem ekki óeðlilegt miðað við neikvæða niðurstöðu úr samanburði íslensku háskólanna og annarra á Norðurlöndum. Áslaug Arna ráðherra reyndi að útskýra vissar skýringar á þessu. Yfirskriftin á fréttinni eftir viðtalið „Ráðherra gefur háskólum síðustu 20 ára falleinkunn“.. https://www.visir.is/k/edc50e23-6d03-4697-93b8-6b8a0ed68bb4-1679827285356

Vissulega er þetta falleinkunn ef borið er saman við árangur okkar í

fótbolta eða öðrum íþróttum. Hún nefndi réttilega að HÍ sé í 501-600 sæti yfir

bestu háskóla heims, fyrir nokkrum árum í 250-300 sæti og hafði fyrir nokkrum

árum sett sér markmið um að vera einn af 100 bestu. Að mínu mati var það líklega

alltaf óraunhæft markmið, en vissulega hefur slakari árangur í rannsóknum á

sviði heilbrigðisvísinda dregið HÍ niður þar sem Landspítala hefur skort húsnæði og mannskap til að sinna rannsóknum og kennslumálum sem háskólasjúkrahús. Sumir hafa bent á óskynsamlegt mat á tækifærum í ráðningu starfsfólks sbr. grein eftir Birgi Jónsson hér að neðan, sem vel má vera að sé samt vegna óánægju vegna þess að fram hjá honum eða kunningja hans hafi verið gengið.

Ráðherra sagði að stærstu háskólar okkar HÍ og HR séu ekki í góðri samkeppnisstöðu miða við þá háskóla sem við berum okkur saman við. Háskólarnir séu að skrapa botninn og af 37 háskólum á Norðurlöndum þá er HR neðstur og HÍ í 32 sæti.

Sjá: https://www.visir.is/g/20232394771d/segir-is-lenska-ha-skola-skrapa-botninn

Ráðherra bendir réttilega á að háskólarnir mættu vinna betur saman, en það er ekki stór skýring á vandanum. Laga þarf fjármögnunarlíkanið og ekki síst horfa til þess í hvaða átt beina þarf áherslum háskólanna m.a. styrkja rannsóknir og svo kennslu í STEM greinum (Science, technology, engineering og mathematics). Ráðuneytið og atvinnulífið þurfa að móta stefnu í háskólastarfi tengt stefnumótun í atvinnumálum.

Ráðherra nefndi að háskólarnir séu ekki samkeppnisfærir. Á sumum sviðum eru háskólarnir þó nokkuð samkeppnishæfir að mínu mati, en öðrum ekki.

Í fyrsta lagi þarf að hafa í huga að við erum lítil þjóð með litla háskóla tæplega 400 þúsund íbúa og í könnunum þekkja ekki margir erlendis háskólana hér á landi og það hefur áhrif á hversu hátt þeir skora.

Í öðru lagi eru háskólar einnig dæmdir vegna þess að fáir nemendur eru í doktorsnámi sem þarf ekki endilega að vera mælikvarði á gæði kennslu. Fjöldi nemenda í doktorsnámi skýrist m.a. af vanfjármögnun ríkisins og þá komum við að þriðja veikleikanum

Þriðji veikleiki háskólanna er að þeir eru mikið vanfjármagnaðir miðað við flesta erlenda háskóla, bæði frá ríkinu og einkaaðilum og munar þar stundum mjög miklu.

Sökin á vandanum er því ekki síst ríkisins og atvinnulífsins nema HÍ sem fær einn háskóla gríðarlegan fjárhagslegan stuðning frá Happdrætti Háskóla Íslands, sem var eini háskólinn á Íslandi á þeim tíma. Ef verið væri að stofna sambærilegt happdrætti í dag færi ávinningurinn, sem byggir á einkaleyfi, áreiðanlega til allra háskólann í einhverjum hlutföllum.

Sem betur fer áttar Áslaug Arna ráðherra sig á vandanum sem endurspeglast m.a. í því að fjárframlög til háskóla eru ekki dregin saman á næsta ári heldur aukast í heildina litið um 2%, eitthvað mismunandi þó eftir háskólum og greinum sem endurspeglast væntanlega í því í hvaða greinum háskólarnir eru sterkir. Augljóst að ráðherrann hefur barist fyrir þessu í ríkisstjórn.

Sjá nánar frétt frá HR um málið. https://www.facebook.com/haskolinnireykjavik , þar sem fjallað er um árangur HR í samanburði við aðra háskóla.

Það er ljóst að fjármögnun stendur háskólum fyrir þrifum og þar þurfa

stjórnvöld að horfa í eigin barm.

Það hefur einnig gert háskólum erfiðara fyrir að menntaskólanámið hefur verið stytt um eitt ár án þess að grunnskólanámið hafi styrkst. Í grunnskólunum liggja vandamálin víða. Það er t.d. engin samkeppni eða fjölbreytni að marki og árangur þar langt í frá nógu góður og það vandamál flyst yfir á menntaskólastigið sem var svo stytt og færist svo enn frekar yfir á háskólastigið. Nemendur eru því ekki vel undirbúnir undir háskóanámið. Nú eru menntamál nemenda skipt á milli ráðuneyta, en vonandi næst að bæta grunn- og framhaldsskólamenntun og þar verði gert átak.

Heilt yfir var umræðan á Sprengisandi áhugaverð, en ekki nægilega skýr og djúp og eflaust erfitt um vik í svona stuttum þætti, en hlustandinn stendur eftir með neikvæða og yfirborðskennda og talsvert neikvæða sýn á háskólamálin. Ástæðulaust að tala háskólakerfið svona mikið niður, þótt vissulega sé samkeppnisstaðan erfið og háskólarnir vanfjármagnaðir. En þetta hefur sem betur fer, að mér skilst, ekki haft áhrif á nemendur. Umsóknir í háskólanám hér á landi er mikil hjá sumum háskólum og í mikilvægar og nauðsynlegar greinar meiri en nokkru sinni áður.

Ársfundur Íslandsstofu 22 mars 2023

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Wed, 22 Mar 2023 14:45:41 GMT

Íslandsstofa með sérlega áhugaverðann ársfund. Þeir sem misstu af honum ættu að kíkja hér við um páskana.

Þessi fundur var haldinn á heimavelli Íslandsstofu í Grósku og var mjög áhugaverður. Alveg þess virði á að fá kynningu af fundinum og upptöku sem birt var á heimasíðu Íslandsstofu. Myndin af Íslandi dregur upp skemmtilega mynd af öllum okkar útflutningstekjum og lítið vantar uppá. Afritið linkinn og kíkið á https://www.islandsstofa.is/frettir/arsfundur-islandsstofu-2023

Mosfellsbær tryggir 12 mánaða pláss leikskólabarna með samningi við Korputorg

Mon, 20 Mar 2023 22:42:39 GMT

Sjá frétt inn á mbl.is. https://www.mbl.is/frettir/innlent/2023/03/20/tryggja_12_manada_plass_med_samningi_vid_korpukot/?fbclid=IwAR1np9EUiH0t-0e8XHuOCwZyIsujlSrQmgXw9dQuzE2kg-fTwqbSFgZQMN4

Reykjavíkurborg að að átta sig á því að það skiptir máli að semja við sjálstætt starfandi leikskóla. Dagur að kvarta yfir samningi Mosfellsbæjar við leikskóla í Reykjavík. Regína bæjarstjóri Mosfellsbæjar klók að semja við Korpukot. Hvernig ætli meirihlutinn í Reykjavík taki í tillögu Sjálfstæðisfólks á borgarstjórnarfundi á morgun. Ragnhildur Alda María Vilhjálmsdóttir stóð sig mjög vel í Kastljósi í kvöld. Sjá:. https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/kastljos/33550/9vukoa

Samgöngusáttmálinn þarf algjöra endurskoðun og uppstokkun

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Mon, 20 Mar 2023 22:28:16 GMT

Betri samgöngur ohf. fá falleinkun.

Efri myndin sýnir frá nýlegum laugardagsfundi Varðar í Valhöll þar sem Marta Guðjónsdóttir borgarfulltrúi XD var með kynningu á öllum þeim ágöllum sem tengjast Samgöngusáttmála ríkisins og sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu. Þar hefur ekkert staðist hvorki framkvæmdaáætlanir, fjárhagsáætlanir eða almennt útfærsla á svokallaðri borgarlínu og því sem henni tengist. Ekki ljóst hvernig reksturinn á að fjármagnast eða hver skal greiða það mikla tap sem verður af þessum rekstri alla tíða, þó sérstaklega fyrstu 10-15 árin meðan þetta er í uppbyggingu. Sá tími gæti orðið mun lengri.

Neðri myndinni er frá fundi Varðar fimmtudagskvöldið 16. mars. Þar voru ýmsir borgarfulltrúar og aðilar tengdir Samgöngusáttmálanum og vil ég sérstaklega nafngreina Vilhjálm Árnason, þingmann, formann umhverfis- og samgöngunefndar og ritara flokksins sem var greinilega eins og aðrir miklu upplýstar eftir fundinum. Þátttaka hans á fundinum skipti miklu máli. Steinar Ingi Kolbeins aðstoðarmaður Guðlaugs Þórs stýrði fundinum.

Í framsögu töluðu sumir varlega um Samgöngusáttmálann enda hefur framkvæmdastjóri Betri samgangna ohf. Davíð Þorláksson verið duglegur að flytja aftur og aftur gamlar, glæsilegar en því miður úreltar glærusýningar um kosti sáttmálans og framkvæmd hans. Skautað framhjá ýmsum mikilvægum málum sem tengist samgöngusáttmálanum og "eignað sér" eða Samgöngusáttmálanum ýmis verkefni sem voru hafin áður en sáttmálinn var gerður. Nágrannasveitarfélögin hafa heldur ekki eins miklar áhyggjur af honum eins og við Reykvíkingar þar sem flækjustigið og atlaga að einkabílnum er hvað mest.

Viss þöggun hefur verið í gangi af hálfu nokkurra forystumanna í Sjálfstæðisflokknum vegna þeirrar ábyrgðar sem liggur á flokknum vegna gerðar samningsins og vali á Sjálfstæðismönnum sem formanni og framkvæmdastjóra Betri samgangna ohf. Með því er Sjálfstæðisflokkurinn að taka á sig ábyrgð og styðja við Dag borgarstjóra, en Sjálfstæðisflokkurinn verður svo skammaður og hann beri ábyrgð þegar illa fer eða verkefnum breytt, sem er nú þegar að gerast. Sú lína var lögð fyrir síðustu borgarstjórnarkosningar að við ættum ekki að tala illa um Samgöngusáttmálann eða Borgarlínuna og það skapaði óánægju hjá mörgum flokksmanna auk fleiri mála svo sem Íslandsbankasalan rétt fyrir kosningar og skýrir hluta af tapi flokksins í kosningunum. En nú er þöggun vonandi ekki lengur í gangi heldur þoli aðilar gagnrýna umræðu um málið.

Fundurinn var mjög fjölmennur, bókastofan þéttsetin án borða og tóku um 10-15 manns til máls. ALLIR lýstu yfir miklum efasemdum með Samgöngusáttmálann, allt frá því að hann þyrfti ítarlegrar alvöru endurskoðunar við (ekki bara uppfærslu) í að hann væri ónýtur og ætti að henda honum og horfa á málið upp á nýtt.

Nokkur dæmi úr umræðunni, en bæti þó við frekari skýringu á ýmsum atriðum sem ekki alltaf komu fram:

Sjálfstæðisflokkurinn var með skýra stefnu fyrir kosningar í samgöngumálum um nauðsyn þess að endurskoða Samgöngusáttmálann. Við sáum fyrir vandamálin sem núna ári seinna eru að koma í ljós.
Traust á núverandi stjórnendum og stjórn Betri samgangna ohf. hefur dalað hjá mörgum. Grípa þarf inn í verkefnið ekki bara með uppfærslu heldur í raun róttækum breytingum. Það á eftir að verða enn frekari frestun á verkefnum umfram þau 15 ár sem talað er um og margt verður vonandi gert til að einfalda verkefnið. Vandamálum ekki lokið. Nokkurra mánaða endurskoðun þ.e. fram í júní mun ekki duga til að ná utan um verkefnið í góðu samstarfi aðila að samningnum þar á meðal alþingis.
Með uppfærslunni sem kölluð hefur verið endurskoðun er verið að reyna að bjarga Betri samgöngum út úr vandamálinu og koma meiri kostnaði yfir á ríkið. Hið merkilega er að ríkið er með meirihlutaeign í Betri samgöngum, en vandamál og flækjustig verkefnisins snýst fyrst og fremst um verkefni innan Reykjavíkur.
Dagur er að átta sig á því að vandinn er stór og borgin hefur ekki efni á að ráðast í allt sem gera þarf hvað þá bera ábyrgð á taprekstri "þungrar" Borgarlínu sem talað er fyrir og verður sérstaklega erfitt fyrstu árin. Nú á að velta vandanum á ríkissjóð og Sjálfstæðisflokkinn sem stýrir og á meirahluta í Betri samgöngum ohf. með formann og framkvæmdastjóra. Horfast þarf í augu við að tillögur þeirra sem hafa talað fyrir "léttri borgarlínu" sem er ítarleg uppfærsla á núverandi Strætó, er líklegri til að ganga betur upp, tímalega, fjárhagslega og rekstrarlega.
Fundarmenn lýstu yfir áhyggjum af því að ríkið hefði afhent Betri samgöngum forræði yfir Keldnalandinu. Reykjavíkurborg mun ráðskast með skipulag landsins, skipuleggja með bíllausan lífsstíl og Borgarlínu sem einhvern bjargvætt fyrir íbúana til að geta ferðast um borgina. Þétta skal byggðina og reyna að græða sem mest til að fjármagna framúrkreyrslu Betri samgangna.
Lýst var mikilli andúð á þeim áróðri sem reynt er að halda fram að Sjálfstæðisflokkurinn vilji ekki betri almenningssamgöngur. Þvert á móti vill XD hraða úrbótum í almenningssamgöngum, gera þær hagkvæmar sem fyrst og fremst þjóni vel almenningi, en þrengi ekki að greiðum ferðum bifreiða einstaklinga og fyrirtækja. Fleiri sérakreinar fyrir Strætó, létt Borgarlína og 2-3 mislæg gatnamót og ljóslaus Hringbraut mun breyta öllu fyrir umferðarflæði í Reykjavík á örfáum árum.

Að lokum vil ég rifja upp stefnu Sjálfstæðisflokksins fyrir borgarstjórnarkosningarnar og klippa út það sem snerti Samgöngusáttmálann.

Gæta þarf að tímaáætlunum framkvæmda og ráðdeild hvað varðar framkvæmdakostnað. Sjálfstæðisflokkurinn leggur ríka áherslu á stórbættar og nútímalegar almenningssamgöngur. Óháðum sérfræðingum verði falið að endurskoða forsendur borgarlínu. Útfæra þarf verkefnið á forsendum íbúa og atvinnurekenda í borginni, með það fyrir augum að einn fararmáti vegi ekki að öðrum. Markmiðið verði að gera almenningssamgöngur að raunhæfum valkosti fyrir fleiri – með hagkvæmni og skilvirkni að leiðarljósi. Sjálfstæðisflokkurinn hafnar tafa- og umferðargjöldum nema þau komi í stað olíu- og bensínskatta, samhliða orkuskiptum, og leiði þar með ekki til skattahækkana á íbúa Reykjavíkur.

Greinilega voru sumir frummælendur hálf sjokkeraðir eftir fundinn og fengu þar betri lýsingu á þeim ágöllum sem eru á sáttmálanum og það dugar ekkert að reyna að klára einhverja endurskoðun fyrir sumarið. Vilhjálmur Árnarson létt strax í sér heyra og var í viðtali hjá Morgunblaðinu á forsíðu tveimur dögum síðar. Sjá fyrir neðan myndina klippu af þeirri frétt. Við treystum talsvert á að hann beiti sér í þessu máli og tryggi raunverulega endurskoðun og aðkomu alþingis að þessari endurskoðun Samgöngusáttmálans.

Svikin loforð í leikskólamálum

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Sat, 18 Mar 2023 20:42:49 GMT

Góður morgunfundur í Valhöll laugardaginn 18.3 með Ragnheiði Öldu Maríu Vilhjálmsdóttur og Mörtu Guðjónsdóttur borgarfulltrúa XD. Þar var farið yfir svikin loforð fyrrverandi og núverandi borgarstjórnarmeirihluta.

Skrítið að hlusta svo á RUV 1 með morgunþáttinn I vikulokin. Þar voru gestir þáttarins, Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir, þingkona Pírata, Elva Hrönn Hjartardóttir, stjórnmálafræðingur og fyrrverandi stjórnarkona í VG og Jón Gnarr, listamaður og fyrrverandi borgarstjóri. Þó þóttust ekkert skilja í upplýsingaóreiðunni í Reykjavík og það væri eins hjá nágrannasveitarfélögunum væri líka allt í vandræðum og sumt væri ríkinu að kenna. Enginn minntist á vanefndir Dags og félaga, hversu alvarlegt ástandið væri, andstaðan gegn dagforeldrum og sjálfstætt starfandi leikskólum. Hljómaði eins og umræðan um Samgöngusáttmálann þar sem koma á hluta af vandamálum Reykjavíkurborgar í rekstri á svokallaðri Borgarlínu yfir á ríkið.

Tvisvar í Eldborgarsal Hörpu með stuttu millibili

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Thu, 16 Mar 2023 21:59:00 GMT

Tveir ólíkir viðburðir. Madama Butterfly 11.mars og 40 ára afmæli Marel 17. mars. Hvoru tveggja góð skemmtun með sitt hvoru laginu.

Einfalt svið en frábær ópera. Vel gert besta uppfærsla sem ég hef séð hjá Óperunni og svo hér að neðan mynd frá 40 ára afmæli Hörpu þegar Bergur Ebbi kynnir opnaði hátíðarhöldin.

Uppbygging meðferðarkjarna Landspítala

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Mon, 13 Mar 2023 22:36:56 GMT

Framkvæmdir við uppsteypu meðferðarkjarna ganga vel, en mikið er eftir og sérstaklega flóknar innréttingar, tækjabúnaðar og svo kennsla á starfsemi nýja meðferðarkjarnans. Þar verður bylting í tæknibúnaði, vinnuferlum og aðstöðu fyrir starfsfólk og sjúklinga. Þá er kostur hve þétt byggingin er nálægt gamla spítalanum og getur starfsfólk flutt sig auðveldlega á milli til að kynna sér, læra á og þjálfa sig við gangsetningu spítalans. Það er einn af stórum kostum þess að vera ekki með nýjan spítala einhvers staðar í órafjarlægð. Að sjálfsögðu er svo hægt að nýta barnaspítala, sjúkrahótel og endurbyggja gamla húsnæðið að einhverju marki og halda síðan áfram uppbyggingu á svæðinu þar sem nægilegt pláss er í austurátt.

En fram til þessa er ótrúlegt hvað vel hefur gengið þrátt fyrir flókna og seinlega hönnun og erfiðleika við alla aðdrætti á byggingarefni sérstaklega því mikla járni sem fer í þessa byggingu sem á að þola mikinn jarðskjálfta enda liggur lífið við í orðsins fyrstu merkingu að þarna sé öruggustu vistarverur landsins.

Hér að neðan er póstur sem var að koma frá NLSH ohf. (nýja Landspítalanum ohf.) um stöðu framkvæmda o.fl.

NLSH <postur@nlsh.is>

Ísfélagið kaupir stóran hlut í Ice Fish Farm. Gaf mér tækifæri til að fjalla nokkuð um sjókvíaeldi almennt.

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Thu, 09 Mar 2023 21:24:24 GMT

Ísfélagið kaupir 16% hlut í Ice fish Farm fyrir um 9 milljarða íslenskra króna. Betra seint en aldrei að koma inn i fiskeldið þótt óvissa og áhætta sé talsverð í sjókvíaeldi.

Það er ánægjulegt að sjá íslensk sjávarútvegsfyrirtæki kaup í fiskeldifyrirtæki í þessu tilfelli sjókvíaeldi hér á landi. Ísfélag Vestmannaeyja kaupir hlut af norska fyrirtæakinu Maasoval Ejendom sem er stæstii hluthafinn í félaginu með um 56% eignarhlut. Þetta er gert í tengslum við hlutafjáraukningu í félaginu. Einar Sigurðsson, varaformaður stjórnar Ísfélagsins segist hafa trú á greininni og félagið eigi eftir að vaxa í framtíðinni. Áður hafði Gildi lífeyrissjóður keypt í Arnarlaxi. Samherji var áður búin að vera í landeldi í lengri tíma ekki síst bleikjueldi.

Ég hef gagnrýnt yfirgang Norðmanna í þessari atvinnugrein, slaka stjórnsýslu og það sem mætti kalla spillingu hvað varðar yfirgengileg áhrif ráðamanna í fiskeldi varðandi löggjöf. um greinina. Hér að neðan er kafli úr grein sem ég skrifaði í sumarhefti Þjóðmála árið 2020 sem fjallaði almennt um "Nýsköpun og sjálfbærni". Ég fékk athugsemdir frá aðilum tengdum sjókvíaeldi og "trúðu því ekki" eins og sagt var m.a. að svona skrif kæmu frá mér. Ég átti að fylgja einhverjum "línum" hvað þetta varðar. Það sem ég sagði m.a. var þetta sem er skáletrað hér að neðan.

”Hugvitið er oft verðmætast þegar það byggir á og styður samhliða við nýtingu náttúruauðlinda. Við eigum okkar náttúruauðlindir og eigum að halda þeim sem mest í eigu þjóðarinnar, hvort sem eru orkuauðlindir, auðlindir sjávar, vatna og vatnsfalla eða náttúruperlur víða um land.

Þegar horft er til laxeldis og laxveiða sem dæmi, þá er ástæða til að óttast það að veruleg verðmæti og ekki síður yfirráð yfir auðlindinni séu að hverfa. Flestir landsmenn þekkja það hvernig erlendur auðmaður kaupir upp hverja laxveiðiána á fætur annarri og er áreiðanlega ekki hættur þótt hann láti minna fyrir sér fara.

Annað dæmi sem er ekki jafn umtalað og það er að nánast allt laxeldi á Íslandi er í eigu Norðmanna, því er stjórnað af þeim og þeir selja afurðirnar undir sínum merkjum og hirða sölutekjurnar og arðinn. Þeir lána fyrirtækjunum á uppbyggingartíma á tiltölulega háum vöxtum, flytja sitt eigið fóður hingað til lands með eigin skipum og nýta ekki endilega öflugustu og dýrustu tæknina til að forðast sýkingar, úrgangslosun í hafið eða sleppingar á laxi úr eldiskvíum í sjó.

Byggðalögin verða háð erlendum öflugum fyrirtækjum á þessu sviði og þegar taka á upp auðlindagjöld eða takmarka svigrúm þeirra á einhvern hátt þá getur gerst það sama og þegar stóriðjufyrirtækin loka hvort sem það er PCC á Bakka eða álverið í Straumsvík. Lítil þorp á Vestfjörðum og Austfjörðum hafa dregið til sín vinnuafl, byggt upp atvinnu í kringum auðlind sem við eigum ekki, stjórnum ekki og höfum ekki byggt upp hugvit, þekkingu og rannsóknir í greininni. Blessunarlega höfum við haldið sjávarauðlindinn í okkar höndum. Íslendingar hafa stundum vanmetið mikilvægi þess að stunda meiri rannsóknir, þróun og fjárfestingu í fiskeldi og þróað öflugar umhverfisvænar og sjálfbærar lausnir, eldisaðferðir, tækni, markaðsstarf og flutningatækni eins og gert hefur verið í sjávarútvegi.

Á sama tíma og notkun hugvitsins eykst í nýjum greinum þurfa Íslendingar að tryggja yfirráð yfir sínum náttúruauðlindum sem mest og verða ekki háð erlendum fyrirtækjum eða nýlenduherrum á 21. öldinni. Tímabil nýlenduherra á að vera liðið.”

Svo mörg voru þau orð um sjókvíaeldi sérsaklega en grein min fjallaði um "Nýsköpun og sjálfbærni"

Mér hafði blöskr vanræksla stjórnvalda í þessu máli og það sem kalla mætti spillingu þegar aðilar í sjókvíaeldi voru virkir í nefnd um stefnumótun greinarinnar m.a. með formennsku. Náðu síðan hundruð milljóna hagnaði út úr öllu saman. Gagnrýni minni og ýmissa annarra m.a. Valdimars Inga Gunnarssonar sjávarútvegsfræðings, sem skrifaði fjölda greina um þetta í Morgunblaðið var ekki svarað beint i fjölmiðlum. Sjá þessa samantekt úr DV.

https://www.dv.is/eyjan/2019/06/11/sjavarutvegsfraedingur-gerir-alvarlegar-athugasemdir-vid-fiskeldisfrumvarpid/

Beitt var þöggunaraðferðafræðinni og gert þar með lítið úr skrifum um þetta mál enda erfitt að svara þessu og verjast gagnrýninni. Loksins tók Ríkisendurskoðun sig til og gerði ítarlega svarta skýrslu og áfellisdóm um málið sem gefin var út í janúar á þessu ári. Sjá umfjöllun.

https://fiskifrettir.vb.is/svort-skyrsla-rikisendurskodunar-um-fiskeldi/

https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2023-stjornsysla-fiskeldis.pdf

Allt þetta leiðir svo til neikvæðni í garð atvinnugreinarinnar. í viðhorfskönnun þar sem 61% skv. skoðanakönnun Gallup var mjög neikvætt eða frekar neikvætt í garð sjókvíaeldis í opnum sjókvíum og eingöngu 14% jákvætt. Sjá umfjöllun Mbl um þetta hér að neðan.

https://www.mbl.is/200milur/frettir/2023/03/08/61_prosent_motfallin_laxeldi_i_opnum_sjokvium/

Dapurleg en eðlileg niðurstaða þótt þessi könnun sem var gerð að frumkvæði hagsmunaaðila til verndar villltra laxastofna o.fl. og snérist mest um umhverfismál.

Aðilar tengdir þessari atvinnugrein snúa síðan skýrslu Ríkisendurskoðunar sér í hag og telja að þessi skýrsla staðfesti bara þeirra áhyggjur af eftirliti og regluverki í kringum sjókvíaeldi. Mikilvægt er núna að gera lagfæringar á löggjöf, regluverki, stjórnsýslu og greiðslu fyrir afnot af auðlindinni um þetta mál. Það ættu að vera hagsmunir allra að svo verði gert. Eftir stefndur sú spurning: Er sjókvíaeldi samkeppnishæft og sjálfbært hér á landi þar sem við erum á mörkum þess að hitastig sjávar og veðurfar gerir greinina illa samkeppnishæfa t.d. í samanburði við Færeyjar? Ef til vill þess vegna eru stór áform a.m.k. þriggja fyrirtækja um landeldi. Þar liggur e.t.v. framtíðin, hvað hagkvæmni, áhættu, gæði, umhverfisvernd, sjálfbærni og kolefnisspor varðar. Vonandi mun sjókvíaeldi þó eiga framtíð fyrir sér í sátt við dýr [sjávardýr í fjörðum og vilta laxa] og menn. Það er grundvallaratriði að sátt náist um sjókvíaeldið en svo er ekki í dag þar sem eingöngu 14% landsmanna skv. könnun Gallup er fylgjandi opnum sjókvíum. Áhugavert er að lesa þá samantekt sem Heimildin (áður Stundin og Kjarninn) hafa verið með um þessi fiskeldimál. Við endurskoðun á skattlagningu o.fl. þátt verður eflaust litið til þess sem er að gerast í Noregi og á Íslandi. Sjá: https://heimildin.is/grein/17095/faereyingar-aetla-ad-haekka-skatta-a-laxeldisfyrirtaeki-en-island-laekkadi-tha/

Tillögu Friðjóns Friðjónssonar f.h. okkar Sjálfstæðismanna í Borgarstjórn í gær 7.3.2023 um átak í uppbyggingu lífsgæðakjarna fyrir eldra fólk var hafnað

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Wed, 08 Mar 2023 16:48:42 GMT

Það eru mörg mál í stefnu Sjálfstæðisflokksins sem snerta Reykjavíkurborg. Margt af því tengist eldra fólki og bættri aðstöðu og þjónustu við þá. Sjá tillögu XD og höfnun meirihlutans sem voru mikil vonbrigði.

Friðjón Friðjónsson hafði frumkvæði að tillögu Sjálfstæðismanna sem var svohljóðandi á Borgastjórnarfundi 7.3.2023.

Borgarstjórn samþykkir að skipa stýrihóp um áframhaldandi þróun og uppbyggingu á lífsgæðakjörnum fyrir eldri Reykvíkinga. Stýrihópnum verði falið skoða þá lífsgæðakjarna sem nú eru starfræktir í borginni og þá sem eru fyrirhugaðir. Einnig skal stýrihópurinn meta hvernig hægt er að styðja betur við fjölbreytta húsnæðiskosti eldra fólks. Nauðsynlegt er einnig að leggja mat á framtíðareftirspurn húsnæðis eldra fólks og þá lýðfræðilegu þróun sem er framundan til næstu 25 ára. Þá skal hópurinn leggja fram hugmyndir eða tillögur að því hvar í borgarlandinu væri hægt að skipuleggja ný svæði fyrir lífsgæðakjarna.

Erindisbréf hópsins, sem þrír kjörnir fulltrúar skulu skipa, skal kveða á um að samráð verði haft við félög eldri borgara og þá aðila sem sinna þessari starfsemi núna, þá skulu velferðar- og umhverfis- og skipulagssvið styðja við starf stýrihópsins. Stýrihópurinn skal skila niðurstöðum og tillögum eigi síðar 1. september 2023.

Greinargerð fylgir tillögunni. MSS23030035

Tillögunni var vísað frá með 13 atkvæðum borgarfulltrúa Samfylkingarinnar, Framsóknar, Pírata og Viðreisnar gegn 10 atkvæðum borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins, Sósíalistaflokks Íslands, Flokks fólksins og Vinstri grænna.

Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins lýstu með bókun miklum vonbrigðum með frávísun meirihlutans á tillögu borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins um stýrihóp um þróun og uppbyggingu lífsgæðakjarna fyrir eldri Reykvíkinga. Tillagan miðaði að því að færa á svið borgarstjórnar húsnæðismál eldri Reykvíkinga, veita pólitíska forystu og draga fram hvernig lýðfræðileg þróun kallar á aðgerðir. Þá miðaði tillagan að því að reyna að leggja mat á framtíðareftirspurn eftir ólíkum búsetuvalkostum eldra fólks. Samkvæmt mannfjöldaspám Hagstofunnar mun eldri Íslendingum fjölga hlutfallslega mikið á næstu árum og áratugum. Eldri Reykvíkingar eiga skilið að þeim bjóðist góðir og fjölbreyttir húsnæðiskostir í öruggu umhverfi með greiðu aðgengi að heilsutengdri þjónustu, félagsskap og stuðningi við að búa heima hjá sér og sjá um eigið heimili fram eftir ævinni. Meirihlutinn tók þá ákvörðun að hafna samvinnu og samstarfi í borgarstjórn um húsnæðismál eldri Reykvíkinga og vísaði í 10 mánaða gamla ákvörðun um auglýsingu um samstarfsaðila í þessum málaflokki. Sú auglýsing hefur enn ekki birst, enda meirihlutinn verklaus í öllum málum sem bæta þjónustu við borgarana.

Dæmigert fyrir meirihlutann að geta aldrei tekið undir tillögur Sjálfstæðismanna.

Ég var formaður velferðarnefndar Sjálfstæðisflokksins s.l. 4 ár, sem var samþykkt án breytinga og mótatkvæðalaust á landsfundinum. Til fróðleiks er hér birt þessi ítarlega ályktun sem samþykkt var samþykkt á landsfundinum dagana 4.-6. nóvember 2022. Þar er mikið fjallað um hagsmuni eldri borgara.

Ályktun velferðarnefndar á landsfund XD 4.-6.nóvember 2022

Almennar áskoranir og markmið

Velferðarmál eru umfangsmesti útgjaldaflokkur sveitarfélaga og ríkissjóðs en jafnframt einn sá mikilvægasti fyrir lífsgæði almennings í landinu. Áskoranir og tækifæri eru fjölmörg á sviði félags- og heilbrigðisþjónustu og mikilvægt að bæta þjónustu samhliða aukinni skilvirkni og hagkvæmni í rekstri. Sjálfstæðisflokkurinn ætti að hafa forystu og beita sér meira í þessum málaflokki.

Fjölga þarf starfsfólki í heilbrigðisþjónustu bæði í almennri grunnstarfsemi svo sem umönnun og almennri heilbrigðisþjónustu en einnig sérhæfðum heilbrigðisstarfsmönnum. Veruleg tækifæri eru til úrbóta í samstarfi og samþættingu milli ríkis og sveitarfélaga svo og milli einstakra þjónustueininga ríkisrekstrar og sjálfstætt starfandi fyrirtækja og heilbrigðisstarfsmanna.

Bæta þarf menntun og fjölga nemendum í heilbrigðisgreinum og fylgja eftir möguleikum á t.d. námslínum í einfaldara sjúkraliða- og hjúkrunarfræðinámi. Gera þarf störf við aðhlynningu áhugaverðari og bæta aðbúnað og laun starfsfólks, m.a. þegar horft er til alhliða heimaþjónustu sem er mun ódýrari en þjónusta á sjúkrahúsi eða hjúkrunarheimili. Án aukinnar góðrar heimaþjónustu kemur fólk sífellt veikara inn á hjúkrunarheimili og sjúkrahús og aðstandendur eru að bugast vegna skorts á viðeigandi stuðningi.

Með nýrri heilbrigðis- og velferðarstefnu má auka gæði og skilvirkni þjónustunnar . Sú stefna sem unnin var árið 2019 er að takmörkuðu leyti í takt við stefnu Sjálfstæðisflokksins. Þar þarf að leggja aukna áherslu á nýsköpun og fjölbreytt rekstrarform með sjálfstætt starfandi heilbrigðisstarfsemi sem getur létt verulega undir með opinberum heilbrigðisstofnunum, stytt biðlista og aukið hagkvæmni í rekstri.

Ýmsar áskoranir og tækifæri felast í því að þjóðin eldist og heilsufar batnar; - lengja má starfsaldur og gera starfslok sveigjanlegri. Frítekjumark verði endurskoðað svo og jaðaráhrif tekjutenginga og tekjuskatts vegna þessa. Það mun efla hagvöxt, bæta velferð og hafa ýmis jákvæð áhrif.

Meginverkefni og áhersluatriði á sviði velferðarmála.

1. Efla þarf forvarnir og heilsueflingu í félagsþjónustu, heilbrigðisþjónustu og skólum. Stuðla ber að lý ðheilsuátaki á landsvísu með mælanlegum markmiðum í samvinnu almennings, heilbrigðiskerfisins og frjálsra félagasamtaka. Hvetja þarf almenning og frjáls félagasamtök að koma á teymisvin nu milli félags- og heilbrigðiskerfis til að tryggja aðgengi að stuðningsúrræðum fyrir alla aldurs hópa. Leggja ber áherslu á snemmtæka íhlutun frá unga aldri og koma í veg fyrir lífsstílstengda sjúkdóma, örorku og jafnvel sjálfsvíg.

2. Móta stefnu í sjúkrahúsþjónustu landsmanna . Landspítali (LSH) þarf sem þjóðarsjúkrahús að geta sinnt sínu skilgreinda hlutverki á sviði lækninga, rannsókna og háskólakennslu. LSH hafi í forgangi stærri og flóknari aðgerðir og meðferð, en verði auk þess leiðandi í viðbrögðum við farsóttum, bráðaþjónustu og öryggismálum. Til að LSH geti gegnt þessu forystuhlutverki þarf að gera honum kleift að draga úr annarri almennri sjúkrahúsþjónustu m.a. með því að efla samstarf við aðrar heilbrigðisstofnanir, sérfræðilækna og fyrirtæki. Stytta þarf þann tíma sem sjúklingar dvelja að óþörfu á bráða- og aðgerðardeildum spítalans og efla þá þjónustu sem tekur við og leysa þar með stóran hluta fráflæðivandans.

Þrátt fyrir uppbyggingu LSH við Hringbraut þarf samtímis að huga að framtíðaraðstöðu fyrir aðra sjúkrahúsþjónustu á höfuðborgarsvæðinu. Farið verði í greiningu á framtíðarþörf og staðarvali fyrir slíka sjúkrahúsþjónustu og byggingu í samstarfi við sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu og sjálfstætt starfandi heilbrigðisstofnanir og fyrirtæki. Keldnalandið kemur þar sterklega til greina og má ekki útiloka það svæði. Eðlilegt er að slíkt sjúkrahús, verði ekki ríkisrekið heldur rekið með þjónustutengdri fjármögnun frá hinu opinbera, á sama hátt og háskólar og ýmsar aðrir þjónustuaðilar fá fjárframlög frá ríkinu þótt þeir séu ekki ríkisreknir.

3. Efla þarf fjölbreyttara rekstrarform heilbrigðisþjónustu . Það er stefna Sjálfstæðisflokksins að í landinu sé öflugur hópur sjálfstætt starfandi sérfræðilækna, annars heilbrigðisstarfsfólks og heilbrigðisfyrirtækja. Nýta þarf betur möguleika á fjölbreyttum rekstrarformum innan heilbrigðisþjónustunnar með áherslu á skýrar gæðakröfur og skilvirkni samhliða jafnræði í greiðslum óháð rekstrarformi. Flýta þarf innleiðingu DRG flokkunarkerfis (Diagnosis Related Groups) vegna fjármögnunar sjúkrahússtarfsemi í samræmi við lög um sjúkratryggingar. Halda skal áfram að bjóða út starfsemi heilsugæslunnar og annarrar heilbrigðisþjónustu til að auka hagkvæmni og skilvirkni. The

4. Sjúkratryggingar Íslands. Ein mikilvægasta þjónustustofnun á sviði heilbrigðismála er Sjúkratryggingar Íslands (SÍ) sem sér um innkaup heilbrigðisþjónustu, samninga við sjálfstætt starfandi heilbrigðisstéttir, s.s. sérfræðilækna, sálfræðinga, tannlækna, tannréttingasérfræðinga, sjúkraþjálfara, öldrunarþjónustu og umsjón með hjálpartækjaþjónustu. Úrbóta er þörf á ýmsum sviðum svo sem varðandi samningagerð og kaup á þjónustu, gjaldskrárgerð og eftirlit. Stofnunin fékk alvarlegan áfellisdóm frá Ríkisendurskoðun árið 2018. Ekki hefur verið gætt að samræmingu og sanngirni varðandi gjaldskrár og eðlilegum hækkunum og endurskoðun samninga hefur ekki verið fylgt eftir. Tannréttingastyrkir barna hafa ekki hækkað í mörg ár. Mikilvægt er að skoða hvernig hægt sé að koma til móts við fjölskyldur barna sem þurfa á tannréttingum að halda, með auknum styrk, þannig að mismunun eigi sér ekki stað vegna efnahags foreldra.

5. Þjónusta við landsbyggðina. Stórbæta þarf þjónustu við landsbyggðina með bættu aðgengi að endurhæfingu, almennri heilbrigðisþjónustu og -starfsfólki, sérstaklega sérfræðilæknum og með fjarþjónustu. Auk þess bæta tækjabúnað heilsugæslu og sjúkrahúsa til bráðaþjónustu út um land svo sem með bráðagreiningartækjum og bæta stafræna þjónustu. Ríkið tryggi rekstrargrundvöll heilbrigðisstofnana úti á landi á sama tíma og bæta þarf tengingu og samstarf milli LSH og annarra heilbrigðisstofnana um land allt.

Jafna þarf aðstöðu einstaklinga sem búa úti á landi hvað varðar kostnaðarþátttöku í ferða- og dvalarkostnaði. Tryggja þarf komu sérfræðinga út á land með samvinnu við LSH og sjálfstætt starfandi sérfræðilækna svo landsbyggðarfólk þurfti ekki að ráðast jafn mikið í kostnaðarsöm ferðalög til Reykjavíkur. Mun hagkvæmara væri að tryggja reglulega sérfræðiþjónustu á landsbyggðinni og minnka þannig niðurgreiddan ferðakostnað. Sama gildir um aðstöðu langveikra barna er varðar fylgdarmenn. Mikilvægt er að fæðingarþjónusta sé til staðar sem næst heimabyggð vegna öryggis móður og barns. Efla þarf sjúkraflug og tryggja að slík þjónusta sé ætíð til taks í hinum dreifðu byggðum með styttri viðbragðstíma en þekkist í dag.

6. Málefni eldra fólks. Endurskoða þarf þjónustuþörf við eldra fólk varðandi almennt heilsufar þar á meðal tannheilsu . Auka þarf skilvirkni heildarþjónustunnar og samþætta heimahjúkrun, félags- og tómstundaþjónustu auk sálgæslu og annars sem getur dregið úr einsemd aldraðra. Heilsugæslan þarf að nálgast eldra fólk fyrr á lífsleiðinni og miða þjónustu og úrræði við þarfir hvers og eins. Fjölga þarf þjónustuíbúðum og auka fjölbreytileika varðandi búsetuform, en einnig tryggja aðgengi að hjúkrunarheimilum þegar sjálfstæð búseta er ekki lengur möguleg. Boðið verði upp á úrræði við hæfi svo að eldra fólki verði gert kleift að búa sem lengst í eigin húsnæði. Horfa þarf til nýsköpunar og nýta ber betur sjálfstætt starfandi fyrirtæki á þessu sviði og tryggja betur sjálfsákvörðunarrétt eldra fólks og fjárhagslegt sjálfstæði þess.

Aðstæður eldra fólks og öryrkja fara ekki að öllu leyti saman í almanna-tryggingakerfinu. Endurskoða þarf lífeyrissjóða- og almannatryggingakerfi m.t.t. hagsmuna eldra fólks . Starfsl ok verði sveigjanleg og fólki gert kleift að starfa í fullu starfi eða hlutastarfi miðað við áhuga og færni en ekki eingöngu við aldur og tímasett starfslok. Margir hópar ljúka ekki starfsævinni með rík lífeyrisréttindi og nýta þarf skattkerfið annars vegar til að styðja við þessa hópa og auka svigrúm til atvinnuþátttöku án skerðinga, nema að um sé að ræða verulegar tekjur. Hætta ber að líta á greiðslur almannatrygginga sem bætur heldur stuðningskerfi sem byggir á réttindum. Þá þarf að draga úr skerðingu ellilífeyris vegna lífeyristekna og annarra tekna hvaðan sem þær koma.

7. Málefni fólks með skerta starfsorku. Sjálfstæðisflokkurinn vill endurskoða bætur almannatrygginga í heild og horfa til þess að öryrkjar hafi ávinning af því að afla sér atvinnutekna, svo og draga úr skerðingum vegna annarra tekna sem þeir kunna að hafa svo sem vegna eigin sparnaðar. Afnema þarf krónu á móti krónu skerðingu og hækka viðmiðið til að tryggja lágmarkstekjur og auka hvata til sjálfsbjargar.

Endurskoða þarf starfsemi Tryggingastofnunar ríkisins (TR) sem taki tillit til greiðslu örorkulífeyris þannig að hægt verði að gera samninga sem gefa öryrkjum hvata til vinnu sem tekur mið af starfsgetu hvers og eins. Hið opinbera, ríki og sveitarfélög, leiði slíka vinnu í samstarfi við aðila vinnumarkaðarins.

8. Málefni fatlaðs fólks á vegum sveitarfélaga . Almennt hefur tilflutningur þessa málaflokks frá ríki til sveitarfélaga skapað margvíslega erfiðleika m.a. í tengslum við fjármögnun þjónustunnar. Endurskoða þarf frá grunni fjármögnun sveitarfélaga/þjónustusvæða á þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir. Finna þarf leiðir til þess að sveitarfélög/þjónustusvæði geti sinnt þjónustu sinni eins og lög kveða á um. Mikilvægt er að endurskoða í því samhengi framlög til málaflokksins og hlutfall af útsvari sveitarfélaga sem rennur inn í málaflokkinn, þar sem í dag standa framlög ekki undir þjónustuþörf.

Auka ber sjálfstæði fatlaðra einstaklinga og þau sem búa við mikla skerðingu hafi val um að stýra sinni þjónustu sjálf m.a. með notendastýrðri persónulegri aðstoð (NPA).

9. Endurhæfing. Leggja ber áherslu á endurhæfingu og fjölga endurhæfingar-úrræðum fyrir þau sem eru með skerta starfsorku vegna sjúkdóma eða slysa. Öll sem verða fyrir skerðingu á starfsgetu fái tækifæri til starfsendurhæfingar þegar læknisfræðilegri meðferð og endurhæfingu er lokið. bo

Leitast þarf við að bjóða upp á fjölbreytt úrræði í heimabyggð, en um leið þarf að þróa úrræði þvert á sveitarfélög til að gæta jafnræðis í þjónustu og stuðla að hagkvæmni. Tryggja þarf að þau sem ekki fá endurhæfingu á opinberri stofunun, geti sótt þá þjónustu á almennum markaði með greiðsluframlagi frá ríkinu þegar slíkt á við.

10. Geðheilbrigðism ál. Þessi málaflokkur hefur verið vanræktur innan heilbrigðis- og velferðarmála. Um helmingur þeirra sem fara á örorku fyrir 35 ára aldur eru með geðsjúkdóm sem megin ástæðu. Leggja ber meiri áherslu á forvarnir í geðheilbrigðismálum og snemmtæka íhlutun og efla þarf fyrsta stigs þjónustu heilsugæslunnar á þessu sviði. Huga þarf sérstaklega að málefnum barna og unglinga og þau hafi greiðan aðgang að félagsráðgjöfum, hjúkrunarfræðingum og sálfræðingum í grunnskólum. Endurskoða þarf húsnæðismál geðdeildar LSH og undirbúa nýja byggingu þar sem staðarval og allt umhverfi og aðstaða henti betur skjólstæðingum, aðstandendum þeirra sem og starfsfólki.

Líta þarf á fíkn sem heilbrigðisvanda en ekki löggæsluvanda. Tryggja þarf meðferð og endurhæfingu fíknisjúklinga og auðvelda þeim endurkomu í samfélagið. content

11. Húsnæðismál. Að hafa þak yfir höfuðið er ein af grunnþörfum mannsins. Sjálfstæðisflokkurinn leggur áherslu á fjölbreytt og hagkvæm húsnæðisúrræði hvort sem það er í eigin húsnæði eða leiguhúsnæði.

Miklu máli skiptir að aðgerðir hins opinbera á sviði húsnæðismála, stuðli að nægu framboði húsnæðis, svo sem með auknu framboði byggingalóða. Auðvelda þarf ungu fólki að eignast eigið íbúðarhúsnæði, en einnig stuðla að því að myndast geti virkur leigumarkaður eins og þekkist víða í nágrannalöndum. Þannig verður til valkostur og valfrelsi enda vill Sjálfstæðisflokkurinn tryggja frelsi einstaklingsins til að ákveða ráðstöfun sinna fjármuna.

12. Nýsköpun og nýjungar í velferðarþjónustu . Styðja þarf vel við fjárfestingar vegna nýsköpunar í velferðarþjónustu og nýtingu heilbrigðistækni og stafrænna lausna. Slíkt eykur hagkvæmni og bætir þjónustu í heilbrigðiskerfinu. Opinberir aðilar þurfa að fjárfesta á þessu sviði ekki síður en á sviði húsnæðismála og almennra tækjakaupa.

13. Útflutningstekjur af heilbrigðis- og líftækni. Margvísleg tækifæri eru í auknum útflutningstekjum af þekkingu og sérstöðu Íslands á sviði heilbrigðis- og líftæknivísinda. Á Íslandi eru starfandi nokkur öflug heilbrigðis- og líftæknifyrirtæki í fremstu röð á sínu sviði í heiminum auk þess sem heilbrigðiskerfiskerfið býr yfir vel menntuðu starfsfólki með víðtæka þekkingu.

Með samstarfi heilbrigðisstofnana og hugvitsdrifinna fyrirtækja á sviði heilbrigðis- og líftækni má byggja upp nýja atvinnustarfsemi þar sem hugvit, nýsköpun og vel menntað starfsfólk eykur hagvöxt og útflutningstekjur og stuðlar samhliða að aukinni hagkvæmni og skilvirkni heilbrigðiskerfisins hér á landi.

Samantekt og framtíðarsýn

Samantekt og framtíðarsýn.

Sjálfstæðisflokkurinn vill móta nýja velferðar- og heilbrigðisstefnu á br eiðum grunni með það markmið að heilbrigðis-og velferðarkerfið á Íslandi verði í fremstu röð. Til þess að svo verði þarf að nýta bæði tækifæri í opinberum rekstri og einkarekstri með framtíðarsýn sem tekur til menntunar heilbrigðisstarfsfólks, tækniþróunar og þarfa sjúklinga. Efla sérstaklega forvarnir, endurhæfingu og geðheilbrigðisþjónustu.

Endurskoða þarf lífeyris- og almannatryggingakerfið m.t.t. hagsmuna eldra fólks og öryrkja. Aðstæður eldra fólks og öryrkja fara ekki saman og því þarf að skoða breytingar á greiðslum til þessa hópa sérstaklega. Koma þarf til móts við þá sem búa við kröpp kjör og skapa svigrúm til atvinnuþátttöku eldra fólks og öryrkja hvort heldur í hlutastarfi eða fullu starfi án verulegrar skerðingar. Einnig þarf að tryggja sveigjanleg starfslok.

Nýta þarf einkaframtakið mun betur á sviði heilbrigðisþjónustu og fjárfestinga. Sjúkratryggingar Íslands verða að rækja betur sitt hlutverk og sjúklingar og heilbrigðisstarfsfólk þarf að hafa fleiri en einn valkost þegar kemur að sjúkrahússtarfsemi og almennri heilbrigðisþjónustu. Ganga þarf frá samningum við rekstraraðila í heilbrigðisþjónustu og skapa traust og vinnufrið. Langir biðlistar og tvöfalt heilbrigðiskerfi er ekki ásættanlegt því allir eiga að njóta góðrar þjónustu án tillits til efnahags eða þjóðfélagsstöðu.

Landsbyggðarfólk þarf að búa við samgönguöryggi og aðgengi að heilbrigðis- og velferðarþjónustu eins og best verður á kosið . Þróa þarf tækni og tækifæri til að nýta rafrænar/stafrænar lausnir. Samningar þurfa að liggja fyrir um kaup á þjónustu við sjúkrastofnanir og sérfræðinga á sviði heilbrigðis- og velferðarþjónustu fyrir alla landsmenn og jafnræði skal ríkja á milli landsbyggðar og höfuðborgarsvæðisins.

Nýsköpun í velferðar- og heilbrigðisþjónustu mun stuðla að aukinni hagkvæmni og gæðum í rekstri og tækifærum til aukinna útflutningstekna . Við menntun heilbrigðisstarfsfólks, vísindarannsóknir og fjárfestingu er þörf á fjölbreyttum rekstrarformum og fleiri atvinnutækifærum, m.a. til að auka áhuga ungs fólks. Virkjun bæði einkaframtaks og ríkisreksturs á sviði nýsköpunar, fjárfestinga og reksturs í heilbrigðis-, velferðarþjónustu mun stuðla að auknum útflutningstekjum og hagvexti.

Stefnuráð byggðarsamlaga, Landnýting, góðar greinar og pistill Bergþór, Kyrrstaða

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Sat, 04 Mar 2023 01:55:51 GMT

Morguninn hófst á góðum fundi í stefnuráði byggðarsamalaga sem snýst aðalega um stefnumörkun fyrir þau byggðarsamlög sem sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu reka, aðallega Sorpu og Strætó en reyndar einnig Slökkviliðið. Í dag var umræðan um Sorpu og framhald verður á þeirri umræðu á næsta fundi.

Svo var fundur með okkur félögunum í Landnýtingu ehf sem erum að vinna að verkefnum sem snúa að því að koma meiri hreyfingu á útflutning grænmeti, bæði ylræktar og útiræktar, kornræktar o.fl. Þar liggja mikil tækifæri. En hrós dagsins fær Bergþór Ólason fyrir ágætan pistil um nokkur viðfangefni sumra stjórnmálaflokka á alþingi og borgarstjórn. Þó ég sé ekki samflokksmaður Bergþórs fær hann hrós dagsins.

En með því er ekki verið að gera minna úr ítrekuðum skrifum Elíasar Elíassonar, verkfræðings, um fyrirbærið borgarlinu, Vilhjálms Þ. Vilhjálmssonar f.v. borgarstjóra um stjórnleysi borgarinnar á fjölmörgum sviðum og ofurþéttingu byggðar í háum byggingum með of fá bílastæði og Helga Áss Gretarssonar um skortstefnu meirihlutans í bílastæðamálum. Ég þekki fjölda eldra fólks sem fer ekki lengur nálægt miðborginni og þurfa að keyra hring eftir hring í leit að bílastæði nema tilneydd vegna jarðafara í Dómkirkjunni eða bráðnauðsynlegra ferða. Bílakjallari Ráðhússins er oft orðin fullur. Það er ekki eitt, helur allt sem mætti gera miklu betur.

Gámurinn sem breytti heiminum

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Thu, 02 Mar 2023 00:10:15 GMT

Það er athyglisvert að Áslaug Arna, háskóla, iðnaðar og nýsköpunarráðherra tekur gámavæðinguna og frumkvöðul hennar sem dæmi um nýsköpun og umbyltingu í flutningatækni sem Malcom McLean innleiddi. Það verkefni tók marga áratugi að þróast eins og hér á landi.

Mér er þetta hugleikið vegna þess að á árunum 1977-1979 þegar ég höf störf að loknu háskólanámi voru mjög skiptar skoðanir innan Eimskip sem þá var (og er enn) leiðandi fyrirtæki í sjóflutningum hér á landi. Það var ekki fyrr en Hörður Sigurgestsson kom til starfa sem forstjóri og hann tók af skarið. Ég hafði þá unnið skýrslu um það hvernig fækka mætti skipum og stækka þau um helming og kallaði skýrsluna "Plan for Survival". Við unnum saman í 20 ár og fyrst árin eftir að hann byrjaði hófst umbreytingin yfir í gámaflutninga. Keppinautur okkar hélt nokkuð fast í brettaflutningatækni milli Íslands og útlanda sem augljóslega var ein af mörgum ástæðum þess að reksturinn gekk illa hjá þeim og þeir hættu starfsemi árið 1985.

Í dag er þetta algjörlega ráðandi flutningamáti í öllum stykkjavöruflutningum og frystiflutningum (í fyrstigámum) til og frá landinu. Án þess að hafa frumkvöða, leiðtoga og stjórnendur með menntun og skilning á mikilvægi nýrrar tækni hefðum við dregist aftur úr og erlend fyrirtæki jafnvel komið inn á markaðinn. Núna í dag erum við með gríðarlega öflugt flutningafyrirtæki Eimskip í leiðandi stöðu, en reyndar einnig tvö önnur Samskip og Smyril-line sem eru einnig í gámaflutingum. Smyrl-line með nýja tækni Roll on Roll of (RO/RO) til og frá Þorlákshöfn sem er afar góður og mikilvægur viðbótarkostur í bílaflutningum og ýmsum varningi sem fer á hjólum um borð og frá borði. Flýtir allir lestur og lestun.

Þróunin í þessum geira er hæg miðað við ýmsar aðrar greinar, sem er út af fyrir sig eðlilegt, en mikilvægt að við stöndum okkur vel í þessari líflínu aðfanga til landsins og útflutnings. Með sama hætti og flugsamgöngur hafa verið lykilatriði í að byggja upp ferðaþjónustu og skapa öflug tengsl fyrirtækja hér á landi við útlönd í vestur og austur með mörg flug á dag til fjölmargar borga. Þar koma nýja flugvélar við sögu eins og ný skip, en enn sitjum við farþegarnir í sætum, þar sem reyndar aðeins hefur verið þrengt að okkur en þurfum ekki enn að standa.

Viðtal við Alexöndru Briem, formann umhverfis- og skipulagsráðs Reykjavíkur um bílastæðamál í Brautarholti og nágrenni

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Mon, 27 Feb 2023 23:44:53 GMT

Fyrir helgi birtist grein í Morgunblaðinu þar sem Jón Þorsteinn Gunnarsson íbúi í Skipholti í Reykjavík var að velta upp þeirri spurningu hvernig bílastæðamálum yrði háttað við nýbyggingar í Brautarholti 16-20 þar sem eru að verða tilbúnar 64 íbúðir.

- Jón telur eðlilegt að nýjum íbúum þessara íbúða muni fylgja einhverjir tugir bíla sem hann og aðrir í nágrenninu hafa áhyggjur af að muni verða lagt í nálægum götum vegna skorts á stæðum við nýju húsin.

- Í síðdegisútvarpi Rásar 2, 27.febrúar var rætt við Alexöndru Briem formann umhverfis- og skipulagsráðs um uppbyggingu og skipulagsmál í Brautarholtinu. Hér er tengill inn á þetta fróðlega viðtal sem hver og einn getur svo dæmt um hversu vel það kemur út fyrir skipulagsyfirvöld í Reykjavík. Þetta byrjar á mín. 10.24 og er til min 21.36. (um það bil 11 min viðtal) Hún kemur aðeins inn á næturstrætó í lokin. Ekki var gengið hart að Alexöndru með spurningum eins og t.d. ef nokkrir eru að koma í heimsókn í kaffi eða jafnvel 10 manns eða fleiri í afmælisboð, hvar þeir ættu að leggja sínum bílum. .

- Link inn á viðtalið á RUV 2 í síðdegisútvarpinu er hér að neðan og endilega hlustið.

https://www.ruv.is/utvarp/spila/siddegisutvarpid/23825/7h2ifk?fbclid=IwAR0hkYbDQ58lZMkqQ4f0XVjeVQEOPxAerJp8grBhgYbKg0IZlY0ZpSoVooY

Laugardagsfundur Varðar. Marta Guðjónsdóttir í heimsókn

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Sat, 25 Feb 2023 22:33:29 GMT

Fjölmennur og vel heppnaður fundur í Valhöll í dag með Mörtu Guðjónsdóttur, borgarfulltrúa. Fjallaði um Samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins og hversu nauðsynlegt er að endurskoða hann frá grunni. Fjölmörg atriði sem þarfnast skoðunar, fjármál, tæknileg útfærsla, framkvæmdahraði o.fl. o.fl. Margar góðar ábendingar komu fram og áhersla á að flokkurinn fylgdi málinu eftir í borgarstjórn.

Vefútsending hjá Economist um stríðið í Úkraínu 24.febrúar 2023.

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Fri, 24 Feb 2023 13:27:22 GMT

Vefútsending hjá Economist um stríðið í Úkraínu 24.febrúar 2023.

Stríðinu ekki lokið þótt hernaðurinn hætti.

Það hefur tekið langan tíma að ná því sem Úkraínumenn hafa náð til baka af Rússum. Úkraínumenn munu ekki gefast upp þótt stuðningur vesturlanda minnki.

Rússar í veikri stöðu og hafa misst mikið af fólki og tækjabúnaði.

Rússar eru í mjög veikri stöðu og allt tal um að Rússar hafi mikið varlið er afar ólíklegt. Þeir eru í vandræðum með skotfæri. Það er mjög ólíklegt að Rússar komist neitt áfram og lagast ekkert í vor og sumar og frekar að Úkraína styrki sína stöðu. Rússar hafa gætu verið að misst um helming allra sinna skriðdreka eða um 1.000 skriðdreka og þeir eiga erfitt meða að byggja þann flota aftur upp hratt. Um 1.000 hermenn hafa annað hvort fallið eða slasast illa þá daga sem stríðið stendur sem hæst.

Hverjir munu styðja Úkraínu og hvað lengi?

Úkraína mun fara verlega í að sækja fram og tíminn vinnur flekar með þeim

Zelensky mjög sterkur leiðtogi jafnt innávið sem útávið.

Pútín gerði mikil mistök

Markmið Rússa var augljóst, en þeim urðu á hrapaleg mistök og nú predika þeir heima fyrir að Vesturveldin með stuðningi Úkraínumanna hafi ráðist á Rússa. Þeir telja sig „eiga Úkraínu“ m.a. vegna sögulegra ástæðna. Pútín þykist vera í vörn, hafi verið þvingaður i stríð eins sem er svipaður boðskapur og Hitler notaði. Hann talar um þetta eins og hann sé að bjarga Rússlandi og reynir að normalisera stríðið. Hann vill að fólkið sætti sig við þetta og styðji það að halda áfram eins lengi og þarf. Hann talar um að allt gangi vel. Hann vonast til að Vesturlönd gefist upp og þá verði hægt að semja. Samningar við Pútín mun aftur á móti ekki halda eins og reynslan sýnir.

Staðan í Rússlandi mun versna á þessu ári.

Úkraína hefur nægan mannskap til að berjast áfram. Rússar hafa gangsett 300-500 manns í stríðið og hafa því einnig mikinn mannskap. Það sem skiptir máli er aftur á móti leadership, baráttuvilji og þjálfun hermanna og tækjabúnaður. Þar hefur Úkraína forskot og ekkert sem bendir til þess að þeir tapi stríðinu. Notkun kjarnorkuvopna skyldi samt aldrei útiloka en það gerist ekki nema í mikilli nauðvörn og ekki talið líklegt.

Stjórnleysi Reykjavíkurborgar verður sífellt meira ógnvekjandi

Fri, 24 Feb 2023 11:43:50 GMT

Eftir að hafa kynnst betur stjórnun Reykjavíkurborgar, hef ég sannfærst betur um hversu mikilla úrbóta er þörf. Borgaryfirvöld hafa misst stjórn á mörgum meginþáttum í rekstri borgarinnar og traust og tiltrú almennings hefur aldrei verið minni. Eitt dæmi af mörgum eru óafturkræfar breytingar á samgöngum og skipulagi borgarinnar, sem skerða munu lífsgæði íbúa og samkeppnishæfni atvinnulífs nái þær óbreyttar fram að ganga.

Umferðatafir kosta almenning og fyrirtæki tugi milljarða á ári

Það sem við upplifum daglega eru vaxandi umferðatafir og aukin orkusóun og mengun vegna þeirra. Þetta ástand mun bara versna á næstu árum. Ekki hefur verið staðið við úrbætur á fjölmörgum sviðum og vanmat er i gangi á mikilvægi bilsins fyrir almenning og fyrirtæki.

Í stað þess að hafa hægrisinnaðan borgaraflokk í leiðtogahlutverki, sitjum við uppi með „borgararlínuflokk“, sem hefur þrengt að bifreiðaumferð, sker niður bílastæði og hvetur til byggingu hábyggðra íbúðablokka við umferðagötur, helst þannig að fólk geti heilsað nágrannanum í næsta húsi með handabandi út um gluggann.

Borgarlína. Hvaða klisja er það?

Í framhaldi af undirritun Samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins hefur Reykjavíkurborg lagt áherslu á ákveðna útgáfa af borgarlínu, með miðjusettum akreinum og fækkun akreina og bifreiða.

Einu sinni var talað um að borgarlína yrði á teinum, svo var rætt um mismunandi farartæki á hjólum, en núna eru þetta lengri liðvagnar og styttri þegar með þarf og eru miðjusettir á flestum götum, akreinum fækkað og jafnvel bílaumferð alveg lögð af á sumum götum. Borgin fylgir þessu eftir með ríkisfyrirtækinu Betri samgöngur ohf. með beitingu skipulagsvalds, oft gegn mikilvægum samgöngubótum. Ekkert er hlutstað á þá sem hafa komið með hugmyndir um hagkvæmari útfærslu á borgarlínu og þöggun er í gangi.

15-20 ára bið eftir betri almenningssamgöngum

Borgarlína er eitthvað töfraorð sem búið er að innræta hjá mörgum, en uppbygging hennar tekur a.m.k 15-20 ár og kallar á uppskurð á stórum hluta vegakerfis höfuðborgarsvæðisins. Það mun almenningur, og reyndar varla Vegagerðin heldur, sætta sig við enda færu þarna forgörðum gríðarleg verðmæti í núverandi vegakerfi. Er þá ótalinn gríðarlegur óbeinn kostnaður sem þetta óráð mun valda með áralöngum umferðatöfum á öllum helstu samgönguæðum og erfiðleikum í snjómokstri.

Þá virðist talsverð upplýsingaóreiða vera til staðar um borgarlínuna. Framkvæmdastjóri Betri samgangna ohf. hefur sem dæmi nefnt að aðeins 20 mínútur muni taka að ferðast með borgarlínunni frá Keldnahverfi niður á Lækjartorg. Það verður að teljast afar ólíklegt miðað við þá hægferð sem borgarlínan mun keyra á og mikinn fjölda stoppistöðva.

Klárum samgöngumálin með hraði

Besta og einfaldasta leiðin að mati margra sérfræðinga á þessu sviði væri létt borgarlína sem snýst í megindráttum um að gera strætósamgöngur betri, m.a. með því að fjölga rauðum strætóakreinum hægra megin á akstursbrautum og fjölga ferðum. Fá betri og umhverfisvænni vagna, betri biðskýli og þjóna betur þörfum íbúanna. Þá tekur létta línan aðeins 3-5 ár i framkvæmd og með öllu því fjármagni sem sparast mætti fá hraðar mun betri almenningssamgöngur og afgreiðslukerfi sem afgreiddi farþega á augabragði og hægt væri að klappa fyrir. Einnig þarf að losa Miklubrautina við flest öll umferðaljós með 1-2 mislægum gatnamótum og stokkum eða göngum og málið er leyst.

Keldnalandið

Eitt af undarlegri skipulagsmálum í Reykjavík var að ríkisjóður afhenti Betri samgöngum ohf. 116 hektara Keldnaland og Keldnaholt til eignar og er það metið sem 15 milljarða framlag til samgöngusáttmálans. Þar sem ríkið á 75% í Betri samgöngum ohf. (annað í eigu sveitarfélaga, mest Reykjavíkur) var ríkisvaldið að afhenda landið að mestu sjálfu sér. Þurftum við enn eitt svona ríkisfyrirtæki?

Ríkið hefur falið þessu félagi, sem er með gamalgróna Sjálfstæðismenn sem formann og framkvæmdastjóra, að annast skipulag og sölu svæðisins í þágu núverandi borgarstjórnarmeirihluta í Reykjavík. Betri samgöngur ohf. ætla svo að græða sem mest á sölu landsins og nýta fjármunina sem fást til framkvæmda á hinum fokdýra samgöngusáttmála. Óttast má að skipulag svæðisins snúast mest um peningalegan gróða, en ekki skipulagshagsmuni borgarbúa.

Stjórnun snýst um að ávinna sér traust

Eitt það mikilvægasta í stjórnun er að ávinna sér traust. Traust og virðing íbúa Reykjavíkur til borgarstjórnar hefur dalað verulega samkvæmt nýjustu könnunum enda hafa loforð fyrir kosningar verið svikin; - þau umtöluðustu snúa að leikskólamálum, skipulagsmálum og samgöngumálum að ógleymdum fjármálum. Sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu og ríkið þurfa hagkvæmar lausnir strax næstu árin og bráðnauðsynlegt er að endurskoða samgöngusáttmálann eins og borgarstjórnarflokkur Sjálfstæðisflokksins lagði til í sínum kosningaloforðum fyrir tæpu ári.

Boltinn er hjá borgarfulltrúum Sjálfstæðisflokknum að sækja fram og borgarbúar vita að aðeins einn flokkur getur breytt stöðunni.

Greinin birtist í Morgunblaðinu 23.2.2023

Brúðkaup Sigurlaugs Þorkelssonar og Jódísar Dagnýjar Vilhjálmsdóttur

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Thu, 23 Feb 2023 23:33:13 GMT

Sonur okkar Silli Sigurlaugur Þorkelsson og Jódís Dagný Vilhjálmsdóttir giftu sig í Garðakirkju 23.02.2023. Á myndinni auk okkar Kristín Vignisdóttir og brúðhjónanna og dætra þeirra Sæunnar Söru og Snædísar eru foreldrar Jódísar, Agnes Margret og Vilhjálmur Jónsson . Til hamingju kæru brúðhjón og megið þið eiga yndislega og hamingjuríka framtíð.

Hjá Sahara að læra á Duda heimasíðukerfið

thorkellsig@gmail.com (Þorkell Sigurlaugsson) — Wed, 22 Feb 2023 12:09:27 GMT

Var í heimsókn hjá Stefáni hjá Sahara að læra á uppsetningu heimasíðunnar sérstaklega dagbókar og greina. Vonandi verða lesendur ánægðir að fá reglulega greinaskrif mín og dagbókafærslur öðru hvoru hér á heimasíðuna.

Heimtilbúinn vandi Reykjavíkurborgar

Sun, 13 Mar 2022 20:10:19 GMT

Reykjavík er að mörgu leyti draumahöfuðborg. Þessi smávaxna stórborg hefur flest það sem stærri systurborgir hafa upp á bjóða í menningu og afþreyingu – leikhús, tónlist, myndlist og urmul af frábærum veitingastöðum og öðrum menningartengdum stórborgargæðum. Vissulega er þetta smærra í sniðum en í alvöru stórborgum, ef svo má segja, en Reykjavíkurborg vegur það frábærlega upp með stuttum vegalengdum og góðu aðgengi, svo að fátt eitt sé nefnt af kostum smáborga.

Stóra samgönguslysið í Reykjavík

Borgir stækka á grundvelli þeirra öflugu hagkerfa sem borgarsamfélög mynda og gerir þeim kleift að bjóða borgarbúum margs konar og eftirsóknarverð lífsgæði. Á móti koma þeir ókostir sem þéttbýlið elur af sér og birtast ekki hvað síst í sígildum stórborgarvanda sem núverandi borgarstjórn hefur tekist að skapa tengdum sorphirðu og samgöngum. Stóra samgönguslysið sem borgarstjórn Dags B. Eggertssonar hefur alið af sér er þrenging bílaumferðar og fækkun bílastæða. Bíllinn er síður en svo að hverfa. Almenningssamgöngur þarf að bæta án þrengingu bílaumferðar. Nú þegar er búið að valda miklum skaða og þarf að vinna það til baka.

Sorphirða í djúpum skít

Enda þótt Reykjavík sé ekki fjölmennari en meðalstórt úthverfi við Lundúnaborg, hafa sígild stórborgarvandamál verið að festa sig í sessi. Vaxandi ónægja er í kringum sorphirðumálin, bæði við fyrirtæki og heimili og einnig í almenningsrými borgarinnar. Vel má vera að það geti verið skynsamlegt að fækka tunnum í sumum tilvikum og fjölga í öðrum sem lið í umhverfis- og loftsmálum. Það breytir því þó ekki að sorphirðan sjálf og sorpförgunin verður af augljósum ástæðum að vera í lagi. Hvorki sorphirðan né sorpförgunin er þó í lagi, sem er sárar en tárum tekur fyrir ekki stærra borgarsamfélag en Reykjavík er. Hvers vegna Reykjavíkurborg getur ekki fargað sorpi á sama umhverfisvæna hátt og gert er í hinum norrænu höfuðborgununum er hreinasta ráðgáta. Fordómar og þekkingarleysi vinstri meirihlutans gæti skýrt þetta að einhverju leyti. Nægir að vísa í dapurleg örlög Gæju í þeim efnum. Á heildina litið mætti því segja að sorphirða í Reykjavíkurborg sé í „djúpum skít“.

Samgöngur í enn verri hnút

Ef litið er til samgöngumálanna, þá standa málin þar í enn verri hnút en sorphirðumálin. Umferðartafir valda fyrirtækjum og launafólki milljarðakostnaði á ári hverju, svo að ekki sé minnst á þann skaðlega útblástur sem sleppur út af óþörfu þar sem hægagangurinn og stopp og start í umferðinni á endalausum umferðaljósum. Þessar umferðartafir má að mestu leyti rekja til framkvæmdastopps og afturhalds í skipulagsmálum. Hefði upphaflegum skipulagsáætlunum verið fylgt eftir væru 80-85% minni tafir en við glímum við í dag, við gætum sparað tugi tonna í eldsneytiskaupum og hlíft loftslaginu við þúsundum tonna af CO2 sleppur út. Að þessi þróun eigi sér stað á vinstrivakt núverandi borgarstjórnarmeirihluta er með ólíkindum miðað við öll loforðin um græna og umhverfisvæna borg. Þetta gerir umferðarmálin jafnframt að einu stærsta loftslagsmáli borgarbúa í dag.

Losum okkur við þennan heimatilbúna vanda

Reykjavík var til skamms tíma lítil stórborg með helstu kosti stórborgarinnar, en samt laust við helstu ókostina. Því miður er því ekki lengur að heilsa, aðallega vegna þess að núverandi meirihluti hefur misst grunntökin í skipulagsmálum. Þessari þróun þarf að vinda ofan af. Þessi litla stórborg hefur enn allar forsendur sem þarf til að veita helstu og eftirsóknarverðustu lífsgæði stórborgarinnar, án þess fórnarkostnað sem íbúar stórborga hafa þurft að sætta sig við. Staðreyndin er sú að Reykjavík getur gert svo miklu betur og losað sig við bróðurpartinn af heimatilbúna vandanum í sorphirðumálum og samgöngumálum.

Hvernig getum við stöðvað fyrirtækjaflóttann?

Fyrirtækjaflótti frá Reykjavík hefur færst í vöxt

Ónægja fyrirtækjaeigenda við Laugaveg og nágrenni hefur sýnileg undanfarin ár og tengist ekki hvað síst því markmiði vinstrimeirihlutans að gera einkabílinn útlægan úr miðborginni. Nú bregður hins vegar svo við að óánægjan hefur breiðst út til annarra fyrirtækjaheilda, og reyndar ekki aðeins á meðal fyrirtækja. Ríkisstofnanir virðast einnig hugsa sér til hreyfings með flutningi yfir í nágrannasveitarfélög borgarinnar. Þessi þróun vekur upp ýmsar spurningar. Hvað veldur þessum flótta og hvernig má bregðast við þessari alvarlegu þróun?

Hverjar eru helstu ástæður fyrirtækjaflóttans?

Nokkrar meginástæður eru fyrir fyrirtækjaflóttanum. Ákefðin sem ríkt hefur í þéttingu íbúðarhverfa virðist hafa byrgt borgaryfirvöldum sýn á öðrum sviðum skipulagsmála. Úthlutanir atvinnulóða hafa verið í lágmarki og húsnæðismál fyrirtækja eru í sama ólestri og almenni húsnæðismarkaðurinn í Reykjavík. Einkabílaandúðin, sem borgaryfirvöld hafa því miður einnig orðið ber að, bætir ekki úr skák og yfirlýsingar um frekari þrengingar að einkabílnum geta vart talist aðlaðandi framtíðarsýn fyrir mörg fyrirtæki. Þá er engu líkara, en að vinstrimeirihlutanum láti sér afkomu og áhyggjur fyrirtækja í léttu rúmi liggja. Samskipti borgaryfirvalda við fyrirtæki einkennast í það minnsta af tómlæti ef ekki áhugaleysi í þeirra garð. Það er því ekki nema von, finnist fyrirtækjum þeim ekki lengur til setunnar boðið í Reykjavík.

Hvað er til ráða?

Við þurfum nýjan meirihluta í borgarstjórn, meirihluta sem kann að meta fyrirtækin í borginni að verðleikum, sem gerir ráð fyrir þeim í borgarsamfélaginu og kortleggur þarfir þeirra með tilliti til skiplagsgerðar. Við þurfum nýjan meirihluta sem lætur ekki einn þátt skipulagsmála byrgja öðrum mikilvægum þáttum sýn og leitar jafnvægis í skipulagsþróun borgarsamfélagsins. Þurfum að byggja upp á nýju landi Geldinganes, Álfsnes, Kjalarnes, Keldnalandi og Keldnaholti og meira í Úlfarsárdal. Og síðast en ekki síst þurfum við nýjan meirihluta sem telur sig ekki hafinn yfir það að eiga samtal fyrirtækin í borginni og spyrja hvað gera megi betur í þjónustunni við þau.

Þjónusta Reykjavíkurborgar við hreyfihamlað fólk og elstu íbúana

Tue, 01 Mar 2022 13:43:21 GMT

Ég hef lengi látið mig varða málefni hreyfihamlaðra með aðild að Sjálfsbjörg og sem formaður Sjálfsbjargarheimilisins 2008-2014. Árið 2015 var Ferðaþjónusta fatlaðra komin í mikið óefni þegar hún var flutt yfir til Strætó.

Reykjavíkurborg réði ekki við þetta

Ég var þá í vinnuhóp ásamt fulltrúum Þroskahjálpar, Strætó, Reykjavíkurborgar o.fl. til að koma ástandinu í betra horf. Hef ekki fylgst með því að undanförnu, en aksturþjónusta fatlaðs fólks fékk nýlega nafnið Pant akstur. Nýir litir og nýtt nafn. „Rebranding“ eins og sagt er á góðri íslensku.

Eftir áratuga umkvartanir þurfti stóreignamann í hjólstól til að opna betur augu og veski Reykjavíkurborgar fyrir ýmsu sem var ábótavant í aðgengismálum í miðborginni og styðja hana fjárhaglega til að ráðast í verkefnið. Borgin var römpuð upp á framkvæmdahraða sem hvorki fyrr eða síðast hefur sést í tíð núverandi borgarstjórnar.

Reynsla mín og annarra er ávallt hin sama. „Ekkert um okkur án okkar!“

Flókið kerfi og lítið samráð

Sama gildir um þarfir aldraðra íbúa. Þeim fer hratt fjölgandi og mikilvægt að náin tengsl séu milli aldraðra íbúa borgarinnar og borgarkerfisins. Oft vantar mikið upp á það einkum hvað varðar aðgengi að upplýsingum og þjónustu. Kerfi Reykjavíkurborgar er flókið og mikið skortir upp á samráð og gott aðgengi að upplýsingum. Hvaða réttindi hef ég, hvar fær ég upplýsingar? Hvaða réttindi hefur fólk sem þarf á þjónustu borgarinnar að halda eins og aldraðir og fatlaðir? Þyrfti ekki að koma upp nokkurs konar þjónustugátt eða þjónustufulltrúum eins og sumar fjármálastofnanir hafa gert. Hér þarf að endurskoða hlutina frá grunni með það fyrir augum að greiða fyrir samskiptum, auðvelda aðgengi að þjónustu og losa um símabiðraðir. Biðraðir fólks í viðkvæmri eða erfiðri stöðu eftir grunnþjónustu eru ekki í lagi!

Borgin er þjónustustofnun, sem þarf að huga sérstaklega vel að því að veita íbúum skjóta og skilvirka þjónustu og aðstoð. Opna þarf greiðari leið fyrir fólk að upplýsingum innan borgarkerfisins og borgarstarfsmenn að leita til íbúanna með upplýsingar og samráð svo að þjónustan komi að réttu gagni.

Þorkell Sigurlaugsson, óskar eftir 2. sæti á prófkjörslista

Sjálfstæðisflokksins 18-19. mars. n.k.

Velferðin í Reykjavík

hgjonasdottir@gmail.com (Helga Guðrún) — Tue, 01 Mar 2022 13:08:20 GMT

Velferð íbúa í Reykjavík verður eitt af þeim málum sem ég vil sinna sem borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík. Rekstur velferðarmála er einn sá mikilvægasti og skiptir sköpum fyrir lífsgæði almennings í borginni, einkum eldra fólks og barna. Þetta er jafnframt umfangsmesti og kostnaðarsamasti útgjaldaliður borgarinnar næst á eftir skólamálum.

Sem formaður velferðarnefndar Sjálfstæðisflokksins sem kosin var á síðasta landsfundi höfum við í nefndinni lagt mikla vinnu við ályktun í velferðarmálum sem að hluta til var tekin inn í ályktun flokksráðsfundar í september á síðast ári. Nú fæ ég tækifæri til að sinna þessum áhersluatriðum hjá Reykjavíkurborg og stuðla að samvinnu við ríkisvaldið í þessum málum.

Forvarnir

Efla þarf forvarnir í félagsþjónustu, heilbrigðisþjónustu og skólum. Styrkja þarf samvinnu almennings, frjálsra félagasamtaka og félags- og heilbrigðiskerfis og tryggja aðgengi að stuðningsúrræðum. Leggja ber áherslu á snemmtæka aðstoð á unga aldri og tryggja rétta þjónustu á réttum stað og koma þannig meira í veg fyrir lífsstílstengda sjúkdóma, örorku og jafnvel sjálfsvíg.

Endurhæfing

Leggja ber áherslu á endurhæfingu og fjölga endurhæfingarúrræðum fyrir þá sem eru með skerta starfsorku vegna aldurs, sjúkdóma eða slysa. Allir sem verða fyrir skerðingu á starfsgetu fái tækifæri til starfsendurhæfingar þegar læknisfræðilegri meðferð og endurhæfingu er lokið. Hlutverk, verkaskipting og samvinna ráðuneyta þarf að vera betur skilgreind, en flest ráðuneyti koma að endurhæfingu í mismunandi miklu mæli.

Geðheilbrigðismál

Geðheilbrigðismál eru mjög vanræktur málaflokkur innan heilbrigðis- og velferðarmála bæði hvað varðar húsnæði og þjónustu. Um helmingur þeirra sem fara á örorku fyrir 35 ára aldur eru með geðsjúkdóm sem megin skýringu. Leggja bera mun meiri áherslu á forvarnir í geðheilbrigðismálum og snemmtæka íhlutun og efla þarf fyrsta stigs þjónustu heilsugæslunnar á þessu sviði. Huga þarf sérstaklega að málefnum barna og unglinga hvað þetta varðar. Th

Næsta spítalabygging

Fara þarf í staðarval á nýjum spítala á höfuðborgarsvæðinu. Í tengslum við heildaruppbyggingu Landspítala Miklar breytingar verða í velferðarþjónustu og samtímis þarf að huga að framtíðaraðstöðu fyrir aðra mögulega sjúkrahúsþjónustu og – byggingu á höfuðborgarsvæðinu á næstu áratugum. Reykjavíkurborg getur farið í greiningu á slíkri þörf í samstarfi við heilbrigðisyfirvöld og sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu og sjálfstætt starfandi heilbrigðisstofnanir og fyrirtæki. Sjálfstætt starfandi heilbrigðisstarfsfólk og heilsugæslan geta farið í nánara samstarf enda eiga ekki öll mál að lenda inn á skurðarborði Landspítala.

Ekki er ásættanlegt til framtíðar, m.a. vegna öryggishagsmuna, fjölbreytni og sérhæfingar fyrir starfsfólk og sjúklinga, að eingöngu eitt ríkisrekið sjúkrahús sé starfandi á höfuðborgarsvæðinu og það þurfi að sinni allri sjúkrahúsþjónustu.

Málefni eldri íbúa

Endurskoða þarf þjónustuþörf við eldri borgara varðandi almennt heilsufar. Samþætta má betur heimahjúkrun, félags- og tómstundaþjónustu auk sálgæslu og annars sem getur dregið úr einsemd aldraðra. Heilsugæslan þarf að nálgast eldra fólk fyrr á lífsleiðinni og miða þjónustu og úrræði við þarfir hvers og eins. Nokkurs konar millistig þarf að vera til milli hjúkrunarheimila og að dvelja heima.

Málefni fólks með skerta starfsorku

Sjálfstæðisflokkurinn vill endurskoða bætur almannatrygginga í heild og horfa til þess að öryrkjar njóti þess og hafi ávinning af því að afla sér tekna og aðrir sem það ekki geta geti lifað mannsæmandi lífi. Fara þarf fram starfsgetumat sem taki tillit til greiðslu örorkulífeyris og hægt væri að gera samninga sem gefa öryrkjum hvata til vinnu sem tekur mið af starfsgetu hvers og eins.

Húsnæðismál

Sjálfstæðisflokkurinn leggur áherslu á öruggt íbúðahúsnæði hvort sem það er í eigin húsnæði eða leiguhúsnæði. Það er velferðarmál og ein af grunnþörfum mannsins og leggja ber áherslu á fjölbreytt og hagkvæm húsnæðisúrræði. e

Einnig þarf að stuðla að því að myndast geti virkur leigumarkaður eins og þekkist víðast hvar í nágrannalöndum. Þannig verður til valkostur og valfrelsi enda vill Sjálfstæðisflokkurinn tryggja valkosti og frelsi einstaklingsins til að ákveða ráðstöfun sinna fjármuna.

Nýsköpun og nýjungar í velferðarþjónustu

Nýsköpun í velferðarþjónustu og nýtingu heilbrigðistækni og stafrænna lausna getur aukið hagkvæmni og bæta þjónustu í heilbrigðiskerfinu. Opinberir aðilar þurfa að fjárfesta mun meira á þessu sviði ekki síður en á sviði húsnæðismála og almennra tækjakaupa.

Útflutningstekjur af heilbrigðis- og líftækni

Síðast en ekki síst eru margvísleg tækifæri í auknum útflutningstekjum sem felast í þekkingu og sérstöðu Íslands á sviði heilbrigðis- og líftæknivísinda. Á Íslandi eru starfandi nokkur öflug heilbrigðis- og líftæknifyrirtæki, lyfjaframleiðslufyrirtæki í fremstu röð á sínu sviði í heiminum. Þetta gæti orðið mjög kröftug útflutningsgrein og skilað samfélaginu miklum launatekjum og gjaldeyristekjum.

Þorkell Sigurlaugsson

thorkellsig@gmail.com

Stöðvum fyrirtækjaflóttann úr Reykjavík

Fri, 18 Feb 2022 16:16:14 GMT

Núverandi meirihluti borgarstjórnar í Reykjavík hefur vanrækt atvinnutengsl algerlega — fyrirtæki flýja borgina og verkefni eigna- og atvinnuþróunar hafa verið færð undir skrifstofu borgarstjóra og týnst þar, auk þess sem Reykvíkingar og fyrirtæki hafa orðið fyrir barðinu á áratugafrestun Sundabrautar. Það er kominn tími á nýjan meirihluta, sem kemur með nýtt verklag og öfluga framtíðarsýn í borgarstjórn.

Á næstu vikum fram að prófkjörsdegi mun ég fjalla sem víðast um helstu stefnumál mín sem borgarfulltrúa sem býð mig fram í 2. sæti á lista Sjálfstæðisflokksins. Eitt af þeim málum er að stöðva fyrirtækjaflóttann úr Reykjavík.

Marel fór frá Reykjavíkurborg - atvinnulífstengsl lengi verið í skötulíki

Lítið hefur verið gert til að koma í veg fyrir að fyrirtæki hverfi úr borginni. Fyrsta dæmið sem ég man eftir og þekki vel er Marel, en ég var varaformaður í stjórn fyrirtækisins, þegar það hóf undirbúning flutnings úr Höfðabakka í Reykjavík árið 1996 í Molduhraun í Garðabæ. Þar fékk Marel nógu stóra lóð undir nýjar 12.000 fermetra nýbyggingu og höfuðstöðvar sínar en húsið var fljótlega stækkað enn frekar. https://www.mbl.is/greinasafn/grein/306039/ Heilmikið tjón fyrir Reykjavíkurborg að missa þetta ört vaxandi alþjóðlega fyrirtæki til nágrannasveitarfélagsins, en hjá Marel starfa nú mörg hundruð manns í Garðabæ og 7.000 manns um allan heim í 30 löndum. Eitt mikilvægasta fyrirtæki Íslendinga og lang verðmætasta íslenska fyrirtækið í Kauphöll Íslands. Það tókst að halda Háskólanum í Reykjavík árið 2006, en ég þurfti að vekja borgina til umhugsunar um mikilvægi skólans og tryggja skólanum lóð til að halda honum í Reykjavík. Ekkert var búið að hugsa fyrir því.

Dæmin eru alltof mörg

Ég vil nefna nokkur nýleg dæmi um fyrirtækjaflóttann úr höfuðborginni. Sýslumaður höfuðborgarsvæðisins flutti til Kópavogs árið 2016, höfuðstöðvar Íslandsbanka fluttu til Kópavogs í lok sama árs og Tryggingastofnun ríkisins til Kópavogs árið 2019. Starfsemin í Orkuhúsinu við Suðurlandsbraut flutti einnig í Kópavog árið 2019. Hafrannsóknarstofnun fór 2020 til Hafnarfjarðar, ýmis heilbrigðisfyrirtæki í Urðarhvarf í Kópavog árin 2019-2021 og Vegagerðin til Garðabæjar 2021. Þá fyrirhugar Tækniskólinn nú flutning til Hafnarfjarðar svo og Icelandair og Víkingbátar, öflugt og ört vaxandi fyrirtæki sem framleiðir allt upp í 30 tonna smábáta úr trefjaplasti. Það ætlar árið 2023 að flytja af Kistumel í Reykjavík til Hafnarfjarðar. Það nýjasta er svo flutningur ILVA sem fer í Kauptún í Garðabæ. Þó að þetta séu aðeins örfá dæmi af mörgum, bendir fátt til þess að vilji standi til þess hjá núverandi borgarstjóra eða meirihluta borgarstjórnar að snúa þessari þróun hratt og vel við.

Skipta fyrirtækin borgina engu máli?

Mikilvægt er fyrir Reykjavíkurborg að rækta tengsl við atvinnulífið. Ekki bara með fallegum glærukynningarfundum öðru hvoru í Ráðhúsinu heldur með daglegum tengslum. Frá 2017 og reyndar mörg ár þar á undan er búið að vera að undirbúa uppbyggingu á Ártúnshöfða, svokallaðan Borgarhöfða, en lítið gerst fyrr en skrifað var undir samning um verkefnið 2019. https://www.vb.is/frettir/mikil-uppbygging-artunshofda/155378/ Mikil hægagangur er enn á verkefninu og er þessi þróunarreitur á Ártúnshöfða hugsaður allt of langt inn í framtíðina. Þessi seinkun er eitt af mörgum dæmum um tafir, oft fyrir einhverja Borgarlínu sem bíða á eftir. Þarna hefði verið hægt að byggja 250.000 fermetra af íbúðum og atvinnuhúsnæði og algjörlega ástæðulaust að bíða eftir Borgarlínu, en stór hluti af skýringunni á að vera að þvinga fólk sem mest í almenningssamgöngur. Með öflugum ráðgjöfum hafa allir innviðir verið þarna fullmótaðir og löngu hægt að byrja. Að sjálfsögðu kvarta ekki þróunaraðilar og lóðaeigendur ekki opinberlega því þeir eru

eins og aðrir t.d. verkfræðistofur og ráðgjafafyrirtæki háð góðvild Reykjavíkurborgar. Frábært verkefni Borgarhöfði en gengur hægt í höndum núverandi meirihluta. https://klasi.is/borgarhofdi/

Síðast en ekki síst fylgir fyrirtækjum oft fólk sem vill búa nærri vinnustaðnum, ekki hvað síst vegna sívaxandi umferðatafa; þetta eru skattgreiðendur sem greiða heimasveitarfélagi sínu útsvar. Reykjavíkurborg er áreiðanlega ekki með lista yfir ung vaxtarfyrirtæki, sem eru á höttunum eftir hentugu framtíðarhúsnæði í Reykjavík og nágrannasveitarfélögunum. Fyrirtæki í örum vexti geta ekki treyst á einhvern þéttingarreit á miðborgarsvæðinu eða jöðrum þess sem verða kannski tilbúinn einhvern tíma eftir 10-15 ár.

Fáum fleiri fyrirtæki til Reykjavíkur og stöðvum flóttann.

Áratugatafir Sundabrautar segja svo ekki síður sína sögu um vanræksluna í byggðaþróun Reykjavíkavíkurborgar, sem hefur tafið fyrir þróun á tugþúsundum íbúða- og atvinnulóða í Geldinganesi, Álfsnesi og Kjalarnesi. Svipaða sögu er að segja um umfangsmikla þróunarmöguleika í landi Keldna og Keldnaholti. Þá mætti koma mun meiri íbúabyggð fyrir í Úlfarsársdal. Það er bara ekki í boði sem stendur. Frestun Sundabrautar er þannig að mörgu leyti eitt stærsta hneykslið í langri skandalsögu núverandi meirihluta. Það má svo e.t.v. hafa til marks um einbeittan „brotavilja“ gegn Sundabrautinni, ef svo má að orði komast, að allar aðgerðir núverandi meirihluta hafa fram að þessu miðast við, að koma þessari framkvæmd út af kortinu, með einum eða öðrum hætti.

Að ofansögðu er ljóst, að tryggja verður Reykvíkingum breytta og betri tíma í atvinnulífstengslum eftir næstu kosningar. Það er kominn tími á nýjan meirihluta, sem kemur með nýtt verklag og öfluga framtíðarsýn í borgarstjórn. Koma verður Reykjavík aftur í fremstu röð og að því vil ég vinna. Í mínum huga er fátt mikilvægara en að fólkið sem hér býr og fyrirtækin sem hér vilja starfa finni að nærveru þeirra sé óskað innan borgarmarkanna.

Þorkell Sigurlaugsson

Ég boða breyttar og betri áherslur fyrir Reykvíkinga

Fri, 18 Feb 2022 16:16:14 GMT

Vegna góða undirtekta og mikillar hvatningar gef ég kost á mér í 2. sæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík þann 12. mars næstkomandi. Rekstur og stjórnun höfuðborgarinnar er vaxandi áhyggjuefni. Reykjavíkurborg hefur dregist aftur úr í uppbyggingu íbúða, atvinnulífstengsl hafa verið vanrækt og samskipti og almennri þjónustu við borgarbúa hefur ekki verið sinnt sem skyldi. Núverandi meirihluta skortir alla sýn til framtíðar á þróun borgarinnar til næstu áratuga.

Ég býð mig fram í góðum hóp frambjóðanda Sjálfstæðisflokksins sem vilja mynda sterka liðsheild og nýjan borgarstjórnarmeirihluta skipuðu fólki með mismunandi reynslu og bakgrunn. Ég kem með nýja reynslu inn í borgarstjórn eftir áratuga störf við stjórnun stærri og smærri fyrirtækja, sprotafyrirtækja og þróun og stjórnun Háskólans í Reykjavík. Slík reynsla tel ég mikilvæga og eigi erindi 2. sæti lista flokksins í Reykjavík

Ég boða nýja stjórnarhætti og vil leggja sérstaka áherslu á að hlusta á íbúa og atvinnurekendur við stefnumörkun og þróun borgarinnar. Framundan eru miklar áskoranir í samgöngu- og skipulagsmálum, málefnum ungs fólks, fjölskyldumálum og atvinnumálum. Þá eru mennta- og velferðarmálin viðvarandi verkefni að ógleymdum fjármálum borgarinnar sem hafa verið í ólestri árum saman.

Leiðarljós okkar eiga að byggja á eftirfarandi 10 stefnumiðum.

1. Breyta verður áherslum í skipulagsmálum og stjórnun borgarinnar. Draga verður úr forræðishyggju og taka aukið tillit til sjónarmiða þeirra sem búa og starfa í borginni.

2. Stöðva verður flótta fyrirtækja og fólks frá borginni . Setja þarf nýtt byggingarland strax í uppbyggingu samhliða hófstilltri þéttingu byggðar. Mikilvæg fyrirtæki og íbúar hafa verið að flýja borgina undanfarin ár vegna skorts á hagkvæmum og ódýrum íbúðum og byggingarlandi.

3. Bæta verður aðstöðu og þjónustu við fyrirtæki í öllum greinum atvinnurekstrar. Öflug fyrirtæki eru undirstaða atvinnulífs, tekjuöflunar og velferðar hjá borgarbúum.

4. Skóla- og íþróttamál verði í hávegum höfð. Skólar verða að þjóna einstaka hverfum og börnum, án myglu og án þess að löng bið verði eftir íþróttaaðstöðu eða leikskólaplássi.

5. Bæta verður þjónusta við eldri borgara. Sinna verður málefnum eldri borgara af mun meiri framsýni en hingað til, samhliða fyrirsjáanlegri fjölgun þessa ört vaxandi þjóðfélagshóps. Byggja þarf upp betri aðstöðu til forvarna, endurhæfingar og hreyfingar og sem hentar þessum aldurshópum. Um þessa þætti þarf að hafa samstarf við ríkisvaldið.

6. Burt með biðraðir í velferðarmálum. Velferðarmál skipta höfuðborgarbúa miklu máli og á því sviði þarf að hafa náið samstarf við stjórnvöld. Stærsta baráttumálið á þessu sviði verður að losna við biðraðirnar sem einkenna þessa mikilvægu þjónustu á nær öllum sviðum.

7. Lækka verður álögur á þá sem búa við kröppust kjör. Þá verður að endurskoða velferðarkerfið heildstætt og losa um fátæktargildrur innan þess t.d. varðandi fasteignagjöld o.fl. Lækka þarf fasteignaskatt og það á ekki hvað síst við um þann vaxandi fjölda eldri borgara sem býr við fátækt m.a. vegna slakra lífeyrisréttinda, engra launatekna eða fjármagnstekna.

8. Snúa verður vörn í sókn í húsnæðismálum Uppbygging húsnæðis hefur verið vanrækt og sérstaklega ódýrt húsnæði fyrir yngra fólk og tekjulága. Úr því verður bætt á kjörtímabilinu.

9. Endurskoða verður samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins milli ríkis og sveitarfélaga. Gagnger endurskoðun er nauðsynleg á nokkrum mikilvægum þáttum og einnig tryggja að framkvæmdir, tíma-, og fjárhagsáætlanir samnings ríkis og sveitarfélaga standist. Flýta verður framkvæmdum fyrir bifreiðar, hjól og gangandi og ekki hægt að bíða í 15-20 ár eftir fullkláraðri svokallaðri „Borgarlínu“. Allir samgöngumátar eru nauðsynlegir. Betri ljósastýring, mislæg gatnamót, rjúfa heimatilbúnaðar umferðatafir eru fyrsta verkefni. Samgöngur fyrir alla ferðamáta eru í óviðunandi ástandi í dag og verða þegar í enn alvarlegra ástandi á næstu árum, nema einnig komi einfaldari og fljótlegra lausn á „Borgarlínu“.

10. Taka verður fjármál borgarinnar föstum tökum. Síðast en ekki síst þarf að bæta fjármálarekstur borgarinnar og snúa við þeirri skuldasöfnun sem hefur viðgengist allt of lengi í boði vinstri meirihluta borgarstjórnar. Laga þarf einnig þá ósanngjörnu skiptingu sem hefur verið að þróast hvað varðar framlög ríkisins til dýrra málaflokka sem sveitarfélög hafa tekið yfir.

Skiptum með okkur verkum í nánu samtali við borgarbúa

Mikilvægt er að borgarfulltrúar skipti með sér verkum í borgarmálum. Ráðast verður strax í sérstakt átak í nánu samtali við íbúa, félagasamtök og fyrirtæki á grundvelli ofnagreindra 10 stefnumála.

Flótti fyrirtækja frá höfuðborginni

Ég vil í þessari grein staldra sérstaklega við atvinnumálin. Stöðva þarf flótta fyrirtækja úr höfuðborginni. Fyrirtæki vilja vera þar sem tiltölulega rúmt er um þau, góðar aðkomuleiðir og aðgengi fyrir starfsfólk og viðskiptavini. Bílastæðaskortur fyrir starfsfólk og viðskipavini hefur hrakið meðalstór og stór fyrirtæki og stofnanir til nágrannasveitarfélaganna.

Nokkur nýleg dæmi. Sýslumaður höfuðborgarsvæðisins flutti til Kópavogs árið 2016. Höfuðstöðvar Íslandsbanka fluttu til Kópavogs í lok sama árs. Tryggingastofnun ríkisins til Kópavogs árið 2019 og starfsemin í Orkuhúsinu við Suðurlandsbraut flutti í Kópavog árið 2019. Hafrannsóknarstofnun fór 2020 til Hafnarfjarðar, ýmis heilbrigðisfyrirtæki í Urðarhvarf í Kópavog árin 2019-2021 og Vegagerðin til Garðabæjar 2021. Tækniskólinn fyrirhugar flutning til Hafnarfjarðar svo og Icelandair innan skamms og Víkingbátar, öflugt og stækkandi framleiðslufyrirtæki smábáta flytur af Kistumel í Reykjavík árið 2023 til Hafnarfjarðar. Eitt elsta dæmið sem ég man eftir var þegar Marel flutti af Höfðbakka árið 2000 með um 170 starfsmenn og nokkra tugi erlendis. Þá var ég í stjórn félagsins. Þá bauðst ekkert viðunandi í Reykjavík og félaginu hefur litið ágætlega í Garðabæ, núna lang verðmætast fyrirtæki í Kauphöll Íslands og með 7.000 starfsmenn og starfsstöðvar í 30 löndum erlendis.

Þetta er óviðunandi staða á vakt Dags B. Eggertssonar. Þróa þarf nú þegar landrými og þjónustu við smá og stærri atvinnufyrirtækja og hefði reyndar þurft að gerast mörgum árum fyrr. Til að svo sé þarf að sýna frumkvæði og rækta tengslin við atvinnulífið svo sjá megi betur fyrir þarfir til framtíðar litið.

Halda þarf áfram stuðningi við nýsköpun og fjárfestingar

Eitt af því sem núverandi borgarmeirihluti hefur sinnt ágætlega er áhersla á lóðaframboði fyrir HÍ og HR og hvetja til uppbyggingar á stúdentaíbúðum og vísindagarðasvæði í Vatnsmýrinni. Borgin þarf á hinn bóginn að styðja betur við nýsköpun og fjárfestingar í innviðum og frumkvöðlastarfsemi eigi Reykjavík að verða sú öfluga háskólaborg sem drifkraftur 4. iðnbyltingarinnar og atvinnusköpunar 21. aldar krefst.

Fram kom í nýlegum tölum um fjárfestingar sjóða í íslensku nýsköpunarumhverfi að af 26 fjárfestingum á síðasta ári var eingöngu ein úthlutun til frumkvöðlateyma sem konur stofnuðu og þrjár voru til blandaðra teyma. Konum skortir ekki áhugann, en eiga erfiðara með fjármögnun og ýmislegt í umhverfinu gerir þeim erfiðara um vik. Borgin getur hjálpar til í þessu efni.

Aðför að atvinnufyrirtækjum í borginni

Margvíslegar ráðstafanir núverandi meirihluta borgarstjórnar hafa komið sér illa fyrir atvinnurekstur í borginni. Slakar almenningssamgöngur, ónóg bílastæði og þröng aðkoma hefur reynst mörgum fyrirtækjum kostnaðarsamar. Sýnu verri eru þó afleiðingar sífellt meiri umferðartafa. Fyrirtæki verða að reka fleiri sendi- og/eða þjónustubíla til að sinna viðskiptavinum og geta ekki sinnt flutningum sem skyldi á álagstímum dagsins. Tafakostnaður og aukinn rekstrar og fjárfestingakostnaður veldur tuga milljarða viðbótarkostnaði á ársgrundvelli fyrir almenning og fyrirtæki í borginni.

Byggðaþróun til framtíðar

Við þróun borgarsamfélags þarf að finna jafnvægi á milli of dreifðar byggðar og of þéttrar. Of dreifð byggð getur aukið umferðartafir. Halda þarf aftur af umferðartöfum með öllum tiltækum ráðum skipulags- og umferðarhönnunar. Það hlýtur að vera megin markmið borgarstjórnar og sérfræðinga á hennar vegum að nýta tiltækt fjármagn á eins skilvirkan hátt í þessu skyni og mögulegt er.

Reykjavík hefur dregist aftur úr, en hefur gífurleg tækifæri til þróunar byggðar, ekki hvað síst með Sundabraut yfir í Geldinganes, Álfsnes og Kjalarnes þar sem í heildina litið má byggja tugþúsundir íbúa. Einnig möguleikar til frekari byggðar í þéttbýli á landi Keldna, Keldnaholti og í Úlfarsársdal. Framtaksleysi við lagningu Sundabrautar er ein megin skýring þess dráttar sem orðið hefur á þessu þróunarverkefni allt frá aldamótum og valdið tugmilljarða aukakostnaði fyrir ekki aðeins höfuðborgina heldur landsbyggðina alla.

Breyttir og betri tímar bíða Reykvíkinga eftir næstu kosningar. Það er kominn tími á nýtt verklag og framtíðarsýn fyrir höfuðborgina; við viljum koma Reykjavík aftur í fremstu röð. Varla er hægt að taka þátt í skemmtilegra verkefni en að vinna að því að gera borgina betri fyrir íbúa, fjölskyldufólk og fyrirtækin. Ég er reiðubúinn að vera hluti af öflugri liðsheild Sjálfstæðisfólks og þjóna borgarbúum með þá þekkingu og reynslu sem ég hef fram að færa.

Þorkell Sigurlaugsson

Horfum á tækifærin í kjölfar COVID kreppu

Fri, 18 Feb 2022 16:16:14 GMT

Horfum á tækifærin í kjölfar COVID kreppu

Hagkerfið hér á landi er mjög auðlindadrifið. Frá miðri síðustu öld hafa þrjár auðlindir verið megin drifkraftar hagvaxtar. Í fyrsta lagi auðlindir sjávar, í öðru lagi orka fallvatna og jarðvarma og í þriðja lagi náttúrufegurð Íslands. Farsælt stjórnmálaástand lengst af og svo hugvitsöm þróun þessara atvinnugreina og dugnaður landsmanna hefur skipt verulegu máli.

Nú eiga allar þessar auðlindir undir högg að sækja á sama tíma. Tekjuöflun dregst saman og jafnvel bregst alveg eins og í ferðaþjónustu. Sjávarútvegur líður fyrir tekjusamdrátt erlendis og orkufyrirtækin bera sig illa vegna sölutregðu og fallandi afurðaverð. Þótt þetta komi vonandi sem mest til baka, þá er nýsköpun í þessum greinum og ekki síður nýsköpun með nýjum atvinnugreinum mikilvægur þáttur í stefnumótun atvinnulífsins.

Stefna í útflutnings- og markaðsráðmálum.

Ríkisstjórnin hefur lagt áherslu á nýsköpun í atvinnulífinu í öllum greinum. Útflutnings- og markaðsráð og Íslandsstofa sem er samstarfsvettvangur stjórnvalda og atvinnulífs, hafa mótað stefnumarkandi áherslur í útflutningsáherslum þar sem sjálfbærni er leiðarljósið. Sjá https://stefnumotun.islandsstofa.is/forsida/island-er-tengt-sjalfbaerni/ . Þessar áherslur snúa að sex þáttum.

• Orka og grænar lausnir

• Hugvit, nýsköpun og tækni

• Listir og skapandi greinar

• Ferðaþjónusta

• Sjávarútvegur

• Sérhæfð matvæli og náttúruafurðir

Á nánast öllum þessum sviðum þarf að leggja áherslu á hagvöxt og verðmætasköpun sem byggir á auknum útflutningstekjum, þar sem nýsköpun og sjálfbærni skiptir höfuðmáli. Nýsköpun getur snúist um aukið markaðsstarf, byggja upp sterkari vörumerki, auka gæði afurða, bæta framleiðni í framleiðslu, nýta auðlindir með arðbærari hætti og bæta menntun svo nokkur dæmi séu nefnd. Síðast en ekki síst þarf að nýta hugvitið betur.

Hugvitið er sjálfbærast allra auðlinda

Hugvitið þarf ekki að vernda eða spara. Hugvitið minnkar ekki heldur eykst þegar af því er tekið. Hugvitið er sjálfbærast allra auðlinda, dregur að sér nýja þekkingu, á sviði menntunar og nýsköpunar og þá einnig einstaklinga erlendis frá sem hafa áhuga á að starfa á sama sviði í okkar samfélagi.

Þegar ráðist hefur verið í nýsköpun, sem tengist hugviti og skapandi greinum, þá verða áföllin minni eins og atvinnuleysi nú á tímum COVID kreppu. Fyrir Íslendinga er þetta sérlega mikilvægt vegna þess hvað vægi auðlindanotkunar er hátt í sjávarútvegi, orkunýtingu og ferðaþjónustu. Auka þarf fjölbreytni og færa áherslur í menntun, atvinnuþróun og nýsköpun í sterkari greinar fjórða hagkerfisins. Þar verða ný atvinnutækifæri til sem koma í stað fækkunar starfa í hefðbundnum atvinnugreinum náttúruauðlinda.

Fjölmörg tækifæri á sviði heilbrigðis- og líftæknimála.

Á síðasta ári hefur greinarhöfundur ásamt fleirum meðal annars Samtökum iðnarins og Íslandsstofu verið að undirbúa stofnunar heilbrigðis- og líftækniklasa sem gæti stuðlað að aukinni nýtingu tækifæra sem við höfum á þessu sviði. Þekking Íslendinga hefur verið mikil í tengslum við heilbrigðismenntun, rekstur Landspítala og fleiri heilbrigðisstofnana og síðan fyrirtækja á sviði erfðatækni og lyfjaþróunar. Smæð landsins, góð menntun starfsfólks í heilbrigðisvísindum víða um heim og sterk alþjóðleg tengsl skapa einnig fjölmörg tækifæri.

Það hefur verið litið á heilbrigðis- og velferðarmál sem kostnaðarlið á fjárlögum. Framunda virðist vera nánast óstöðvandi þörf fyrir aukin útgjöld, en síður horft til þess hvernig aukin tækniþekking m.a. þróun stafrænna miðla og fjórða iðnbyltingin getur lækkað kostnað og aukið hagkvæmni í þessum geira.

Páll Matthíasson, forstjóri Landspítala hefur bent á nokkur dæmi um ný viðhorf sem hafa komið upp í tengslum við COVID-19 baráttuna. Sett var upp COVID göngudeildarþjónusta og í raun var um fjargöngudeildarþjónustu að ræða. Þetta getur haft áhrif í framtíðinni hvað varðar þörf fyrir göngudeildarhúsnæði, enda oft og tímum ekki þörf á að mæta á staðinn. Einnig hefur

heimsóknabann aðstandenda kallað á möguleika á fjarfundabúnaði fyrir inniliggjandi sjúklinga og einnig fyrir eldri borgara á hjúkrunarheimilum. Sjá má fyrir sér fjölskyldumiðstöðvar á sjúkrahúsum og hjúkrunarheimilum tengdar fjarfundabúnaði. Fyrir framan okkur eru stórkostleg tækifæri til atvinnusköpunar og útflutningstekna fyrir samfélagið þegar horft er til vandamála heimsins og tækniþróunar á þessu sviði.

Um þessi verkefni getur heilbrigðis- og líftækniklasi snúist. Að auka samstarf, byggja upp sterkara tengslanet og vera suðupott nýrra verkefna og fyrirtækja. Þetta hefur tekist vel með sjávarklasa og tækifæri bláa hagkerfisins þar sem Þór Sigfússon hefur lyft grettistaki. Ef skilgreina má heilbrigðis- og líftækni sem rauða hagkerfið þá eru ekki síður tækifæri þar. Sjávargeirinn, orkugeirinn, ferðageirinn og fjármálageirinn eru með sína klasa, en með sambærilegu samstarfi má styrkja má verulega stöðu heilbrigðis- og líftæknimála á þessu sviði. Útflutnings- og markaðsráð mat aukin útflutningstækifærin á þessu sviði einna mest af öllum greinum næsta áratuginn. Óplægður akur, sem tími er til kominn að nýta.

Nefna má nokkur dæmi um verkefni og fyrirtæki sem hafa verið í þróun á þessu sviði og sum náð umtalsverðum árangri.

Fjárfestingasjóðir og frumkvöðlafyrirtæki

Eitt af mikilvægum ”tækjum” fjármálamarkaðarins sem styðja við nýsköpun eru svokallaðir áhættufjármagnssjóðir (e. venture capital funds eða VC sjóðir). Þetta hefur verið kallað á íslensku ”vísissjóðir” og dæmi um slíkan sjóð er vísissjóðurinn Crowberry

( www.crowberrycapital.com ) sem er rekinn af rekstrarfélaginu Crowberry Capital GP í eigu þeirra Heklu Arnardóttur, Helgu Valfells, Jenný Ruth Hrafnsdóttir. Crowberry I er 4 milljarða króna íslenskur vísissjóður (e: VC eða Venture Capital sjóður) stofnaður árið 2017 með 10 ára líftíma. Hann er um 80% í eigu lífeyrissjóða. Nýfjárfestingatímabil sjóðsins er 5 ár og annar sjóður á þeirra vegum hugsanlega í farvatninu.

Crowberry fjárfestir í nýjum tæknifyrirtækjum á Norðurlöndum enda virða nýsköpun og tækni og það hugvit sem þar er beitt ekki landamæri heldur fylgja þekkingarklösum og verða oft til við samvinnu þeirra. Það sama á við um vísisfjárfesta, bestum árangri ná þeir sem starfa meðfram þeim bestu á heimsvísu og hafa metnað til þess að byggja upp stór, alþjóðleg tæknifyrirtæki.

Sjóðurinn hefur nú fjárfest í 12 tæknifyrirtækjum og mun fjárfesta í 2-3 fyrirtækjum til viðbótar. Þar af er 25% á sviði heilbrigðistækni, 25% í leikjaðnaði og 17% í fjártækni. Annað er á hefðbundnari hugbúnaðar- og tæknilausnum fyrir einstaklinga og fyrirtæki.

Það er athyglisvert undir þeim heimsfaraldri sem nú herjar þá eru þessi fyrirtæki almennt ekki að verða fyrir neikvæðum áhrifum eða fækka starfsfólki enda stafrænar lausnir í heilbrigðistækni aldrei verið eins þarfar og nú og tölvuleikir eru svo sannarlega nýtt form afþreyingar sem styttir fólki stundir við núverandi aðstæður.

Erlendir meðfjárfestar Crowberry í eignasafni sjóðsins eru 13 talsins. Heildarfjárfesting Crowberry í dag er um 1,5 milljarður króna og samhliða henni hafa erlendir fjárfestar fjárfest um 3 milljarða í eignasafninu.

Hér að neðan er farið yfir nokkur af þeim fyrirtækjum sem hafa sprottið upp á undanförnum árum og eru oft

Kara Connect

Eitt af þeim fyrirtækjum sem Crowberry hefur fjárfest í er Kara Connect

( www.karaconnect.com ). Sérfræðingar í heilbrigðis- velferðar og menntakerfinu geta nýtt Kara Connect til þess að eiga í samskiptum við skjólstæðinga sína í gegnum myndfundi á netinu. Að auki færir Kara Connect sérfræðingum stafræna vinnustöð sem einfaldar allan rekstur bæði á netinu og í raunheimi.

Kara Connect hugbúnaðurinn virkar sem stafræn vinnustöð og yfirlitskerfi fyrir stofur hjá meðferðaraðilum og sérfræðingum á mismunandi sviðum. Hugbúnaðurinn sér um bókanir, greiðslur, dulkóðun og geymslu gagna með tilliti til persónuverndar fyrir bæði sérfræðinga og skjólstæðinga. Kara Connect er GDPR vottuð lausn fyrir sérfræðinga sem umbreytir þeirri þjónustu sem þeir veita.

Kara Connect hefur fimmtánfaldað fjölda nýrra viðskiptavina frá febrúar til mars mánaðar á þessu ári, flestir þeirra eru erlendis og hefur fyrirtækið náð talsverðri fótfestu þar þrátt fyrir dræmari og erfiðari uppgang á Íslandi. Hefur framkvæmdastjórinn Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir m.a. flutt erlendis þess vegna. Erfiðlega gekk að sögn Þorbjargar að þróa stafrænnar lausna í samstarfi við landlæknisembættið og meðan svo var sköpuðu þær ekki útflutningsverðmæti fyrir Ísland. Kara Connect er dæmi um félag sem hefur fengið styrki frá Rannís, fjárfestingu frá Nýsköpunarsjóð atvinnulífsins, en Crowberry hefur að þeirra sögn lent í beinni samkeppni við Landlæknisembættið sem er bæði eftirlitsaðili og þróunaraðili á þessu sviði. Hér er mikil þörf á að skerpa áherslur og hlutleysisstefnu.

Stjörnu Oddi

Fyrirtækið Stjörnu-Oddi ( www.star-oddi.com ) framleiðir veirurannsóknarmæla fyrir dýr. Fyrirtækið hefur starfað í þessum rannsóknargeira síðan 1993, en áður í þróun farsíma. Í leitinni að bóluefni gegn COVID-19 er helst stuðst við rannsóknir á mörðum, enda öndunarfærin álik manna. Hefur fyrirtæki vart undan að framleiða mæla til notkunar hjá erlendum ríkisstofnunum, lyfjafyrirtækjum, háskólum og rannsóknarstofnunum.

Í öndunarfærarannsóknum, eins og á COVID-19, eru helst stundaðar rannsóknir á mörðum. Samkvæmt lögum verða prófanir á dýrum að hafa átt sér stað áður en hægt er að prófa á fólki. Mælarnir, sem eru litlir, eru settir í dýrin áður en þau eru sýkt með veiru. Með þessum mælum er hægt að fá tugþudundir mælinga úr líkama dýrsins, svo sem hitastig, rafboð hjartans og fleira.

Hjá stjörnu-Odda starfa 23, þar af einn í Barcelona og annar í Stockhólmi. Sigmar Guðbjörnsson framkvæmdastjóri og stofnandi félagsins hefur af ótrúlegri eljusemi unnið að uppbyggingu félagsins. Hann gæti bætt við starfsfólki en getur það ekki í bili vegna samkomubannsins um þessar mundir. Sigmar telur að faraldurinn sem ríður nú yfir muni hafa mikil áhrif á sviði veirurannsókna, eins og fram kom í viðtali við Sigmar í Fréttablaðinu nýlega. Stuðningur Tækniþróunarsjóðs og skattaívilnanir vegna þróunarkostnaðar hefur komið sér vel fyrir Stjörnu Odda.

3Z ( www.3z.is ) sprettur upp úr rannsóknarstofu í Háskólanum í Reykjavík þar sem gerðar voru svefnrannsóknir. Notaðir voru fiskar í staðinn fyrir rottur eða mýs og í ferlinu voru smíðuð ýmis tæki, þróaður hugbúnaður og búnir til ferlar til að mæla mjög stóra hópa lítilla zebrafiska í einu. Þá vaknaði sú hugmynd hvort ekki væri hægt að nota þessa kraftmiklu ferla í skipulagða lyfjaleit. Í staðinn fyrir að einblína á svefn var farið að skoða aðra sjúkdóma.

Karl Ægir Karlsson, frumkvöðull og stofnandi nýsköpunarfyrirtækisins 3Z hefur lengi unnið að þessu verkefni en svo virðist sem nú séu tímamót í sögu 3Z sem hefur undanfarið sótt fram í markaðssetningu og fengið rífandi viðbrögð lyfjafyrirtækja.

Þegar hafa verið þróuð sjúkdómalíkön í fiski sem líkja eftir Parkinson, MND, flogaveiki og svefntruflunum, og verið er að þróa fleiri sjúkdómamódel, til dæmis fyrir ákveðna geðsjúkdóma og fleiri taugahrörnunarsjúkdóma, sársauka og taugaverki.

Margir kostir eru við að nota fiska. Niðurstöður rannsóknanna eru jafn gagnlegar og þegar notaðar eru mýs eða rottur, en tími og kostnaður er ekki sambærilegur. Karl vandist þó á að nota spendýr í rannsóknum í sínu námi. Þegar hann kom heim frá Bandaríkjunum úr námi var ekkert rottulab hér og engin leið að fjármagna slíkt. Þar sem fiskar eru með miðtaugakerfi taldi Karl geta notað þá til

rannsókna auk þess sem lítið kostaði að viðhalda þeim.

Hjá 3Z starfa sjö starfsmenn og nokkrir nemar, frá tveimur upp í sex, sem koma frá erlendum háskólum, úr HR og Háskóla Íslands. Unnin er mjög þverfagleg vinna og mikilvægt að hafa sérfræðinga á mörgum sviðum, vélaverkfræðinga, forritara, erfðafræðinga, taugavísindamenn og fólk á markaðssviði. Einnig er samstarfið gott við aðra skóla og stofnanir. Smásjáraðstaða fæst hjá Háskóla Íslands, raðgreiningar gerðar hjá Íslenskri erfðagreiningu og vefjasýni eru greind hjá Keldum. En þetta er það sem þarf til að nýsköpunarfyrirtæki geti þrifist,“ segir Karl.

Fyrstu árin, frá 2010 til 2014, var félagið ekki með neina viðskiptavini heldur vann eingöngu að því að gera prófanir og safna gögnum. Árið 2014 tók félagið að prófa 1.200 þekkt lyf sem eru þegar á markaði til að sjá hvernig niðurstöður fengjust en það voru samaburðargögn sem nauðsynlegt var að safna til að halda áfram. Árin 2015-2017 voru viðskiptavinir orðnir fjórir til fimm, en 2017 var byrjað að vinna japanskt lyfjafyrirtæki við rannsóknir á lyfjum fyrir MND og það er stærsta verkefni fyrirtækisins núna. Félagið hefur fengið styrk frá Tækniþróunarsjóði og það hefur komið á óvart hversu gríðarleg eftirspurnin er eftir þjónustu fyrirtækisins. Fyrirtækið hefði aldrei komist á koppinn ef ekki hefði verið fyrir góðan stuðning Háskólans í Reykjavík, Nýsköpunarsjóðs atvinnulífsins, Tækniþróunarsjóðs og þeirra einkafjárfesta sem komu inn með þekkingu á ólíkum sviðum. „Það er afar mikilvægt að hafa skólann sem sinn bakhjarl á þessum upphafsárum.“

Kind.app

Kind app ( www.kind.app ) er einfaldur hugbúnaður sem þróaður var í Svíþjóð og er notaður af sjúklingum sem samskiptatæki við lækna og með fjölmörgum gagnlegum upplýsingum fyrir sjúklinga með tiltekinn sjúkdóm. Kind.app hefur verið notað fyrir sjúklinga sem hafa farið í gegnum líffæraskipti, ófrískar konur og ýmsa sem þurfa að fara í gegnum ákveðið prógramm. Sjúklingurinn fær þá reglulega tilkynningar um ýmislegt eins og hvenær á að koma í skoðun, upplýsingar um mataræði, eyðublöð sem þarf að nota, myndir og myndbönd og örugg sjúkraskrárgögn o.fl.

Framkvæmdastjóri og einn eigenda fyrirtækisins, Charlotta Tönsgård kom til Íslands á síðasta ári í tengslum við málþing landsamtakanna „Spítalinn okkar“ og kynnti appið og vakti það mikla athygli. Crowberry Capital hefur fjárfest í fyrirtækinu en það er nú í öflugri sókn inn á Evrópumarkað.

Sidekickhealth

Fleiri dæmi má nefna um gagnlegan hugbúnað sem tengist heilbrigðiskerfinu. Heilbrigðisfyrirtækið Sidekickhealth hefur í samstarfi við CCP og fleiri aðila þróað nýtt kerfi sem meðal annars gefur COVID-19 sjúklingum færi á að senda upplýsingar um líðan sína til yfirvalda. Kerfið verður tekið í notkun í þrepum hjá heilbrigðisyfirvöldum og gæti skipt miklu máli við að létta álagi af heilbrigðiskerfinu. Hugsunin er ekki ólík því sem er hjá Kind.app.

Dagsdaglega þróar Sidekickhealth stafrænar heilbrigðismeðferðir, þar sem tækninni er beitt til þess að bæta meðferð sjúklinga með ýmsa langvinna sjúkdóma. Á mettíma þróaði Sidekick, í samvinnu við fjölmarga aðila, kerfi sem gefur COVID-19 sjúklingum færi á að senda upplýsingar um líðan sína í gegnum smáforrit, sem og vefgátt sem leyfir heilbrigðisstarfsfólki að meta hvernig sjúkdómurinn er að þróast. Einnig býður kerfið upp á bein samskipti milli sjúklings og heilbrigðisstarfsfólks. Greint var frá þessu í Fréttablaðinu þann 3. apríl sl. og þetta lýsir vel þeim tækifærum sem felast í nýsköpun á sviði heilbrigðistækni þar sem stafrænar lausnir koma við sögu. https://www.frettabladid.is/frettir/throudu-kerfi-til-ad-fylgjast-med-covid-19-sjuklingum/

NeckCare

Íslenska fyrirtækið NeckCara Holding ehf, selur veflægar greiningar og endurhæfingarlausnir á hreyfiskaða. Búnaðurinn frá NeckCare er sá eini sinnar tegundar í heiminum og getur hann mælt með mikilli nákvæmni hreyfingu á hálsi og baki. NeckSmart geri sjúkraþjálfurum mögulegt að fylgjast með því hvort sjúklingar séu að sinna endurhæfingaráætlun, s.s. heimaæfingum sem sjúkraþjálfarinn setur þeim fyrir, auk þess sem mögulegt er að bjóða upp á fjarsjúkraþjálfun.

Félagið hefur fengið styrk frá bandaríska flughernum. Um 80% af þeim flugmönnum sem hafa lokið störfum hjá bandarískum flughernum hafa hlotið krónískan hálsskaða sökum starfa sinna fyrir flugherinn. Um 360 milljarða dollara kostnaður fellur til árlega í Bandaríkjunum vegna stoðkerfisvanda og þar af er um 130 milljörðum eytt í meðferðir á bak- og hálsskaða,“ segir Kim De Roy, einn af eigendum NeckCare Holding. Kim kom nýlega inn í eigendahóp fyrirtækisins, en áður starfaði hann sem forstöðumaður rannsóknar og þróunar hjá Össuri. Þorsteinn Geirsson, er einn eigenda og framkvæmdastjóri NeckCare. All ítarlega var fjallað um þetta fyrirtæki í Viðskiptablaðinu þann 8. apríl síðastliðinn og einnig um mitt síðasta ár og í desember þegar fyrirtækið gerði samstarfssamning við Háskóla Íslands á sviði eflingar rannsókna í hreyfivísindum við læknadeild HÍ. Enn eitt dæmið um möguleika Íslendinga eins og reyndar annarra þjóða á sviði heilbrigðistækni.

Stöndum saman með sjálfbærni að leiðarljósi

Hér hafa verið nefnd einvörðungu örfá dæmi um fyrirtæki sem hafa þróað upplýsingakerfi, hugbúnað eða tækjabúnað sem tengist heilbrigðistækni og tengist annað hvort íslensku heilbrigðiskerfi eða íslenskum fjárfestum. Stærri fyrirtæki eins og Össur, Alvogen, Alvoteck og Decode þekkja allir, en svo má nefna Genis, Kerecis Niblegen, Nox Medica, Oculis, Orf líftækni, Oxymap, Mentis Cura, Zymetech og mörg fleiri. Með samstarfsvettvang á borð við heilbrigðis- og líftækniklasa gætu þessi fyrirtæki og önnur áreiðanlega unnið saman og verið jarðvegur fyrir frekari grósku á þessu sviði. Tækifærin eru alls staðar og þá sérstaklega til vaxtar erlendis.

Fjölmörg dæmi eru um fyrirtæki sem hafa verið að spretta upp á undanförnum árum og eiga góða möguleika að vaxa og skapa miklar tekjur og atvinnu fyrir þúsundir Íslendinga innanlands og erlendis. Fjölbreytni í háskólastarfi hér á landi samhliða viðvarandi og vaxandi framhaldsmenntun og atvinnuþáttöku Íslendinga erlendis hefur aukið slagkraft atvinnulífs og vísindasamfélags.

Mikill skilningur og stuðningur Þórdísar Kolbrúnar nýsköpunarráðherra og núverandi ríkisstjórnar við nýsköpun og frumkvöðlastarf hefur varðað leiðina til framtíðar. Frumvarp um frumkvöðlasjóðsins Kríu með 2,5 milljarða króna ráðstöfunarfé er dæmi um aukna áherslu stjórnvalda á þessu sviði. Krían er sá fugl sem ferðast lengst frá landinu þegar hún fer í burtu. Hún er eldsnögg og á sífelldu iði og amstri og nafngiftin hæfir því öflugum frumkvöðlasjóð. Heimild lífeyrissjóða til að fjárfesta í vísissjóðum verður einnig aukin þannig að þeir megi eiga allt að 35% í vísissjóði í stað 20%, sem mun vonandi hleypa enn meira súrefni í nýsköpunarstarfið. Allt mun þetta efla enn frekar vísisfjárfestingar og byggir grunn að öflugra umhverfi vísisfjárfestinga hér á Íslandi. Það er því full ástæða til að horfa með bjartsýni til sjálfbærrar nýsköpunar á Íslandi að lokinni þeirri alheimskreppu sem kennd verður við COVID.